در یک نشست علمی مطرح شد؛

آشنایی با عقاید و وضعیت علویان سوریه/ آیا علویان معتقدند امام علی (ع) تجلی خداست؟

  • کد خبر : 731464
  • منبع : خبرگزاری حوزه
خلاصه

حجت الاسلام شوقی حداد گفت: علویان سوریه، لبنان و جنوب غرب ترکیه مانند انطاکیه و ازمیر نسب خود را به ابوعبدالله حسین بن حمدان نصیبی می‌رسانند و علمای علویان نیز قائل به فصل الخطاب بودن دیدگاه او در امور هستند.

به گزارش خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا ـ «وضعیت علویان سوریه» در نشستی علمی در دانشگاه ادیان و مذاهب با حضور کارشناس سوری مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

با حضور کارشناسی از کشور سوریه، وضعیت علویان سوریه در نشستی علمی در این دانشگاه موردبحث و بررسی قرار گرفت.

در این نشست علمی که با حضور جمعی از اساتید و دانشجویان دانشگاه ادیان و مذاهب در سالن کنفرانس شهید بهشتی این دانشگاه برگزار شد، حجت الاسلام  شوقی حداد به سخنرانی درباره وضعیت علویان سوریه پرداخت.

وی بخش ابتدایی صحبت خود را به نسبت علویان با تشیع امامیه به لحاظ تاریخی، لغوی و دینی اختصاص داد.

حجت الاسلام  شوقی حداد با بررسی ابعاد تاریخی این موضوع گفت: به لحاظ تاریخی، می‌دانیم که عنوان علویان به واسطه نسب شکل‌گرفته و نه به خاطر وجود طایفه‌ای به این نام، در حالی که به عنوان مثال شیعه در بین مسلمانان به عنوان امت پیرو امام علی (ع) شناخته‌شده هستند، که البته این شیعیان در طول تاریخ به دلایل مختلف سیاسی و ... به فرقه‌های دیگر تفکیک‌شده‌اند مانند فرقه زیدیه که فرقه‌ای سیاسی هستند.

وی سپس درباره نسب علویان سوریه گفت: علویان سوریه، لبنان و جنوب غرب ترکیه مانند انطاکیه و ازمیر نسب خود را به ابوعبدالله حسین بن حمدان نصیبی می‌رسانند و علمای علویان نیز قائل به فصل الخطاب بودن دیدگاه او در امور هستند که مشابه جایگاه ولایت فقیه در عصر حاضر است و لذا به این علویان، خصیبیان نیز گفته می‌شود.

حجت الاسلام  شوقی حداد سپس درباره تحقیقاتش درباره حسین بن حمدان نصیبی گفت: برای انجام این کار ابتدا باید درمی‌یافتم که نصیبی کیست لذا مهم‌ترین اثر برجای‌مانده از وی را که همان الهدایه الکبری است، بررسی کردم، کتابی که از منابع مورد استفاده علامه مجلسی در تألیف بحارالانوار است.

وی از انطباق هشت نسخه خطی کتاب نصیبی که در ایران (کتابخانه مرعشی نجفی و مشهد)، سوریه، عراق و لبنان به آن‌ها دست‌یافته گفت و افزود: با انطباق اینها نسخه‌ای جدید از این کتاب تصحیح و تهیه کردم که با نسخه چاپی آن در انتشارات البلاغ بیروت متفاوت است.

حجت الاسلام  شوقی حداد دربیان این تفاوت گفت: تمامی روایات مطاعن که در بحار موجود است از کتاب هدایه الکبری نقل‌شده اما در نسخه چاپ بیروت این روایات حذف‌شده است.

وی  افزود: در این پژوهش‌ها به نسخه‌ای خطی از هدایه الکبری دست‌یافتم که تصحیح علامه مجلسی بود و در ابتدای آن 150 صفحه مقدمه رجالی درباره نصیبی نوشته بود و اسامی مشابه وی از جمله نصیبی قرمطی، نصیبی قزوینی و امثالهم را در آن مقدمه شرح داده بود.

حجت الاسلام  شوقی حداد سپس در باره حسین بن حمدان نصیبی گفت: وی (در قرن چهارم هجری) در حلب سوریه در دوره حمدانیان می‌زیسته و از نزدیکان سیف‌الدوله حمدانی بوده و کتاب الهدایه الکبری را نیز به سیف‌الدوله تقدیم کرده است.

این روحانی سوریه ای  سپس درباره تبعات این تشابه اسمی میان نصیبی و افراد دارای نام و نسب مشابه وی گفت: همین شباهت باعث شده که مسئله اسقاط تکالیف شرعی که در واقع از عقاید نصیبی قرمطی است به نصیبی صاحب الهدایه الکبری نسبت داده شود و در نتیجه امروزه شاهد آن هستیم که علویان در سوریه، ترکیه و لبنان حتی از روستایی به روستای دیگر قائل به اسقاط و یا وجوب تکالیف هستند، در حالی که حسین بن حمدان نصیبی در هدایه به وضوح از به حج رفتن و نمازگزاردن خویش سخن می‌گوید.

وی سپس در باره خطری که این روزها هویت فرهنگی و دینی جمعیت علویان را نشانه گرفته گفت و افزود: همانند زمان عثمانی و صفویه که دولت عثمانی وقتی دید نمی‌تواند با صفویان مقابله کند، شروع به تغییر هویت دینی علویان کرد و آنان را به قرمطی و نصیری بودن متهم کرد، امروز نیز دولت‌هایی چون سعودی پس از شکست حملات نظامی خود اکنون در تلاش‌اند تا علویان را چنین جلوه دهند و آنان را این‌گونه از بین ببرند.

حجت الاسلام  شوقی حداد در ادامه از اختلاف فراوان و دودستگی شدید، ناظر به مسئله اسقاط تکلیف، در کتب نسل جدید علویان درباره هویت دینی این فرقه گفت و افزود که با مشاهده این وضع کتابی در این باره با عنوان «اعتقادات شیعی جعفری در میان علویان» نوشته است.

وی از مسائل مورد بحث در این کتاب گفت و افزود که در این کتاب به عنوان مثال درباره انتساب این عقیده به علویان که امام علی (ع) تجلی خداست تحقیق و آن را تکذیب کرده‌ام چرا که یکی از شاگردان نصیبی به نام ابن شعب الحرانی در کتابی به نام العصیفر معتقدان به این امر را تکفیر کرده است.

حجت الاسلام  شوقی حداد همچنین از کتاب دیگری یاد کرد که در آن قرابت‌های فقهی میان علویان و فقه شیعه جعفری را بررسی کرده است و «الفقه الجعفری العلوی» نام دارد.

وی افزود: در این کتاب او حتی به کسانی از علویان که شیعه بودن خود را نفی می‌کنند نشان داده است که علمای علوی از خود نصیبی در قرن چهارم گرفته تا شیخ سلیمان احمد در قرن بیستم که یک قاضی و مهم‌ترین مرجع فقهی و شرعی علویان بوده و با کمک محسن امین دادگاه‌های ویژه علویان را مبتنی بر فقه علوی در سوریه برپا کرده، همگی به فقه جعفری شیعی اثناعشری اعتقاد داشته‌اند.

وی در پایان افزود: از این حقایق چنین نتیجه می‌گیریم که بر خلاف آنچه برخی جهلا می‌گویند، حسین بن حمدان نصیبی که علویان خود را به او نسبت می‌دهند نه تنها به اسقاط تکالیف معتقد نبوده بلکه به اقامه شرع قائل بوده است و این اعتقاد را در هدایه الکبری و دیوان اشعارش به‌صراحت آورده است، دیوانی که با شرح شیخ ابراهیم عبداللطیف در بیروت چاپ‌شده است.

پیش از سخنرانی استاد حداد، دکتر سیدعلی موسوی نژاد، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب و پژوهشگر متخصص زیدیه، به معرفی وی پرداخت و گفت: حجت الاسلام  شوقی حداد تحقیقات، تالیفات و دیدگاه‌های متفاوت و خاصی درباره علویان سوریه دارد.

موسوی نژاد از میان آثار استاد شوقی حداد، تالیفات وی درباره ابوعبدالله حسین بن حمدان نصیبی، برجسته‌ترین شخصیت تاریخی علویان سوریه و کتاب الهدایه الکبری او، و کتب ناظر به فقه علویان را از مهم‌ترین‌ها دانست.

وی همچنین یکی از راه‌های شناخت فرق را استفاده از نظرات کارشناسان بومی و خبره در شناخت هر فرقه عنوان کرد و افزود: اطلاعاتی که درباره فرقه‌ها به‌ویژه فرق شیعه نیاز است را همیشه نمی‌توان با منابع کتابخانه‌ای تأمین کرد بلکه باید با استفاده از حضور کارشناسان و نشست‌های علمی از این دست حاصل کرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، دو موضوع تاریخ شکل‌گیری علویان سوریه و نیز توضیح رابطه آنان با فرقه نصیریه و نمیریه را که وابسته به محمد بن نصیر نمیری و از فرق مطرود غالی‌اند، از مهم‌ترین مسائلی دانست که باید موردبررسی قرار گیرند.

در ادامه این جلسه استاد شوقی حداد ضمن خاطرنشان ساختن این که مایل است جلسه بیشتر بر مبنای سؤالات حاضران شکل بگیرد به سخنرانی درباره علویان سوریه پرداخت.

در بخش دوم این جلسه دانشجویان حاضر در جلسه سؤالاتی را درباره علویان مطرح کردند که استاد شوقی حداد به آن‌ها پاسخ گفت.

...........................
پایان پیام/ 167


مطالب مرتبط

نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

۳۶ امین جشنواره فیلم فجر
پیام رهبر برای حج 1438
نامه دوم
نام رهبر به جوانان غربی
کشتار شیعیان نیجریه