خاطرات یک فعال تقریب مذاهب:

وقتی کردهای سنی‌مذهب، جان روحانی شیعه را نجات می‌دهند

  • کد خبر : 744183
  • منبع : اختصاصی ابنا
خلاصه

اگر علاقه و حضور اهالی سنی‌مذهب حومۀ بوکان نبود کشته می‌شدیم؛ مردم وقتی متوجه شدند نزد نیروهای پیشمرگ دموکرات آمدند و مانع شدند.

به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام و المسلمین عباس دانشی، یکی از فعالان تقریب مذاهب اسلامی است که حدود ربع قرن در این زمینه فعالیت داشته و حتی مدتی نیز اسیر پیشمرگه‌های دموکرات شده است، لذا به مناسبت هفتۀ وحدت به سراغ این آزادۀ راه تقریب مذاهب رفتیم و با او مصاحبه‌ای دو قسمتی کردیم که در ادامه، بخش اول این مصاحبه آمده است.

ابنا: با توجه به اینکه شما سال‌ها فعالیت تقریب بین مذاهب در مناطق سنی‌نشین ایران داشته‌اید لطفاً خاطراتتان را در این‌باره از ابتدای فعالیت تقریبی‌تان بیان کنید.

من از سال 1368 بعد از دوران دفاع مقدس، با جمعی از دوستان طلبه گفت‌وگو می‌کردم که در شرایط بعد از دفاع مقدس و ارتحال رهبرکبیر انقلاب اسلامی، نظام جمهوری اسلامی کجا بیشتر به حضور و فعالیت ما طلاب نیاز دارد که به این نتیجه رسیدیم که نیاز است در مناطق مرزی حضور پیدا کنیم. لذا معلمی را در اصفهان رها کردم و به همراه دوستان طلبه به کردستان رفتیم ابتدا برای دوره‌ای کوتاه قصد عزیمت داشتیم اما این دوره تا 12 سال به درازا کشید و در طول این مدت ما در بخش‌های مختلف فرهنگی استان کردستان فعالیت‌های تبلیغی و تقریبی داشتیم.

بعد از آن هم 13 سال در استان سیستان و بلوچستان فعالیت فرهنگی تبلیغی داشتم. مجموعاً 25 سال در استان‌های کردستان، آذربایجان غربی، کرمانشاه و سیستان و بلوچستان به فعالیت‌های تقریب مذاهب اسلامی و حضور در مناطق عملیاتی مرزها مشغول بودیم.

موضوع وحدت اسلامی در همۀ ادوارش در مبانی دینی و مذهبی ما اهمیت داشته است و مورد توجه بزرگان دین و پیشوایان فرق اسلامی و دانشمندان و بعضاً حکومت‌ها بوده است. اما در دورۀ کنونی به ویژه در کشور ما، تقریب مذاهب اسلامی یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

کشور ما در پایان قرن بیستم و در دوره‌ای که تصور می‌شد اسلام مهار شده و قدرت‌های اسلامی در سیطر و مدیریت غربی‌ها هستند و فعلاً خطری برای جهان مدیریت‌شده و مورد سلطۀ غرب نیست، در این دوره اسلام با انقلاب اسلامی یک ظهور و بروز قدرتمندانه‌ای داشت و یکبار دیگر معادلات سیاسی جهان را تغییر داد و توانست ظرفیت‌های عظیم اسلام را به منصۀ ظهور برساند.

وقتی انقلاب اسلامی به پیروزی رسید خطر بزرگی برای استکبار جهانی هم در جهان غرب و هم در شرق به وجود آورد چون کمونیسیم در آن زمان با یک ایدئولوژی حاکمیت داشت و بیم این می‌رفت که اگر پیام‌های انقلاب اسلامی نیز به دنیا برسد و یک الگوی موفق از نظام‌سازی اسلام را ببینند اقبال و توجه جهانیان به اسلام و اقبال و توجه مسلمانان به انقلاب و مبارزه علیه استکبار جهانی افزایش پیدا کند.

یکی از راه‌های مهار انقلاب اسلامی، سرگرم کردن نظام به مسائل داخلی بود؛ الگویی که به ویژه آمریکایی‌ها و انگلیسی‌ها در کشورهای مختلف آزمایش کرده بودند و خوب هم جواب داده بود. طبیعتاً در جمهوری اسلامی هم به این فکر افتادند و نقشۀ «تفرقه بینداز و حکومت کن» مورد توجه آنان قرار گرفت و تلاش کردند که تفرقۀه‌های قومی، نژادی، زبانی و مذهبی راه بیندازند و با زنده کردن تعصب‌های قومی و مذهبی به اختلافات دامن بزنند که بسیار خطرناک بود.

تلاش برای وحدت اسلامی در چنین شرایطی از اولویت‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی کشور به شمار می‌آمد و مهمتر از این، اصلاً وحدت اسلامی یک نسخۀ دینی و مذهبی است و یک دستور اسلامی است که همۀ ما باید به آن توجه می‌کردیم. پیشوایان معصوم ما و سیرۀ پیامبر(ص) و ائمه(ع) وحدت و اتفاق در جامعه و انسجام در میان مسلمانان بوده است. ائمه(ع) در قبال مذاهب دیگر، رفتارشان رفتار وحدت‌بخش و وحدت‌گرا بوده است.

ضمن اینکه ما در کشور خودمان، اگرچه جمعیت کمی از جمعیت کشور از اهل سنت هستند ولی این جمعیت اقلیتی وصل به جمعیت اکثریتی مسلمانان سنی‌مذهب دنیای اسلام بود و هست.

یعنی ما در دورن کشورمان با یک گروهی از هموطنانمان زندگی می‌کنیم که این جمعیت اگرچه در سرشماری‌ها از جمعیت اهل تشیع به مراتب کمتر هستند اما این جمعیت بخشی از جهان اهل سنت هستند که در همسایگی ما در کشورهای مختلف و در جای‌جای دنیای اسلام زندگی می‌کنند.

بنابراین اولاً برادر دینی ما ایجاب می‌کرده که ما همزیستی مسالمت‌آمیز و دوستانه و صمیمانه با پیروان مذاهب مختلف اسلامی داشته باشیم و هم مسائل سیاسی و اجتماعی روزگار ما اقتضای تلاش و کوشش در وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی داشت.

لذا وحدت اسلامی و تقریب مذاهب اسلامی هر دو مورد توجه و عنایت رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت‌امام(ره) بود و این توجه نه از جایگاه حکومت و مسئولیت امام(ره) در رهبری انقلاب و مدیریت عالی نظام جمهوری اسلامی بلکه باور و اعتقاد ایشان بود. دلیل ما، مباحث فقهی حضرت‌امام(ره) حتی قبل از سال 1342 است که ایشان در درس خارج فقه به عنوان یک مدرس سطوح عالی حوزۀ علیمۀ قم و به عنوان یک فقیه برجسته در حوزۀ علیمۀ قم توجه به وحدت اسلامی بوده که ما اگر تقریرات درس معظم له در آن دوره مراجعه کنیم می‌بینیم که پایه‌های برادری وحدت و اخوت اسلامی را ایشان در دیدگاه‌های فقهی خودش به فضلای جوان حوزۀ علیمۀ قم که بعدها از مبارزان انقلاب اسلامی و پیشگامان انقلاب اسلامی بودند می‌آموختند و به آن توجه ویژه‌ای داشتند.

در عرصه‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هم بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، وحدت اسلامی از مهمترین رهنمودهای حضرت‌امام(ره) بود. جملات صریح و شفافی که ایشان دربارۀ وحدت هم در داخل کشور ما و هم در جهان اسلام بیان می‌فرمودند، فتاوای ویژه‌ای که برای حجاج بیت الحرام در حوزۀ وحدت اسلامی داشتند که اقتدای به امام جماعت سنی در مکه و مدینه و حتی فتوای صریح به اینکه حاجی نباید نماز را پس از اقتدا، اعاده کند و حجاج نباید ترک جماعت مسلمانان را در مدینه و مکه داشته باشند. این‌ها گام‌های عملی بود که امام(ره) در کنار دستورات خود داشتند و به خوبی و وضوح و آشکار است که وحدت اسلامی و ضرورت آن از باورهای عمیقی است که در اندیشه‌های امام راحل جایگاه برجسته‌ای دارد و در اصول انقلاب اسلامی، اصل برجسته و شاخصی است.

ابنا: یعنی امام‌خمینی(ره) شیعه یا سنی بودن را ملاک عدالت نمی‌دانستند؟

فتوا به اقتدای امام جماعت به معنای نادیده گرفتن سایر شرایط امام جماعت نیست. امام جماعت باید عدالت و قرائت صحیح هم داشته باشد اما همین که مردم آن سامان، این شخص را به عنوان امام جماعت پذیرفتند همین از نظر ایشان کافی بوده و حکم دادند که حجاج اقتدا کنند و نمازشان را اعاده هم نکنند.

رهبر معظم انقلاب اسلامی هم پس از ایشان توجه بسیار جدی به موضوع وحدت اسلامی و تقریب مذاب اسلامی داشتند، مجمع تقریب مذاهب اسلامی را که در زمان آیت‌الله العظمی بروجردی در تفاهم بین نهاد مرجعیت شیعه و دانشگاه الأزهر مصر و شخص علامه شیخ شلتوت بنیان‌گذاری شده بود، این نهاد دوباره در زمان رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای احیاء، تأسیس و بنیان‌گذاری شد و یکی از برجسته‌ترین فقهای شیعه، فقیه، فیلسوف، قرآن‌پژوه و حدیث‌شناس بزرگ حضرت علامه واعظ‌زاده خراسانی به نام رئیس این مجمع انتخاب شدند و این مجمع هم در آن دوران و هم بعدها منشأ خدمات و تحولات فراوانی بود.

ابنا: لطفاً از خاطرات حضورتان در غرب کشور بگویید.

ما در غرب کشور در استان‎‌های آذربایجان غربی، کرمانشاه و کردستان حضور پیدا کردیم و حضورمان حضوری صمیمانه بود به طوری که با خانواده و بدون هیچ فاصله و حائلی در کنار این مردم زندگی می‌کردیم. مردم آنجا را مردمان بسیار نجیب، صمیمی، علاقمند به سرافرازی ایران، علاقمند به ترقی و تعالی ایران اسلامی و علاقمند به همزیستی مسالمت‌آمیز با هموطنان شیعۀ خود دیدیم و همین ویژگی‌های مردمان کرد شافعی‌مذهب اهل سنت، دلگرم‌کنندۀ ما بود.

روحانیون منطقه در کنار نظام جمهوری اسلامی بودند، بزرگان منطقۀ کردستان یا کردستانات شامل همۀ مناطق کردنشین غرب کشور، بزرگان و دانشمندان و روحانیون برجستۀ این‌ها همه از وحدت‌باوران و تلاشگران عرصۀ وحدت و تقریب مذاهب اسلامی بودند.

علامه قاضی خضری، دانشمند برجسته‌ای که در اشنویۀ آذربایجان غربی زندگی می‌کرد و سمت استادی بر بسیاری از ماموستاهای منطقه داشت؛ مرحوم ملاعبدالله محمدی که در سقز عهده‌دار تدریس سطوح عالیه بود و از بزرگترین علمای سنی منطقه به شمار می‌آمد و بسیاری از ماموستاهای منطقه از شاگردان او بودند؛ ماموستا ملاعبدالله سوری که در شهرستان بانه از چهره‌های برجسته و مورد عنایت مردم بود؛ ماموستا ملامحمد شیخ‌الاسلام که بعدها در دهه‌های هفتاد و هشتاد نمایندۀ استان کردستان بود و از اساتید غرب کشور به شما می‌آمد؛ استادان گلشن کردستانی و ستوده کردستانی که نام‌آوران منطقه در ادبیات فارسی و کردی بودند همه از چهره‌هایی بودند که وحدت و تقریب را از ضروریات می‌دانستند و همین باور و اعتقاد به موضوع وحدت، توطئه‌های دشمنان اسلام را خنثی کرد.

شهادت ماموستاهای بزرگ منطقه در دفاع از انقلاب اسلامی مثل شهیدان مهدی کنی مهاباد، جلالی در سنندج، ماموستا ملامحمد شیخ‌الاسلام و ماموستا برهان عالی به دست گروهک‌ها همه نشانۀ ناکامی دشمنان و تفرقه‌افکنان در غرب کشور بود.

آن‌قدر دوستی و محبت بین مردم و روحانیون و اهل ادب این منطقه با شیعیان گسترده بود که دوگانگی دیده نمی‌شد، مثلاً ازدواجی که بین ترک‌های شیعه با کردهای سنی در آذربایجان غربی شکل می‌گرفت یک اقدام عملی بود که خانواده‌های شیعه و سنی را نزدیک می‌کرد و می‌دیدیم در یک خانه برخی به مذهب مادر و برخی به مذهب پدر هستند و این‌ها فراوان دیده می‌شد.

ابنا: ظاهراً شما مدتی اسیر پیشمرگه‌های دموکرات بودید، چطور آزاد شدید؟

خود من در یک مرحله در سال 1378 در بوکان، مسئولیت مرکز اسلامی را عهده‌دار بودم که در جریان سفری به حومۀ شهرستان به اسارت گروهی از حزب دموکرات درآمدم و کسانی که بنده را دستگیر کردند اعلام کردند ما با شما در جنگ هستیم چون نظام شما، گروهی را در منطقۀ ما کشته و شما اگر دفاعی داری در همین دادگاه صحرایی ما بیان کن!

من هم گفتم من نیروی فرهنگی هستم و کار فرهنگی می‌کنم و خودم را به طور واقعی معرفی کردم و گفتم معنای سخنان شما را هم نمی‌فهمم و اتهام را قبول ندارم اما گفتند حکم شما اعدام است!

اگر آنجا علاقه و حضور اهالی کرد آبادی نزدیک محل دستگیری ما در حاشیۀ رودخانه نبود کشته می‌شدیم؛ مردم وقتی متوجه شدند نزد نیروهای پیشمرگ دموکرات آمدند و گفتند این‌ها آدم‌های بدی نیستند و ما بدی ندیدیم و هر چه اصرار از ناحیۀ نیروهای دموکرات بود مردم کوتاه نیامدند و حتی وقتی دموکرات‌ها کوتاه آمدند و گفتند خب او را اعدام نمی‌کنیم و فقط به حزب می‌بریم باز هم مردم و روحانی روستا مانع شدند لذا ما بعد از چند ساعت اسارت آزاد شدیم و به بوکان برگشتیم.

نمونۀ این را برای دیگران هم دیده بودم که مردم جانشان را برای نجات یک شیعۀ پاسدار به خطر می‌انداختند و صحنه‌هایی را از این دست شاهد بودم.

به خاطر دارم تیمسار دادبین، فرماندۀ نیروی زمینی ارتش در سال 1373 به بانه آمده بود و به ملاقات ماموستا ملاعبدالله سوری آمد و در مقابل مردم خم شد و دست ماموستا را بوسید به امرای ارتش توضیح داد دست او را می‌بوسم چون اگر همۀ کردستان برای ما ناامن بود، خانۀ ایشان برای ما امن بود و زمان جنگ مطمئن بودیم که آنجا می‌توانیم مانند خانۀ خودمان تجدید قوا کنیم.

ماموستا ملاعبدالله سوری بارها خودش اسلحه به دست گرفته و با گروهک‌ها جنگیده بود، یکی از جانبازان انقلاب اسلامی بود و یک دوره هم نمایندۀ مردم بانه و سقز در مجلس بود که در سال 1375 در اثر بیماری از دنیا رفت.

نمونه‌هایی از این وحدت‌آوری و دوستی بین پیروان مذاهب را در کردستان دیده بودیم و کردستان به همین جهت تحت تأثیر اندیشه‌های تفرقه‌خواهانه قرار نگرفت و در کنار نظام جهوری اسلامی جزء لاینفک کشور ما و بالاتر، بخش پیش‌قراول در دفاع از کیان کشور بوده است.

...............

پایان پیام/ 320


نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

چهلمین سال انقلاب اسلامی
ویدئو مستند
پادکست
پیام رهبر برای حج 1349
نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه