در انتظار منجی ـ 26

آیا تطبیق و مصداق یابی نشانه های ظهور صحیح است؟/ نقش عالمان دین در زمینه سازی ظهور

  • کد خبر : 710808
  • منبع : ابنا
آیت الله حسینی بوشهری اظهار داشت: علما باید ویژگی های حکومت جهانی را برای مردم بیان کنند. اینکه در حکومت جهانی چه اتفاقاتی خواهد افتاد، و مردم را برای رسیدن به آن روز امیدوار کنند. بیان ویژگی های آن حکومت در بُعد عمرانی و امنیت و تکامل انسان‌ها از نظر فکری، می تواند در مردم شور و اشتیاق ایجاد کند.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا/ سرویس صفحات فرهنگی:

ظهور منجی موعود یک اعتقاد عمومی در تمامی ادیان است. کتاب های مقدس آسمانی، چه آنها که بخشی یا تمام آنها وجود دارد و چه آنها که منقولاتی از آنان در کتاب های دیگر آمده است، بشارت داده اند که جهان در سیطره ظلم و فساد نمی ماند؛ بلکه جماعت صالحان به امامت "رهبر موعود" عدل و داد را در گیتی حاکم خواهند کرد.

ریشه دار بودن اعتقاد به مهدی و منجی، موجب آماده بودن مردم اعصار گوناگون برای پذیرش و تبعیت وی شده و می شود. از همین رو، این مفهوم موجب سوءاستفاده فریبکاران و شیادانی شده است که در طول تاریخ با ادعاهای دروغین، خود را مهدی یا از یاران او معرفی کردند تا از رهگذر عقیده پاک مردم به نیات آلوده خویش دست یابند. اتفاقاً بسیاری از این مدعیان، در نقشه خود موفق شده و به مقصود خود رسیده اند؛ چه مدعیان کوچکی که اهداف مالی و رمالی داشته اند، و چه مدعیان بزرگی که توانستند با این ادعا حکومت های عریض و طویل یا مذاهب منحرف دیرپا و گسترده ای برای خویش دست و پا کنند.

همچنین دشمنان اسلام و انسانیت که همواره در ترس از حاکمیت عدل و انسان کامل به سر می برند، از یک سو با ساخته و پرداخته کردن سؤالات و شبهات، تلاش دارند که یا اعتقاد به ظهور منجی را در دل آدمیان سست کنند؛ و از سوی دیگر با تحمیق رسانه ای و ساختن فیلم های سینمایی، چهره ای هولناک از آن مرد الهی بیافرینند!

در واکنش به اینگونه اقدامات، خبرگزاری اهل‌بيت(ع) ـ ابنا ـ در پایان هفته سلسله مطالبی متقن و مستدل در باب مهدویت ــ با عنوان "در انتظار منجی" ــ تولید و منتشر می کند؛ تا هم عرض ارادتی باشد به محضر امام زمان حضرت حجة بن الحسن المهدی(عج) و هم گامی باشد برای روشنگری درباره مسأله مهدویت در عصر هجوم غبارها و فتنه ها.   


بحث این هفته، متن سخنرانی «آیت الله حسینی بوشهری» از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم، با موضوع "زمینه سازی ظهور" و "نقش علما و حوزه های علمیه دربارۀ زمینه سازی ظهور" می باشد که در نهمین همایش بین‌المللی دکترین مهدویت در تیرماه سال 1392 در تهران ایراد شده است.



بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین، بارئ الخلائق اجمعین، ثم الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا حبیب اله العالمین ابیالقاسم محمد، صلی الله علیه و علی آله الطیبین الطاهرین المعصومین المکرمین الهداة المهدییّین.

قال رسول الله: «یَخْرُجُ نَاسٌ‏ مِنَ‏ الْمَشْرِقِ‏ فَیُوَطِّئُونَ لِلْمَهْدِیِّ سُلْطَانَه».

موضوع سخن من، «نقش حوزه های علمیه و عالمان دین در تربیت زمینه ساز ظهور حضرت بقیةالله» است.

ابتدا باید عرض کنم که مقولۀ اندیشۀ ظهور منجی، منحصر به شیعه نیست؛ گرچه شیعه دارای یک سلسله امتیازات و اختصاصاتی است که با یک نگاه جامع به مسئلۀ ظهور و مهدویت می نگرد، اما طوایف مختلف مسلمانان و حتی صاحبان ادیان و مکاتب دیگر، دربارۀ این مسئله اتفاق نظر دارند که در سرانجامِ این عالم، فردی منجی ظهور خواهد کرد که خیر بر شر پیروز خواهد شد و با حضور ایشان زمین پر از عدل و داد می شود.

سؤال این است که آیا اساساً برای رسیدن به آن روز، صرفاً ما باید منتظر بمانیم، دست روی دست بگذاریم یا نیاز به زمینه سازی دارد تا ما بسترها و مقدمات را برای آمدن فراهم کنیم؟

آنچه از روایات ما استفاده و برداشت می شود، این است که یک وظیفه و یک تکلیف متوجه همۀ ماست؛ تکلیف زمینه سازی. رسول گرامی اسلام در همین روایتی در آغاز سخن به آن اشاره کردم، رسماً از واژۀ «یُمَهّدِوُن» استفاده می کند. تمهید یعنی زمینه سازی، آماده سازی. آماده سازی یا زمینه سازی می کنند برای این‌که آن حضرت به حاکمیت برسد و جهان را پر از عدل و داد کند. بنابراین من دربارۀ اصل موضوع که آیا اعتقاد به منجی در عالم وجود دارد یا ندارد، نیاز به بحث گسترده ای نمی بینم. جالب اینجاست که من طبق تتبعی که به عمل آورده ام روایات اهل سنت دربارۀ وجود حضرت، بیش از روایات شیعه است و این نقطۀ قوت کار است که دربارۀ آمدن حضرت، روایات متعددی از اهل سنت نقل شده است. من فقط موضوع اصلی سخنم را پیرامون دو مطلب قرار میدهم: آیا زمینه سازی لازم است یا خیر؟ این به بحث گسترده تری نیاز دارد.

اگر پاسخ سؤال نخست مثبت بود، این رسالت سنگین، عمدتاً به عهدۀ چه کسانی است و حوزه های علمیه و عالمان دین چگونه می توانند در این زمینه نقش‌آفرینی کنند؟

دربارۀ پاسخ سؤال اول و مسئلۀ زمینه سازی، چند دیدگاه وجود دارد که آیا اساساً زمینه سازی لازم است یا خیر؟ در این زمینه، چهار دیدگاه روشن وجود دارد:

گروهی بر این باورند که اساساً ظهور حضرت مانند مسئلۀ قیامت است. آنان معتقدند همانطور که در مسئلۀ قیامت، ارادۀ انسانها نقشی ندارد و بر اساس ارادۀ ذات کبریایی حق تعالی، هر روز که اراده کند اتفاق خواهد افتاد، مسئلۀ ظهور هم هیچ ارتباطی با زمینه سازی ندارد. می گویند ما در مسئلۀ ظهور، هیچ نقش آفرینی نداریم و به سان قیامت است؛ خدا هر گونه بخواهد همان اتفاق خواهد افتاد.

دیدگاه دوم، زمینه سازی منفی را لازم میداند و نه زمینه سازی مثبت؛ یعنی باید به گونه ای فساد و ظلم و جور در سراسر عالم گسترش پیدا کند که زمینۀ ظهور فراهم شود. آنان از روایاتی که وارد شده «یَمْلَأُ الْأَرْضَ‏ عَدْلًا کَمَا مُلِئَتْ جَوْراً»  این برداشت خاص را دارند که ظلم و جور مقدمۀ ظهور است. بنابراین چه خود ظلم و جور اتفاق بیفتد و چه ما دست اندرکار ایجاد ظلم و جور در جامعه باشیم، این امر برای مسئلۀ ظهور، فضایی ایجاد می کند. باید به آن دامن زد و به تعبیر صاحبان این دیدگاه، باید به کسانی که ظلم و ستم را در جامعه گسترش می دهند دست‌مریزاد هم گفت؛ چون هدف که آمدن حضرت است، برای آنان مهم است و اگر این کار اتفاق بیفتد، آن مطلوب حاصل می شود.

نگاه سوم این است که باید علت های غیبت را شناسایی کنیم؛ چرا حضرت غیبت کرده است؟ هر چیزی علتی دارد. امام می توانست مانند سایر امامان در جامعه بماند تا به شکل طبیعی یا با شهادت از دنیا برود. اینکه برای امام در سن کودکی و پنج سالگی غیبت صغرا آغاز می شود و بعد از هفتاد سال، غیبت کبرا شروع می شود را باید علت یابی کنیم. اگر علت ها برای ما روشن شد و در رفع این علت ها و موانع ظهور تلاش کردیم، ممکن است بتوانیم برای ظهور آن حضرت زمینه سازی کنیم.

نگاه چهارم ممکن است تا اندازه ای نگاه سوم را کامل کند، ولی اساساً نگاه چهارم مورد نظر ماست و آن این است که ما در عصر غیبت، همان تکلیف و وظایف را داریم که در عصر حضور معصوم داشته ایم. اگر امامان در کنار ما بودند و ما در محضر ایشان بودیم، چه رسالت و تکلیفی داشتیم؛ دقیقاً آن تکالیف امروز متوجه ماست؛ چون «حَلَالَ مُحَمَّدٍ حَلَالٌ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ حَرَامَهُ‏ حَرَامٌ‏ إِلَى یَوْمِ الْقِیَامَة».  تکالیف از دوش ما برداشته نمی شود. لذا یک سلسله تکالیف عمومی داریم، اما چون شرایط سختی است و طول زمان غیبت زیاد است، علاوه بر وظایف معمولی که بر دوش ماست یک سلسله وظایف مضاعف هم داریم؛ یعنی انسان در عصر غیبت با انسان در عصر حضور معصوم از نظر تکالیف کاملاً از این جهت متفاوتند که اینجا تکلیفی مضاعف متوجه ماست.

مهمترین مسئله در بحث زمینه سازی، این است که آیا اساساً اختیار و ارادۀ ما نقش آفرین است یا خیر؟ آیا جریان قیامت است؟ گسترش فساد است؟ یا به صرف علت یابی است یا انجام وظیفه به تکلیف است؟

به باور من و بسیاری از کسانی که در این زمینه قلم زده اند، اراده و تلاش ما انسان ها در سرنوشت برخی از مسائل تاثیرگذار است. بارها دربارۀ انقلاب اسلامی‌مان این آیه را قرائت کرده ایم: «إِنَّ اللهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ».  اگر این همت والای امام و تلاش مجاهدانۀ مردان و زنان ما نبود، آنچه امروز می بینیم محقق نمی شد. «إِنَّ اللهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ».  هر چه ما بخواهیم و اراده کنیم، خدا هم به همان تناسب به ما عنایت می کند و این‌گونه نیست که منحصر به ارادۀ خداوند باشد. لذا در روایات بسیاری آمده است که برای تعجیل فرج دعا کنید. اگر بنا بود دعا و خواست و راز و نیاز ما تأثیرگذار نباشد، امامان به ما توصیه نمی کردند برای تعجیل فرج دعا کنیم.

نکتۀ دوم، اساساً ظهور بدون زمینه سازی، آن نتیجۀ بایسته را نخواهد داشت. ما از ظهور چه انتظاری داریم؟ از ظهور انتظار داریم که مردانی باوفا و اراده در کنار حضرت حضور پیدا کنند و سختی های روزهای آغازین ظهور را به جان بخرند تا حضرت در آن پروژۀ بزرگ حکومت جهانی موفق شوند. ما بر این باور نیستیم که حضرت با قدرت اعجاز حضور می یابد و با همان قدرت حکومت می کند، بلکه معتقدیم سختی هایی در راه است.

امام علی بن موسی الرضا تعبیر جالبی دارند؛ ایشان به یکی از دوستان و یارانشان فرموده اند: «شما امروز آسوده خاطر هستید.» آن شخص می پرسد: «مگر قرار است اتفاقی بیفتد؟» حضرت در پاسخ می فرمایند: «بله، آن روزی که آن بزرگ ظهور خواهد کرد، عرق و خون و خواب شما بر پشت مرکب ها خواهد بود.» یعنی باید تلاشی مجدانه و پیگیرانه انجام دهید. لباس خود آن حضرت خشن و غذایش نامناسب است؛ در آن شرایط و فضا عده ای باید بیایند کنار حضرت قرار گیرند. بنابراین باید زمینه سازی کرده باشیم و انسان های صالح تربیت شده باشند که از جان بگذرند و به تعبیر آیۀ کریمه «مَن یَرْتَدَّ مِنکُمْ عَن دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَیُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْکَافِرِینَ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ وَلَا یَخَافُونَ لَوْمَةَ لآئِمٍ»،  افرادی که از ملامت هیچ ملامت کنندهای نترسند و در راه خدا جهادی پیگیر داشته باشند. این عناصر باید تربیت شوند و زمینه ساز ظهور گردند.

بنابر فرمودۀ خداوند در آیۀ شریفۀ مذکور، یاران مجاهد آن حضرت باید «أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْکَافِرِینَ»  باشند؛ یعنی در مقابل مؤمنان فروتن و در برابر دشمنان سختگیر. بنابراین زمینه سازی آن است که نسلی مؤمن، پاک، متدین و گوش به فرمان و مطیع بی چون و چرای امام عصر تربیت شود. اگر امروز بحث پیروی از ولایت فقیه مطرح است، آن روز تبعیت ها و پیروی ها چندین برابر خواهد بود. دیگر برای کسی تردیدی وجود ندارد که با امام معصوم همراهی کند و باید کاملاً با او همراه و یار باشد.

علاوه بر این، در روایاتی بحث انتظار مطرح شده است، از قبیل «أَفْضَلُ‏ الْأَعْمَالِ‏ انْتِظَارُ الْفَرَج».  مقصود از انتظار، یک انتظار خشک و بی خاصیت نیست؛ انتظاری است که انسان ها در سایۀ طولانی شدن عصر غیبت تربیت شوند. نمی شود ما در عصر انتظار باشیم و زمینه های لازم را برای ظهور حضرت فراهم نکنیم. کسی که منتظر مهمان است، اسباب و آداب مناسبی را تدارک می بیند تا یک مرتبه غافلگیر نشود. ائمۀ ما برای اینکه غافل گیر نشویم، دستور داده اند منتظر فرج باشیم و آن را از افضل عبادات دانسته اند؛ یعنی ما در عصر عبادت زندگی می کنیم.

نکتۀ آخری که باید اشاره کنم و از نگاه شرایط جامعۀ امروز ما نکتۀ مهمی است، این است که شما می دانید نظریاتی و دیدگاه هایی در عصر ما مطرح شده، مثلاً فوکویاما بحث پایان تاریخ را مطرح کرده و او پیروزی لیبرال _ دموکراسی در پایان جهان را برای غرب به مثابه یک ارمغان میداند؛ بعد اضافه می کند که در عصر بحران معنا در جامعۀ غرب و سرگشتگی هویت این جامعه، تنها راه موفقیت چنگ یازیدن به آموزه های لیبرالیسم است. اگر به تربیت این نسل نپردازیم و شرایط این نسل را به شرایط مناسب با عصر ظهور تبدیل نکنیم، این انحرافات در جامعه به وجود می آید؛ مقولۀ پایان تاریخ و نظریۀ فوکویاما و... مطرح می شود و سمت و سوی جامعه به سمت لیبرالیسم و امثال آن سوق پیدا می کند. بنابراین باید در فضایی حرکت کنیم که مبتنی بر آرمان ها و اهداف وجود مقدس حضرت بقیةالله الاعظم ـ روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء ـ باشد. بنابراین جامعۀ زمینه ساز جامعه ای است که اهداف، روابط و برنامه های خود را همسو با مقاصد و خواسته‌های امام قرار می دهد و مقصود از زمینه سازی، یعنی طراحی راهبردها و راهکارها برای دستیابی به جامعۀ منتظر. ما هم به زمینه سازی نیاز داریم و هم به جامعۀ زمینه ساز که بتواند به آن اهداف برسد. در واقع این تنها آرمان شیعه نیست؛ تنها شیعه گم شده ندارد؛ در یک جمله عرض کنم، زمینه سازی یک برنامۀ استراتژیک جامعۀ جهانی است. لذا در بخش بعد که دربارۀ وظایف حوزه هاست به این نکته اشاره می کنم که رسالت حوزه های علمیه ما تنها منحصر به داخل ایران اسلامی ما نیست، بلکه فرامنطقه ای و فراملی است. حوزه های ما باید در تدارک حرکتی عظیم به نام ظهور باشند. بنابراین این زمینه سازی زمانی راهگشاست که آحاد جامعۀ ما شرایط لازم را برای عصر ظهور پیدا کنند و روی تک تک آحاد جامعه سرمایه گذاری کنیم.

اما سؤال دوم این بود که نقش حوزه های علمیه دربارۀ زمینه سازی و تربیت زمینه ساز چیست؟

در بین نخبه ها و فرهیختگان جامعه و در کنار دانشگاهیان عزیز ما ـ که انسان‌‌های فاخر جامعه هستند ـ نقش روحانیت به علت داشتنِ پشتوانۀ علمی، سازمان و تشکیلات، نهاد بلند مرجعیت، شخصیت کاریزما، نفوذ معنوی و مردمی و تأثیرگذاری ای که بر مهندسی افکار عمومی، در تربیت انسان های زمینه ساز نقش کلیدی و تعیین کننده دارند.

نکتۀ اول: در روایات به اهمیت نقش زمینه سازی علما در تربیت نسل عصر ظهور اشاره شده است. نبی اکرم حضرت محمد مصطفی به مسئلۀ ظهور اشاره کرده و می فرماید: «یَخْرُجُ نَاسٌ‏ مِنَ‏ الْمَشْرِقِ‏ فَیُوَطِّئُونَ لِلْمَهْدِیِّ سُلْطَانَه».  هر چه به زمان غیبت نزدیک می شویم، تعبیرات از مایه های دیگری برخوردار است. این تعبیر امام هادی است: «لَوْ لَا مَنْ یَبْقَى بَعْدَ غَیْبَةِ قَائِمِکُمْ مِنَ‏ الْعُلَمَاءِ الدَّاعِینَ‏ إِلَیْهِ وَ الدَّالِّینَ عَلَیْهِ وَ الذَّابِّینَ عَنْ دِینِهِ بِحُجَجِ اللهِ وَ الْمُنْقِذِینَ لِضُعَفَاءِ عِبَادِ اللهِ مِنْ شِبَاكِ إِبْلِیسَ وَ مَرَدَتِهِ وَ مِنْ فِخَاخِ النَّوَاصِبِ لَمَا بَقِیَ أَحَدٌ إِلَّا ارْتَدَّ عَنْ دِینِ اللهِ...».  خلاصۀ روایت این بود که اگر حامیان دین خدا و کسانی که از حضرت دفاعی جانانه می کردند و آنانی که ضعفا را از دام ابلیس و اعوانش نجات می دادند نبودند، بعد می فرماید: «وَ لَکِنَّهُمُ الَّذِینَ یُمْسِکُونَ أَزِمَّةَ قُلُوبِ ضُعَفَاءِ الشِّیعَةِ کَمَا یُمْسِکُ صَاحِبُ السَّفِینَةِ سُکَّانَهَا أُولَئِكَ هُمُ الْأَفْضَلُونَ عِنْدَ اللَه عزوجل»؛ اگر کسانی که زمام امر جامعۀ شیعه را به دست می گیرند و آنان را از افتادن در باتلاق ها نجات می دهند ـ که مقصود علماست ـ نبودند، نه از تاک نشان می ماند و از تاکنشان. بنابراین علما در جامعۀ عصر غیبت، نقش تربیتی، دلداری و امیدبخشی دارند.

همین سخن امام کاظم: «الشِّیعَةُ تُرَبَّى‏ بِالْأَمَانِی»؛  یعنی شیعه در سایه آرمان‌ها، امیدها و آرزوها تربیت می شود، امید می دهد که شیعه احساس تنهایی نکند. عالمان و بزرگانی در عصر غیبت هستند که هم امید می بخشند و هم دست مردم را می گیرند و نقش تربیتی شان را به نحو زیبایی ایفا می کنند.

نقش اصلی عالمان دین در عصر غیبت، مرزبانی است. علمای شیعه باید فرهنگ دینی را گسترش دهند، با تهاجم فرهنگی مقابله کنند، نسبت به تولید علم همت ورزند و دایرۀ علم را گسترش دهند تا جهل بر جامعه حاکم نشود. علمای دین باید نسلی معتقد و صبور و بردبار را تربیت کنند. در طول تاریخ می‌بینیم علمای تاریخ به این شکل بودند و در کنار مردم حضور داشتند و در مواقف سخت، با یک فتوا در جامعه تحول ایجاد کرده اند.

نکتۀ دوم: علما باید ویژگی های حکومت جهانی را برای مردم بیان کنند. اینکه در حکومت جهانی چه اتفاقاتی خواهد افتاد، و مردم را برای رسیدن به آن روز امیدوار کنند. بیان ویژگی های آن حکومت در بُعد عمرانی و امنیت و تکامل انسان‌ها از نظر فکری، می تواند در مردم شور و اشتیاق ایجاد کند.

نکتۀ سوم: دیگر وظیفۀ عالمان دین، شناسایی حضرت به جامعه و بالابردن معرفت نسبت به ایشان است. این نکته بسیار مهم است: «من مات و لم‏ یعرف‏ إمام‏ زمانه مات میتة جاهلیة». آنان باید شناخت نسبت به حضرت را بالا ببرند. معرفت سطحی و ظاهری جوابگو نیست.

ما در جامعه شاهد هستیم کسانی که دچار معرفت سطحی و ظاهری هستند به بیراهه می روند. متأسفانه عده ای نیز به دنبال تطبیق سازی و مصداق یابی هستند. این تطبیق سازی ها و مصداق یابی ها ـ که برخاسته از نشانه های ظهور است و گاهی با واقعیت فرسنگ ها فاصله دارد ـ ما را به جایی نمی رساند و به کج راهه می‌برد. وظیفۀ عالمان دین است که در مقابل ایجاد چنین فضایی در جامعه، موضع بگیرند تا جلوی انحرافات گرفته شود و امید مردم از آن آیندۀ ارزشمند، به فضای موجود محدود نگردد.

نکتۀ چهارم: پرهیز دادن جامعه از گرایش به رذایل و دعوت به فضایل. کار سترگ عالمان دین، امر به معروف و نهی از منکر، گناه زدایی در جامعه، دعوت به فضایل و بیان زیبایی های کلمات اهل بیت برای مردم است. علی بن موسی الرضا می فرماید: «رَحِمَ اللهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا؛  خدا رحمت کند کسی را که امر [و مکتب ما را] احیا کند.» عبدالسلام هروی آنجاست و می پرسد: «ومن یُحْیِی‏ أَمْرَکُمْ؟» حضرت می فرماید: «یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا ؛  کسانی که علوم ما را فرا می گیرند و ـ به فراگیری آن بسنده نمی کنند، بلکه ـ آن را به مردم می آموزند. پس اگر مردم زیبایی های کلمات ما اهل‌بیت را بدانند پشت سر ما به راه می افتند.» یعنی اگر می خواهید برای عصر ظهور جامعه را تربیت کنید، باید مردم را با سخنان، معارف، فضایل، مکارم و اخلاق اهل بیت آشنا کنید.

نکتۀ پنجم: بهره برداری از خیزش های منطقه ای؛ عالمان دین و مردم جامعۀ ما باید از فرصت پیش آمده و خیزشه ای منطقه ای استفاده کنند و در نتیجه، الگویی مناسب برای جامعۀ بیدار شده ارائه دهند. امروز در کشورهای مختلفی که این حرکت ایجاد شده، دنبال الگویی موفق هستند. عالمان دین ما در حکومت اسلامی، باید بتوانند مدلی مناسب ارائه دهند و برادران شیعه و اهل‌سنت و همۀ مستضعفان جهان را در این زمینه با خود همراه و همدل کنند.

بنابراین حوزه های علمیه و عالمان دین میتوانند در عصر غیبت چنین ویژگی‌هایی را برای جامعه به ارمغان آورند و تحولات ایجاد شده در فضای جامعه را هدایت و رهبری کنند.

و السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

........................
پایان پیام/ 167

سلسله مطالب در انتظار منجی :
ــ در انتظار منجی ـ 1 / رابطه داعش با "روايات سفيانی، دجال و پرچم های سياه" چیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 2 / علائم ظهور امام زمان(ع) چیست؟/ آیا این علائم را می توان بر حوادث امروز تطبیق داد؟
ــ در انتظار منجی ـ 3 / پاسخ به چند شبهه روشنفکرانه و مدرن/ نسبت دموکراسی با حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)
ــ در انتظار منجی ـ 4 / با وجود قرآن و سنت، دیگری چه نیازی به امام زمان(عج) هست؟
ــ در انتظار منجی ـ 5 / چه رابطه ای بین امام حسین(ع) با امام زمان(عج) وجود دارد؟
ــ در انتظار منجی ـ 6 / شیعیان هم مهدویت را نمی شناسند!
ــ در انتظار منجی ـ 7 / آیا جریان حوثی همان "یمانی عصر ظهور" است؟ / احمد الحسن کیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 8 / ویژگی های یاران امام زمان(عج) چیست؟ / همه یاران حضرت همان 313 نفر نیستند
ــ در انتظار منجی ـ 9 / فرصت‌ها، تهدید‌ها و آسیب‌های مباحث مهدویت و آخر الزمان چیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 10 / آسیب های ملاقات گرایی و راههای نجات از "مدعیان دروغین ملاقات با امام زمان(عج)" چیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 11 / تبارشناسی جریان "احمد الحسن"/ روش های تبلیغی جریان مدعی یمانی چیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 12 / پاسخ به شبهاتی در مورد مسجد جمکران / آیا عریضه نویسی به امام زمان(عج) سند دارد؟
ــ در انتظار منجی ـ 13 / معنای انتظار فرج چیست؟ / شیعیان چگونه مانع تعجیل ظهور می شوند؟
ــ در انتظار منجی ـ 14 / رجعت در زمان ظهور؛ امری تبیین نشده / فلسفه و فواید "رجعت" چیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 15 / آیا در عصر ظهور کشتار جمعی رخ می دهد؟ / آیا ذکر نام امام زمان اشکال دارد؟
ــ در انتظار منجی ـ 16 / چرا زمان ظهور حضرت مهدی(عج) و ساعت قیامت معلوم نیست؟
ــ در انتظار منجی ـ 17 / معیارهای تشخیص "یمانی موعود"
ــ در انتظار منجی ـ 18 / آیا "سلفیت و وهابیت" به اندیشه مهدویت اعتقاد ندارد؟ / نقدی بر نوشته روزنامه عکاظ عربستان
ــ در انتظار منجی ـ 19 / ویژگی‌های یاران امام‌زمان(عج) چیست؟/ برای تعجیل فرج فقط به دعا اکتفا نکنیم
ــ در انتظار منجی ـ 20 / از انتظار منفعلانه تا انتظار فعال/ سازمانهای جهانی؛ اقتضای نظریه حکومت جهانی اسلام
ــ در انتظار منجی ـ 21 / معیارهای تطبیق نشانه‌های ظهور / تطبیق باید مبتنی بر یقین باشد نه حدس و گمان 
ــ در انتظار منجی ـ 22 / نشانه های ظهور امام زمان(عج)/ "طلوع خورشید از مغرب"؛ نماد است یا واقعیت؟
ــ در انتظار منجی ـ 23 / عاشورا و ظهور امام زمان(عج) چه ارتباطی با هم دارند؟/ آیا "سفیانی" و "دجال" یکی هستند؟!
ــ در انتظار منجی ـ 24 / نشانه های ظهور امام زمان(عج) / چشم دجّال در روایات شیعه و اهل‌تسنن
ــ در انتظار منجی ـ 25 / بیانی از آیت الله مهدوی کنی(ره) درباره مهدویت در سالگرد درگذشت/ تبیین قرآنی مهدویت
ــ در انتظار منجی ـ 26 / آیا تطبیق و مصداق یابی نشانه های ظهور صحیح است؟/ نقش عالمان دین در زمینه سازی ظهور
ــ در انتظار منجی ـ 27 / آیا رؤیت مهدی در زمان غیبت كبرا ممکن است؟ معیارهای درستی داستان‌های دیدار با امام زمان(عج)


نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

شهید محمد باقر صدر
جشنواره فیلم فجر
نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه
فرآخوان استاد عربی