سی شب؛ سی آموزه توحیدی

بیستمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 2

  • کد خبر : 721416
  • منبع : اختصاصی ابنا
امام علی علیه السلام یکی از اهداف مهم بعثت پیامبر گرامی ــ صلی الله علیه و آله ــ را سوق دادن مردم به عبادت خدای تعالی دانسته می فرماید: همانا خدای تعالی محمد - صلی الله علیه و آله - را به حق مبعوث کرد تا بندگانش را از پرستش بندگان به پرستش خود درآورد.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

ماه مبارک رمضان از راه رسید و دوباره این توفیق به ما داده شد که این روزها و شب های الهی را درک کنیم؛ باشد که آن را قدر بدانیم و در قیام و صیام آن بکوشیم.

به مناسبت این لیالی خوب و خاطره انگیز، هر شب آموزه ای از ارزشهای دینی و اسلامی را به مدد قرآن و سنت، یادآوری و به خوانندگان خبرگزاری ابنا تقدیم می کنیم.

                   

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بیستمین شب؛ توحید در بیان امیر بیان ــ 2
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

همزمان با ایام ضربت خوردن و شهادت «امیرالمؤمنین علی علیه السلام» به ذکر روایاتی درباره اقسام توحید از آن شهید محراب می پردازیم.

1. توحید ذاتی

شب گذشته گفتیم که از دیدگاه حضرت علی علیه السلام توحید ذاتی به معنای "نفی شریک، شبیه و جزء از ذات مقدس ربوبی" است؛ و توحید عددی و توحید نوعی درباره خداوند درست نیست.

به جهت اختصار، حدیث طولانی مربوط به این نوع را تکرار نمی کنیم و خوانندگانی که تمایل دارند به مطلب نوزدهمین شب مراجعه کنند.

2. توحید صفاتی

همانطور که در سومین شب گفتیم توحيد صفاتى يعنى اعتقاد به اين كه صفات خداوند عين ذات او و عين يكديگرند و همان گونه كه ذات او ازلى و ابدى است، صفات ذاتى او ــ همچون علم و قدرت ــ نيز ازلى و ابدى هستند و اين چنين نيست كه صفاتش، زايد بر ذاتش باشند.

حضرت علی بن ابی طالب این توحید را اینگونه بیان فرمود: "...وکَمَالُ التَّصدِیقِ بِهِ توحِیدُه؛ وَکَمَالُ تَوحِیدِهِ الإخلاصُ له؛ وَکَمَالُ الْإِخْلاصِ لَهُ نَفْیُ الصِّفَاتِ عَنه، لِشَهَادَةِ کُلِّ صِفَةٍ أَنَّها غَیرُ المَوصُوفِ، وَشَهَادَةِ کُلِّ مَوصُوفٍ أَنَّهُ غیرُ الصِّفَةِ، فَمَن وَصَفَ اللهَ سُبحَانَهُ فَقَد قَرَنَهُ، وَ مَن قَرَنَهُ فَقَدْ ثَنَّاهُ، وَ مَن ثَنَّاهُ فَقَد جَزَّأَهُ، وَمَن جَزَّأَهُ فَقَدْ جَهِلَهُ... ــ و کمال تصدیق به وجود خداوند، یکتا و یگانه دانستن پروردگار است؛ و کمال اعتقاد به یکتایى پروردگار، پرستش خالص اوست؛ و پرستش او زمانى خالص است که هر صفتی از ذات او نفى شود، زیرا هر صفتى گواه بر این است که غیر از موصوف خود است و هر موصوفى ، گواه بر این است که غیر از صفت خود است؛ پس هرکس خداوند سبحان را به صفتى زاید بر ذات وصف کند، او را به چیزى مقرون ساخته، و هر که او را به چیزى مقرون دارد او را دو چیز پنداشته، و هر که خدا را دو چیز پندارد او را به اجزایش تقسیم کرده، و هر که به اجزایی تقسیم کند او را نشناخته است...". (نهج البلاغه، خطبه 1).

3. توحید افعالی

مراد از توحید افعالی آن است که در دار تحقق هیچ فعلی و انفعالی انجام نمی گیرد مگر اینکه تحت سلطنت حضرت حق و به مشیت و اراده و اذن اوست.

امیرمؤمنان علی علیه السلام می فرماید: «کل عزیز غیره ذلیل و کل قوی غیره ضعیف، و کل مالک غیره مملوک و کل عالم غیره متعلم و کل قادر غیره یقدر و یعجز ــ هر غیر او ذلیل است و هر نیرومندی جز او ناتوان است و هر مالکی جز او مملوک است و هر عالمی جز او نوآموز است و هر توانایی جز او گاه توانا و گاه ناتوان است .» (نهج البلاغه، خطبه 65).

4. توحید عبادی

عبادت به معنای خضوع و خشوع و افتادگی است. هیچک از بندگان و مخلوقات الهی را نسبت به دیگری، مولویت و مالکیت نیست تا خضوع و خشوع در مقابل او جایز یا لازم باشد. پرستش و افتادگی کردن فقط از شؤون استحقاقی مالک حقیقی ــ یعنی خداوند متعال ــ است. 

امیرالمؤمنین علی علیه السلام یکی از اهداف مهم بعثت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله وسلم را سوق دادن مردم به عبادت خدای تعالی و "آزادی آنان از عبادت غیر" دانسته و می فرماید: "فان الله بعث محمداً صلی الله علیه و آله بالحق لیخرج عباده من عبادة عباده الی عبادته ــ همانا خدای تعالی محمد صلی الله علیه و آله را به حق مبعوث کرد تا بندگانش را از پرستش بندگان به پرستش خود درآورد". (الکافی، ج 8، ص 386)

و توجه داشته باشیم که اطاعت از غیر خدا بر خلاف دستور خدا، نوعی از عبادت است. به همین جهت است که امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه: «و اتخذوا من دون الله آلهة لیکونوا لهم عزا کلا یکفرون بعبادتهم و یکونون علیهم ضداً ــ مشرکان غیر از خدای تعالی خدایانی برای خود گرفتند تا موجب عزتشان باشند، چنین نیست! بزودی آن خدایان، پرستش آنان را انکار کرده و دشمن آنان خواهند شد» (مریم، آیه 81 و 82) فرمود: "آنان که غیر از خدای تعالی، خدایانی برای خود ساخته اند، در روز رستاخیز خدایانشان با آنان به مخالفت برخاسته، از آنان و عبادتشان بیزاری خواهند جست". سپس فرمود: "پرستش و عبادت، سجده و رکوع نیست؛ بلکه پرستش همان اطاعت است. هر که مخلوقی را در نافرمانی و معصیت خدای تعالی اطاعت کند او را پرستیده است". (تفسیر قمی، ج 2، ص 55)

...........................
پایان پیام/101

یادداشت های معنوی رمضان:
ــ یادداشت اول/ ماه مبارک رمضان و "یاد والدین از دست رفته"
ــ یادداشت دوم/ ماه مبارک رمضان و "بازگشت به قرآن کریم"
ــ یادداشت سوم/ "آشتی کنان و آشتی دادن" ؛ برتر از نماز و روزه مستحبی

سی شب ؛ سی آموزه توحیدی (به مناسبت ماه مبارک رمضان):
ــ اولین شب/ توحید؛ آزاد شدن انسان
ــ دومین شب/ توحید ذاتی؛ یکی بود «یکی» نبود
ــ سومین شب/ توحید صفاتی؛ ذات و صفت از هم جدا نیستند
ــ چهارمین شب/ توحید افعالی؛ هشدار شرک پنهان
ــ پنجمین شب/ توحید عبادی؛ مرز باریک عبادت و زیارت
ــ ششمین شب/ جلوه های توحید در دعای افتتاح
ــ هفتمین شب/ جلوه های توحید در دعای سحر
ــ هشتمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 1
ــ نهمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 2
ــ دهمین شب/ جلوه های توحید در دعای دیگر سحر ماه مبارک رمضان
ــ یازدهمین شب/ ثواب اهل توحید در کلام معصومان(ع)
ــ دوازدهمین شب/ هفت معنای توحیدی "الله اکبر" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ سیزدهمین شب/ معنای "اشهد أن لا اله الا الله" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ چهاردهمین شب/ جلوه های توحید در سیره امام حسن مجتبی(ع)
ــ پانزدهمین شب/ خداوند و داشتن فرزند!
ــ شانزدهمین شب/ توحید و شرک در "اطاعت"
ــ هفدهمین شب/ ریاکاری؛ شرک اصغر
ــ هجدهمین شب/ رابطه "توحید" و "امام"
ــ نوزدهمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 1
ــ بیستمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 2
ــ بیست و یکمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 3 ؛ دلایل توحید


نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه
فرآخوان استاد عربی