سی شب؛ سی آموزه توحیدی

شب ششم/ جلوه های توحید در دعای افتتاح

  • کد خبر : 720669
  • منبع : اختصاصی ابنا
در فراز چهارم دعای افتتاح می خوانیم: الحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لا وَلَدا وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيرا ــ سپاس‏ خداى را كه همسر و فرزندى برنگرفته و در فرمانروايى شريكى برايش نيست و سرپرستى از روى‏ ناتوانى نداشته است و او را بزرگ شمار بسيار بزرگ.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

ماه مبارک رمضان از راه رسید و دوباره این توفیق به ما داده شد که این روزها و شب های الهی را درک کنیم؛ باشد که آن را قدر بدانیم و در قیام و صیام آن بکوشیم.

به مناسبت این لیالی خوب و خاطره انگیز، هر شب آموزه ای از ارزشهای دینی و اسلامی را به مدد قرآن و سنت، یادآوری و به خوانندگان خبرگزاری ابنا تقدیم می کنیم.

    

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
شب ششم / 
جلوه های توحید در دعای افتتاح
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

از شب اول تا شب پنجم ماه مبارک رمضان، درباره "توحید" و اقسام آن ــ توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و توحید عبادی ــ نوشتیم. 

همچنین از پلیدی "شرک" گفتیم؛ و این که باید توحید و انواع آن را بشناسیم تا به "شرک آشکار" یا "شرک مخفی" آلوده نگردیم.

از امشب تا شب دهم، جلوه هایی از توحید را در "ادعیه" بازخوانی می کنیم؛ تا هم اوقاتمان به این مناجات های الهی متبرک گردد، و هم مباحث چند شب اول، یادآوری و تثبیت شود.

* دعای افتتاح

دعای افتتاح از ادعیه ای است که در شب‌های ماه مبارک رمضان خوانده می شود. این دعا را «سید بن طاووس»، «شیخ طوسی»، «علامه کفعمی» و «علامه مجلسی» در کتب خویش آورده اند. «شیخ عباس قمی» نیز آن را در مفاتیح الجنان ــ که در منازل همه ما هست ــ در اعمال شب های این ماه نقل کرده است.

راوی این دعا «محمد بن عثمان بن سعید» از نایبان خاص امام زمان(عج) است. از آنجا که این شخصیت مهم به خواندن این دعا مداومت داشته و نیز با توجه به مضامین عالیه خود دعا، علماء احتمال فراوان داده اند که دعای افتتاح از ناحیه امام عصر(عج) و یا از سایر معصومین(ع) به دست وی رسیده باشد.

* جلوه های توحید 

در همان اوایل دعا، در قالب حمد و سپاس، "توحید ذاتی خداوند" اقرار می شود؛ اینکه "یگانه" است، "احد و واحد" است؛ و "شریک و "زن و فرزندی" ندارد:

ــ الحَمدُ لِلهِ الَّذِي لَمْ يَتَّخِذْ صَاحِبَةً وَ لا وَلَداً وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلِيٌّ مِنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيراً ــ سپاس خدایی را كه همسر و فرزندى برنگرفته، و در فرمانروايى شريكى برايش نيست، و سرپرستى از روی ناتوانى نداشته است، و او را بزرگ شمار؛ بسيار بزرگ.

ــ الحَمدُ لِلهِ الَّذِي لا مُضَادَّ لَهُ فِي مُلْكِهِ وَ لا مُنَازِعَ لَهُ فِي أَمْرِهِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لا شَرِيكَ لَهُ فِي خَلْقِهِ وَ لا شَبِيهَ [شِبْهَ ] لَهُ فِي عَظَمَتِهِ ــ سپاس خدایی را كه در فرمانروايى رقيبى ندارد، و براى او در كارش نزاع كننده اى نيست، سپاس خداىی را كه در آفرينش شريكى ندارد، و در بزرگى شبيهى براى او نيست.

سپس "توحید اَفعالی خداوند" بر شمرده می شود؛ اینکه "آفریدن"، "روزی دادن"؛ "تدبیر شب و روز" و "نعمت بخشیدن"، همه و همه کار اوست؛ نه آنچنان که برخی مشرکان ــ همچون یونانیان باستان و بن پرستان قریش ــ می پنداشتند، کار خدایان متعدد و الهه های افعال گوناگون:

ــ الحَمدُ لِلهِ خَالِقِ الْخَلْقِ، بَاسِطِ الرِّزْقِ، فَالِقِ الْإِصْبَاحِ، ذِي الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ وَ الْفَضْلِ [وَ التَّفَضُّلِ ] وَ الْإِنْعَامِ [الْإِحْسَان] ــ سپاس خدایی را كه آفريننده آفريدگان گسترنده روزى، شكافنده سپيده، داراى عظمت و بزرگوارى و احسان و نعمت بخشى است.

ــ الحَمدُ لِلهِ الَّذِي لَيْسَ لَهُ مُنَازِعٌ يُعَادِلُهُ، وَ لا شَبِيهٌ يُشَاكِلُهُ، وَ لا ظَهِيرٌ يُعَاضِدُهُ، قَهَرَ بِعِزَّتِهِ الْأَعِزَّاءَ، وَ تَوَاضَعَ لِعَظَمَتِهِ الْعُظَمَاءُ، فَبَلَغَ بِقُدْرَتِهِ مَا يَشَاء ــ سپاس خدایی را كه ستيزه جويی ندارد تا با او برابرى نمايد، و شبيهى ندارد كه هم شكل او باشد، و پشتيبانى ندارد كه او را يارى كند، با عزّتش همه عزيزان را مقهور ساخته و در برابر عظمتش بزرگان فروتن گشته اند، پس با قدرتش به هرچه خواهد رسد،

و آنگاه به "خالقیت"، "رازقیت"، "ربوبیت" و "مبدأ و معاد بودن خداوند" اعتراف می کنیم؛ و اینکه "خیر و نیکی تنها در دست اوست":

ــ الحَمدُ لِلهِ الَّذِي يَخْلُقُ وَ لَمْ يُخْلَقْ؛ وَ يَرْزُقُ وَ لا يُرْزَقُ؛ وَ يُطْعِمُ وَ لا يُطْعَمُ؛ وَ يُمِيتُ الْأَحْيَاءَ وَ يُحْيِي الْمَوْتَى؛ وَ هُوَ حَيٌّ لا يَمُوتُ؛ بِيَدِهِ الْخَيْرُ؛ وَ هُوَ عَلَى كُلِّ شَيْ ءٍ قَدِير ــ سپاس خدایی را كه مى آفريند و خود آفريده نشده؛ و روزى مى دهد و خود روزى داده نمی شود؛ و مى خوراند و خود خورانده نمى شود؛ و زنده ها را مى ميراند و مردگان را زنده می كند؛ و اوست زنده اى كه هرگز نمی ميرد؛ خير تنها به دست اوست؛ و او بر هر چيز تواناست.

آخرین جمله این دعای زیبا نیز دوباره "توحید ذاتی" است. جالب اینکه در این جمله، خداوند را به توحیدش قسم می دهیم و می گوییم:

ــ وَ مِن كُلِّ سُوءٍ يا لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ بِحَقِّ لا إِلَهَ إِلا أَنْتَ فَنَجِّنَا ــ اى كه معبودى جز تو نيست، بحق اينكه معبودى جز تو نيست، ما را رهايى بخش.

امید که همراه با خواندن ادعیه، در معانی آنها دقت کنیم. بدانیم که چه می خوانیم؛ و آنچه را می خوانیم با ایمان و عمل خود بیامیزیم.

..........................
پایان پیام/ 101

یادداشت های معنوی رمضان:
ــ یادداشت اول/ ماه مبارک رمضان و "یاد والدین از دست رفته"
ــ یادداشت دوم/ ماه مبارک رمضان و "بازگشت به قرآن کریم"
ــ یادداشت سوم/ "آشتی کنان و آشتی دادن" ؛ برتر از نماز و روزه مستحبی

سی شب ؛ سی آموزه (به مناسبت ماه مبارک رمضان):
ــ اولین شب/ توحید؛ آزاد شدن انسان
ــ دومین شب/ توحید ذاتی؛ یکی بود «یکی» نبود
ــ سومین شب/ توحید صفاتی؛ ذات و صفت از هم جدا نیستند
ــ چهارمین شب/ توحید افعالی؛ هشدار شرک پنهان
ــ پنجمین شب/ توحید عبادی؛ مرز باریک عبادت و زیارت
ــ ششمین شب/ جلوه های توحید در دعای افتتاح
ــ هفتمین شب/ جلوه های توحید در دعای سحر
ــ هشتمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 1
ــ نهمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 2


نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

کاریکاتور روز قدس
پادکست
پیام رهبر برای حج 1438
نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه