سی شب؛ سی آموزه توحیدی

بیست و سومین شب/ توحید و "مردم سالاری دینی"

  • کد خبر : 721564
  • منبع : اختصاصی ابنا
پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تصریح به حکومت خداوند متعال، در قانون اساسی وارد و در اصل ۲ این قانون آمد: جمهوری اسلامی‏، نظامی‏ است‏ بر پایه‏ ایمان‏ به‏ خدای‏ یکتا (لا اله‏ الا الله‏) و اختصاص‏ حاکمیت‏ و تشریع به‏ او و لزوم‏ تسلیم‏ در برابر امر او و وحی‏ الهی‏ و نقش‏ بنیادی‏ آن‏ در بیان‏ قوانین‏.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

ماه مبارک رمضان از راه رسید و دوباره این توفیق به ما داده شد که این روزها و شب های الهی را درک کنیم؛ باشد که آن را قدر بدانیم و در قیام و صیام آن بکوشیم.

به مناسبت این لیالی خوب و خاطره انگیز، هر شب آموزه ای از ارزشهای دینی و اسلامی را به مدد قرآن و سنت، یادآوری و به خوانندگان خبرگزاری ابنا تقدیم می کنیم.

                                       

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
بیست و سومین شب: توحید و "مردم سالاری دینی"
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

در روزهای اخیر، بحثی در بین نخبگان جامعه درباره "نقش رأی مردم در نظام جمهوری اسلامی" درگرفته که به صفحات شبکه های مجازی نیز کشیده شده است.

از آنجا که این بحث در ارتباط مستقیم با "توحید در اطاعت" و "حاکمیت الله" قرار دارد، مناسب دیدیم که اشاره ای به آن داشته باشیم.

* توحید در اطاعت

همانطور که در شانزدهمین شب نوشتیم: توحيد در اطاعت یعنی تنها موجود «واجب الإطاعة» در جهان، ذات پاک خداوند است؛ و اطاعت از هیچکس غیر از او صحیح نیست، مگر آنکه اطاعتِ او اطاعت خدا محسوب شود.

پس ايمان تنها اين نيست که انسان اعتقاد به وجود خدا داشته باشد و آن را بر زبان آورد؛ بلکه يک موحد مخلص کسى است که غير از عبادت خدا، قانونى جز قانون خدا را به رسميت نشناسد، و طوق بندگى غير او را بر گردن ننهد؛ نه بندگی شیطان، نه بندگی انسان های دیگر، و نه بندگی هوا و هوس.

* وجوب حکومت

اما "توحید در اطاعت" و منحصر کردن حاکمیت در خداوند، نباید موجب هرج و مرج گردد؛ زیرا هر جامعه کوچک یا بزرگی، نیاز به فرمانروا دارد.

بنا بر همین حکم عقلی، پیامبر اکرم(ص) در مدینه حکومت تشکیل دادند و برای پس از خود نیز جانشین معین کردند.

امیرالمؤمنین علی(ع) نیز هرج و مرج در جامعه را نفی کردند و فرمودند: "لَابُدَّ لِلنَّاسِ مِن أميرٍ بَرٍّ أو فَاجِرٍ؛ يَعمَلُ فِي إمرَتِهِ المؤمِنُ و يَستَمتِعُ فیها الكافِرُ... و تَأمَنُ بِهِ السُّبُلُ وَ يُؤْخَذُ بِهِ لِلضَّعِيفِ مِنَ الْقَوِيِّ... ــ مردم نیازمند فرمانروا هستند، خواه اين فرمانروا، نيكوكار و خواه بدكار باشد؛ فرمانروايی که در حكومت او، شخص با ايمان، اعمال صالح خود را انجام دهد و شخص کافر از دنيايش بهره‌‌مند ­گردد... و راهها امن گرديده وحق ضعيف از قوی گرفته شود...". (نهج البلاغه، خطبه 40)

* حکومت توحیدی

حال که فهمیدیم:
اولاً) جامعه و مردم نیاز به حکومت و فرمانروا دارند؛
ثانیاً) حکومت و اطاعت از نظر اسلام، فقط مخصوص خداوند و کسانی است که اطاعتِ آنها اطاعت خدا محسوب شود؛

نتیجه می گیریم:
آن حکومتی توحیدی است و اسلامی محسوب می شود که "قانون خداوند" را اجرا کند، تا اطاعت از آن، اطاعت از خدا محسوب شود. 

* تعیین پیامبر و امام با مردم نیست

در طول تاریخ بشر، بیش از صدهزار پیامبر از سوی خداوند برای انسان ها فرستاده شد. این پیامبران، همه "انسان" بوند و از "قوم خود مردم" بر آنها مبعوث شدند؛ اما هیچکدام را مردم برنگزیدند. کما اینکه در کتاب تاریخی مشاهده نمی کنید که نقل شده باشد: "انتخابات برگزار شد و مردم، پیامبر را انتخاب کردند!".

در رابطه با اوصیاء پیامبران نیز اینگونه بوده است و آنان از جانب خداوند انتخاب و از سوی پیامبر به مردم معرفی شدند؛ همانگونه که حضرت موسی(ع) از خداوند خواست که «هارون(ع)» را وزیر او گرداند و خود، این کار را نکرد (سوره طه، 29 و 30) و پیامبر اکرم(ص) نیز در حجة الوداع مکلف شد که «علی بن ابی طالب(ع)» را به عنوان جانشین خود و امام مسلمین معرفی کند (سوره مائده، 67) و این کار را در غدیر خم انجام داد.

به دلیلِ همین نصب الهی است که اطاعت از پیامبر و امام، اطاعت از خداوند محسوب می شود: "مَن يطِعِ الرَّسُولَ فَقَد أطاعَ الله ــ هر کس رسول خدا را اطاعت کند، خدا را اطاعت کرده است". (سوره نساء، 80)

* ولایت فقیه؛ ولایتِ قانون خدا

توحید در اطاعت، به معنی سر باز زدن از حکم کسانی است که دستوراتی غیر از دستور خداوند می دهند. اما اطاعت از کسانی که "قانون خداوند" را اجرا می کنند، در راستای اطاعت خداوند است. لذا خداوند می فرماید: "يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّـهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمرِ مِنكُم فَإِن تَنَازَعتُم فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّـهِ وَالرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّـهِ وَالْيَوْمِ الْآخِر... ــ ی کسانی که ایمان آورده‌اید اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر خدا و اولو الأمر [= اوصیای پیامبر] را؛ و هرگاه در چیزی نزاع داشتید، آن را به خدا و پیامبر بازگردانید (و از آنها داوری بطلبید) اگر به خدا و روز رستاخیز ایمان دارید...". (سوره نساء، 59)

پس در عصر غیبت امام معصوم(عج)، از آنجا که حکم فقیه جامع الشرایط، "حکم  خدا و پیامبر" است، وجوب اطاعت دارد و هر حکمی، غیر از حکم خداوند، حکم طاغوت محسوب می شود.

* قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، تصریح به حکومت خداوند متعال، در قانون اساسی وارد شد و در همه ‏پرسی دهم و یازدهم فروردین 1358 با اکثریت ۹۸٫۲٪ کلیه کسانی که حق رأی داشتند، مورد قبول مردم ایران قرار گرفت. 

در اصل ۲ این قانون آمده است: 

"جمهوری اسلامی‏، نظامی‏ است‏ بر پایه‏ ایمان‏ به‏:
1- خدای‏ یکتا (لا اله‏ الا الله‏) و اختصاص‏ حاکمیت‏ و تشریع به‏ او و لزوم‏ تسلیم‏ در برابر امر او.
2 - وحی‏ الهی‏ و نقش‏ بنیادی‏ آن‏ در بیان‏ قوانین‏.
3 - معاد و نقش‏ سازنده‏ آن‏ در سیر تکاملی‏ انسان‏ به‏ سوی‏ خدا.
4 - عدل‏ خدا در خلقت‏ و تشریع.
5 - امامت‏ و رهبری‏ مستمر و نقش‏ اساسی‏ آن‏ در تداوم‏ انقلاب‏ اسلام‏.
6 - کرامت‏ و ارزش‏ والای‏ انسان‏ و آزادی‏ توام‏ با مسئولیت‏ او در برابر خدا،
که‏ از راه‏:
الف‏ - اجتهاد مستمر فقهای‏ جامع الشرایط بر اساس‏ کتاب‏ و سنت‏ معصومین‏ سلام‏ الله‏ علیهم‏ اجمعین‏،
ب‏ - استفاده‏ از علوم‏ و فنون‏ و تجارب‏ پیشرفته‏ بشری‏ و تلاش‏ در پیشبرد آنها،
ج‏ - نفی‏ هر گونه‏ ستمگری‏ و ستم‏ کشی‏ و سلطه‏ گری‏ و سلطه‏ پذیری‏،
قسط و عدل‏ و استقلال‏ سیاسی‏ و اقتصادی‏ و اجتماعی‏ و فرهنگی‏ و همبستگی‏ ملی‏ را تأمین‏ می‏ کند.".

"اختصاص‏ حاکمیت‏ و تشریع به‏ خداوند یکتا" و "پایه ای بودن وحی‏ الهی‏ و نقش‏ بنیادی‏ آن‏ در بیان‏ قوانین" اشاره مستقیم به "توحید در اطاعت" دارد.

در اصل ۵ نیز آمده است: "در زمان غیبت حضرت ولی عصر (عجل الله تعالی فرجه)، در جمهوری اسلامی ایران ولایت امر و امامت امت بر عهده فقیه عادل و با تقوی، آگاه به زمان، شجاع، مدیر و مدبر است که طبق اصل یکصد و هفتم عهده ‏دار آن می‌گردد".

* رأی مردم

همانطور که مردم در ایجاد انقلاب اسلامی نقش اصلی داشتند، در بقای آن نیز نقش اساسی را دارند.

حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای در این زمینه فرمودند: "در اسلام به نظر مردم اعتبار داده شده؛ رأی مردم در انتخاب حاکم و در کاری که حاکم انجام میدهد، مورد قبول و پذیرش قرار گرفته. لذا شما میبینید که امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) با اینکه خود را از لحاظ واقع منصوب پیغمبر و صاحب حق واقعی برای زمامداری میداند، آنوقتی که کار به رأی مردم و انتخاب مردم میکشد، روی نظر مردم و رأی مردم تکیه می کند". (خطبه‌های نماز جمعه، ۲۲ خرداد ۱۳۶۶)

تأکیدات مکرر ایشان و نیز مراجع عظام تقلید بر مشارکت حداکثری در انتخابات ریاست جمهوری، مجلس، خبرگان و شوراها از همین روست.

...........................
پایان پیام/101

یادداشت های معنوی رمضان:
ــ یادداشت اول/ ماه مبارک رمضان و "یاد والدین از دست رفته"
ــ یادداشت دوم/ ماه مبارک رمضان و "بازگشت به قرآن کریم"
ــ یادداشت سوم/ "آشتی کنان و آشتی دادن" ؛ برتر از نماز و روزه مستحبی

سی شب ؛ سی آموزه توحیدی (به مناسبت ماه مبارک رمضان):
ــ اولین شب/ توحید؛ آزاد شدن انسان
ــ دومین شب/ توحید ذاتی؛ یکی بود «یکی» نبود
ــ سومین شب/ توحید صفاتی؛ ذات و صفت از هم جدا نیستند
ــ چهارمین شب/ توحید افعالی؛ هشدار شرک پنهان
ــ پنجمین شب/ توحید عبادی؛ مرز باریک عبادت و زیارت
ــ ششمین شب/ جلوه های توحید در دعای افتتاح
ــ هفتمین شب/ جلوه های توحید در دعای سحر
ــ هشتمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 1
ــ نهمین شب/ جلوه های توحید در دعای ابوحمزه ثمالی ـ 2
ــ دهمین شب/ جلوه های توحید در دعای دیگر سحر ماه مبارک رمضان
ــ یازدهمین شب/ ثواب اهل توحید در کلام معصومان(ع)
ــ دوازدهمین شب/ هفت معنای توحیدی "الله اکبر" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ سیزدهمین شب/ معنای "اشهد أن لا اله الا الله" در کلام امیرالمؤمنین علی(ع)
ــ چهاردهمین شب/ جلوه های توحید در سیره امام حسن مجتبی(ع)
ــ پانزدهمین شب/ خداوند و داشتن فرزند!
ــ شانزدهمین شب/ توحید و شرک در "اطاعت"
ــ هفدهمین شب/ ریاکاری؛ شرک اصغر
ــ هجدهمین شب/ رابطه "توحید" و "امام"
ــ نوزدهمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 1
ــ بیستمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 2
ــ بیست و یکمین شب/ توحید در بیان امیر بیان ــ 3 ؛ دلایل توحید
ــ بیست و دومین شب/ اقسام توحید در "دعای جوشن کبیر"
ــ بیست و سومین شب/ توحید و "مردم سالاری دینی"
ــ بیست و چهارمین شب/ "حق خدا" در رساله حقوق امام سجاد(ع)


مطالب مرتبط

نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه
فرآخوان استاد عربی