خودمانی و خواندنی از علامه امینی

  • کد خبر : 740404
  • منبع : روزنامه جام جم
خلاصه

نمی شود در عید غدیر یادی از مولف مجموعه «الغدیر» نكرد.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

مادر و فرزند در دامنه های سبز مراتع سهند مشغولند. مادر روی زمین خم شده به دنبال گیاهان دارویی برای درمان بیماری هایی که چند ماه بعد در زمستان گریبان خانواده را می گیرند، همان جور که به چیدن گیاهان مشغول است، دارد سرودهای کوچک قرآن را یک به یک با پسر چند ساله اش هم خوانی می کند. ضمن آن هم با ندای موزون و آهنگین سوال می پرسد و پسر پاسخ می دهد؛ جواب همه سوالات یک چیز است: «علی علیه السلام!» عبدالحسین هم لابه لای بوته ها و گل ها بالا و پایین می رود و هر بار فریاد می زند «علی علیه السلام!» مادر به ترکی می پرسید: «همسر فاطمه(س)؟» و عبدالحسین شیرین زبان و چند ساله گل بنفشه ای می چیند و می گوید: «علی علیه السلام.» مادر شاید به ذهنش هم خطور نمی کرد که فرزندش آینده عجیبی پیش رو دارد؛ آنقدر عجیب که کمتر از یک قرن بعد نامش با نام یکی از اعیاد مهم شیعیان همنشین شود: «علامه امینی»!

1. رفتار حاتم طایی مآبانه سایت رسمی علامه

همین الان اگر توی یکی از موتورهای جست وجوگر اینترنتی نام علامه امینی را جست وجو کنید به راحتی به سایت رسمی او هدایت می شوید. با این حال این مساله باعث نمی شود که نشانی اینترنتی آن را توی گزارش نیاوریم: «http://allamehamini.ir». حالا این مساله که مرحوم علامه امینی هم مثل خیلی چهره های دیگر فرهنگی و سیاسی و اجتماعی سایت شخصی و رسمی دارد کجایش مهم است؟ التفات دارید در دوره ای که بحث های کپی رایت و خرید کتاب و موضوعات مشابه داغ شده است این که سایت رسمی یک مولف، مهم ترین اثرش را برای دانلود رایگان در اختیار مراجعان قرار داده ارزش خبری کمی ندارد. بلاتشبیه در مقام مقایسه آن را با سایت فلان دانشگاه مهم بریتانیایی یا آمریکایی قیاس کنید که انتشار کتب قدیمی و مهم آن چه سر و صدایی به پا می کند و همین ما توی رسانه ها و مطبوعات چه دست و جیغ و هورایی می کشیم! حالا تصور کنید مجموعه «الغدیر» به عنوان یکی از مهم ترین منابع شیعی که سر و صدای زیادی هم به پا کرده به طور رایگان در دسترس است.

2. عامه پسند دینی ممنوع!

شما هم اگر مثل ما و مثل خیلی های دیگر علامه امینی را صرفا با تالیف مشهورش الغدیر می شناسید، شاید جالب باشد بدانید او غیر از روحیه وحشتناک تحقیق و تتبعی که در منابع کتابخانه ای داشته، خصوصیات و ویژگی های خاص خود را هم داشته که حداقل در عصر خودش چندان معمول نبوده! محمدرضا حکیمی در کتاب غدیر توصیفات جالبی در این زمینه دارد! مثلا یکی اش این که علامه مخالف انتشار کتاب های سطحی و ضعیف درباره مسائل دینی بود. از نظر علامه مصادیق این کتاب ها آنهایی بوده اند که از منابع و مآخذ موثق استفاده نمی کردند یا آن که براساس اجتهاد و استنتاج صحیح نوشته نشده اند. احتمالا بیشتر از ما در جریان هستید که تازیانه این نقد در وضع فعلی، دامن بسیاری از آثاری را می گیرد که زیر عنوان عامه پسند مذهبی گنجانده شده اند. اجمالا این نقل قول علامه را داشته باشید تا بدانید علامه سر این موضوع با هیچ کس تعارف نداشته: کتاب هایی را که در این سال ها در شرح حال ائمه(ع) در زبان فارسی نوشته شده، باید به دریا ریخت.

3. سوزنی به اهل منبر و روضه خوان ها

حالا که بحث به اینجا کشیده شد گفتن این مطلب هم خالی از لطف نیست که علامه سوزنی هم به هم لباس های خود در میان روحانیون و مداحان زده و از بعضی از اشعار و مطالبی که در محافل و مجالس مذهبی زده می شده، دل خوشی نداشته و نقدهایی به این مجالس وارد می دانسته. چیزی شبیه همان نگاهی که در نگاه روحانیونی مثل شهید مطهری هم می بینیم. مهم ترین نقد علامه به بی اطلاعی و ناآگاهی گویندگان از حدیث و معارف دینی بوده و این که اهل منبر و برخی از روضه خوانان بعضا حرف های غیرمستند و نامناسبی را به ائمه(ع) نسبت می داده اند. البته خود علامه به این نرمی که ما مساله را عنوان کردیم نمی کرده. مثلا برای نمونه ببینید از تجربه حضورش در یکی از مجالس همین تهران خودمان چه گفته: «در یکی از مجالس عمده تهران در ایام عزاداری شرکت کرده بودم، در وسط منبر با این که کاری زننده بود، برخاستم و بیرون آمدم چون نشستن و گوش دادن به آن حرف ها را حرام دانستم.» گوشی آمد دست تان مرحوم چقدر بی تعارف بوده؟

4. ارادت اخوان ثالث به علامه

شاید برایتان جالب باشد که بخش هایی از مجموعه الغدیر مربوط به اشعاری است که در ادبیات عرب از همان ابتدا راجع به واقعه غدیرخم سروده شده. این را از این جهت گفتیم که بدانید علامه به ذوق شعرا هم بی اعتنا نبوده. حالا احتمالا قضیه بیشتر جالب خواهد شد که بدانید یکی مثل مرحوم مهدی اخوان ثالث هم در مدح علامه شعر سروده:

«امینی پاکبازِ دین و حق؛ کاندر قمارِ عشق
به نقدِ عمر و هستی زد، همه داوِ تمامی خوش
غدیری کرد بی همتا، چنان چون بیکران دریا
لبالب از رحیقِ حق، جهان را زو مشامی خوش
ازین دریا دل آماده، غدیری ایزدی باده
خوش آن رندی کزین مشرب کند شُربِ مدامی خوش
الا یادش گرامی باد و نامش جاودان والا
بحقِّ حق «امید» اینک حدیثِ حق، ختامی خوش»

5. درگذشت در تهران تدفین در نجف

این که ما صفت علامه را به عنوان پیشوند نام آن مرحوم می گذاریم فکر نکنید که زندگی و زمانه آن مرحوم خیلی از زندگی و زمانه ما دور بوده؛ نه! این شکلی نبوده. شیخ عبدالحسین امینی معروف به علامه امینی سال 1281 هجری شمسی در یکی از روستاهای شهرستان سراب به دنیا آمده و در تیرماه 1349 هم در 68 سالگی راهی دیار آخرت شده. روایت متواتر است که می گویند دلیل اصلی فوت ایشان، بیماری و ضعفی بوده که در طی سال ها به خاطر سر و کله زدن با کتاب و مطالعه بر او حادث شده. فوت علامه هم در تهران بوده. در نهایت پیکرش بعد از انتقال به نجف در نزدیکی حرم حضرت امیر(ع) و کتابخانه ای که خودش تاسیس کرده بود به خاک سپرده شد. این کتابخانه در یکی از اضلاع حرم حضرت امیر(ع) قرار دارد.

6. هیچ کتابی خارج نشود

بجز مجموعه ارزشمند «الغدیر» کتابخانه عمومی امیرالمومنین(ع) نجف اشرف در نزدیکی حرم حضرت امیر(ع) هم از دیگر یادگارهای علامه محسوب می شود. این کتابخانه توسط علامه امینی و با حضور بزرگان حوزه علمیه نجف و از جمله آغابزرگ تهرانی افتتاح شد. علامه در جریان جمع آوری احادیث و اسناد مرتبط با نگارش کتاب الغدیر از کتابخانه های مختلف جهان اسلام دیدار کرد. بزرگترین کتابخانه نجف در زمان او تنها 4000 جلد کتاب داشت و همین هم باعث شد تا او کتابخانه ای بزرگ در نجف تاسیس کند. در ۵۳ سالگی هم به تهیه کتاب ها مشغول شد. این کتابخانه ۵۰۰هزار عنوان کتاب در زبان های مختلف و حدود ۷۰هزار عنوان کتاب خطی دارد. علامه امینی، بنیانگذار آن، جزو اولین نفراتی بود که کتاب های موجود در کتابخانه خودش را که بالغ بر پنج تا شش هزار جلد بود به کتابخانه اهدا کرد. فرزندش محمدهادی هم هزار جلد از کتاب های خود را در اختیار این کتابخانه گذاشت. جالب است که هرچند این کتابخانه یک کتابخانه عمومی است، اما علامه وصیت کرده هیچ کتابی از آنجا خارج نشود.

.................
پایان پیام/ ۲۱۸


نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*