در سرای اهل قلم بررسی شد:

دلایل فرقه‌‏گرایی در بین مسلمین

«حجت الاسلام حسینی عارف» در آخرین نشست گفتمان فرق و ادیان، به ریشه‏‌یابی و آسیب‏‌شناسی تفرقه مسلمانان پرداخت و "دوری از آموزه‏‌های راسخون علم" یعنی اهل بیت عصمت و طهارت(ع) را شاه‏‌کلید تفرقه مسلمانان و ایجاد فرقه‌‏های انحرافی دانست.

به گزارش خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ سلسله‏ نشست‏‌های "گفتمان فرق و ادیان" که از سوی سرای اهل قلم بخش بین‌‏الملل نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در طول برگزاری نمایشگاه برگزار می‏شد دیروز جمعه 23 اردیبهشت ماه به کار خود پایان داد.

موضوع آخرین نشست که مقارن با نهمین روز برپایی نمایشگاه کتاب برگزار شد "بررسی دلایل ایجاد فرقه‏‌گرایی در اسلام" و استاد مدعو آن «حجت الاسلام حسینی عارف» بود که به ریشه‏یابی و آسیب‏شناسی تفرقه مسلمانان پرداخت.

وی در ابتدای این نشست، تفرقه مسلمین و ایجاد انشقاق در بین امت واحده اسلامی را قصه‏‌ای پر غصه خواند و گفت: "پس از زحمات طاقت‏‌فرسای پیامبر اکرم(ص) قرار بود که این امت، یکپارچه و متحد در محراب بندگی خدا قرار گیرد و نه تنها پیروان دین اسلام را به سعادت دنیا و آخرت برساند بلکه فرزندان دیگر امت‏‌ها و پیروان ادیان دیگر را نیز به سوی صلاح دنیوی و اخروی حرکت دهد".

حسینی عارف اضافه کرد: "اما متأسفانه دیدیم که در عمل، همین امت واحده به گروه‌‏های متفاوتی منقسم شدند و انشعابات مختلفی به وجود آوردند؛ تا آنجا که برخی از آنها دیگران را تکفیر کردند و دست به کشتار یکدیگر زدند و امروز نیز ما همچنان گرفتار این خشونت‌‏های ناشی از فرقه‏‌گرایی هستیم".

این کارشناس علوم اسلامی سپس دلایل ایجاد فرقه‏‌ها و نحله‏‌های مختلف اسلامی را در سه بخش "دلایل تفرق در قرون اولیه"، دلایل تفرق در دوران معاصر" و "دلایل مشترک تفرق" تقسیم‏بندی نمود و گفت: "به نظر پژوهشگران ملل و نحل ـ نظیر «شهرستانی» و «ابوزهره» در اهل سنت و «استاد جعفر سبحانی» در بین شیعیان، اختلاف بر سر امامت و خلافت، اولین و مهم‏ترین دلیل تفرقه مسلمانان در صدر اسلام است. بنی‏هاشم و عده‏ای از صحابه مهم پیامبر(ص) نظیر "سلمان"، "ابوذر"، "مقداد"، "زبیر" و "سعد بن عباده" قائل به این بودند که امامت هم مانند نبوت نیاز به نص و دستور خداوند دارد و با انتخاب مردم بسامان نمی‌شود. اما عده دیگری از اصحاب و نیز برخی از انصار رفتاری همانند تبلیغات انتخاباتی در عصر حاضر نشان دادند و با برشمردن خدمات خود تلاش کردند که خلافت را به سوی خود بکشانند".

حسینی "منع کتابت حدیث در زمان خلفا" را دومین علت مهم تفرقه دانست و گفت: "این واقعاً داستان غم‏انگیزی در تاریخ اسلام است که کسانی پیدا شوند و با بهانه‌‏هایی واهی و در واقع به انگیزه پنهان نمودن فضایل اهل‌‏بیت(ع)، ثبت و ضبط احادیث پیامبر(ص) را ممنوع نمایند. خلیفه اول 500 حدیث را از بین برد و خلیفه دوم هم رسماً بخشنامه کرد که هیچ کس حق ندارد احادیث را بنویسد یا برای مردم نقل نماید. این ممنوعیت تا زمان «عمر بن عبدالعزیز» ادامه داشت در نتیجه آن اولا: احادیث زیادی از بین رفت و ثانیا: میدان برای جاعلان احادیث باز شد".

مدیرمسؤول خبرگزاری اهل‏بیت(ع) سومین دلیل تفرقه را "تعصب عربی و جاهلی" نامید و توضیح داد: "این تعصب، در زمان پیامبر(ص) از بین رفت. ایشان درباره «جناب سلمان» که یک ایرانی برده بود فرمودند: "سلمان از ما اهل‌‏بیت است" و با هویت دادن به سلمان فارسی و بلال حبشی و صهیب رومی، نمونه آرمانی امت واحده را ترسیم کردند. اما تعصبات جاهلی و نژادی با وفات ایشان دوباره برگشت و از زمان خلیفه دوم شدت گرفت".

وی "لجاجت" را دلیل دیگر فرقه‌‏گرایی اولیه خواند و گفت: "گروه خوارج که برخی آنان را اولین فرقه سیاسی اسلام دانسته‏‌اند بر اساس سوءفهم و لجاجت ایجاد شد. آنان بدون توجه به قرآن ناطق ـ امیرالمؤمنین علی(ع) ـ تحت تأثیر حیله معاویه و قرآن‏‌های بر نیزه رفته قرار گرفتند و با لجاجت خواستند که حکمیت پذیرفته شود. عجیب اینکه همان‌ها پس از حکمیت دوباره اصرار و لجاجت کردند که مولا پیمان‏شکنی کند و وقتی از این امر ناامید شدند فرقه جدیدی ساختند و حتی به روی امام برحق، شمشیر کشیدند!".

نفوذ اندیشه های رومی و فلسفه یونانی از دیگر عوامل ایجاد فرقه‌‏های اسلامی بود که با کشورگشایی مسلمانان و ایجاد نهضت ترجمه در دوران عباسیان آغاز شد.

حجت الاسلام حسینی عارف سپس به عوامل تفرقه در دوران معاصر پرداخت و آنها را به دو گروه عوامل داخلی و خارجی تقسیم کرد.

به گفته وی، توطئه‏های استکبار و استعمار، نفوذ عرفان‏‌های شرقی و غربی، اندیشه‌‏های مدرنیستی و پست‏مدرنیستی و استعمار نو و جنگ نرم از مهم‏ترین دلایل ایجاد فرقه‏‌های مختلف در عصر حاضر است.

مدیر دفتر ارتباطات علمی انجمن مطالعات سیاسی حوزه در این رابطه توضیح داد: "استکبار و استعمار برای رسیدن به اهدافش در بین شیعه و سنی دو فرقه خطرناک ایجاد نمود ؛ «وهابیت» در بین اهل سنت و «بهائیت» در بین اهل‏تشیع. دشمنان اسلام در تثبیت این دو فرقه هم موفق شدند و امروز این دو فرقه جعلی، صاحب دانشمند، پیروان، کرسی و دانشگاه هستند. استعمار تلاش کرد که این دو فرقه را به قدرت سیاسی و ثروت پایدار نیز برساند. درباره وهابیت موفق شدند و این فرقه در عربستان حاکم شد و با استفاده از این قدرت و ثروت، مسلمانان را به خاک و خون می‏کشد. برای بهائیت هم تلاش داشتند که مدل عربستان را در ایران پیاده کنند، لذا بهائی‏‌ها موفق شدند که در ارکان و دستگاه‏‌های نظام شاهنشاهی هم نفوذ کنند؛ ولی خوشبختانه به برکت انقلاب اسلامی و زحمات امام راحل(ره)، شهدا و مردم این نقشه استعمارگران به سرانجام نرسید".

حسینی عارف پس از اشاره به "پلورالیسم" به عنوان یک سوغات از اندیشه‌‏های مدرنیستی و پست‌‏مدرنیستی ، به استعمار نو و جنگ نرم نیز پرداخت و گفت: "همان‌طور که امیرالمؤمنین(ع) فرمودند، اگر ما به خواب برویم دشمنان ما به خواب نمی‏روند. امروز در همین تهران صدها فرقه انحرافی مشغول کار به هستند و جوانان ما را از دین منحرف می‌‏کنند".

وی در پایان، به دلیل کمبود وقت، دلایل داخلی ایجاد فرقه و نیز دلایل مشترک را نیز به شکل فهرست‌‏وار نام برد و "دوری از آموزه‏های راسخون علم" یعنی اهل بیت عصمت و طهارت(ع) را شاه‏کلید تفرقه مسلمانان و ایجاد فرقه‌‏های انحرافی دانست.

 

در پایان این نشست که با استقبال جوانان بازدیدکننده از نمایشگاه کتاب روبرو شد، حجت الاسلام حسینی عارف به سؤالات تعدادی از حاضران به شکل چهره به چهره پاسخ داد.

شایان ذکر است گفتمان فرق و ادیان، هر روز در حاشیه بیست و چهارمین نمایشگاه کتاب تهران و در "سرای اهل قلم بین‌‏الملل" در بخش بازار جهانی کتاب برگزار شد.

.........................

سرویس خبرنگاران/ داخلی/ امیرمحسن سلطان احمدی

......................

پایان پیام / 101