به قلم آیت‌الله معرفت(ره)؛

اهل‌بيت(ع) و تفسير/ قسمت ششم

  • کد خبر : 755753
  • منبع : روزنامه اطلاعات
آيه «و نُريد ان نمنّ...» به يك سنت حتمى الهى اشارت دارد كه پيروزى مستضعفان بر مستكبران است. اراده الهى بر آن تعلق گرفته كه صالحان بر زمين حكومت كنند و اين اراده گرچه گهگاه تحقق يافته، ولى تحقق كاملش با فراگيرى و تداوم حكومت صالحان صورت‌پذير است كه اين امر در دوران ظهور حضرت قائم(عج) انجام خواهد گرفت.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

آیت الله «محمدهادی معرفت» در سال ۱۳۰۹ ش. در خانواده روحانی در شهر کربلا متولد شد. پس از تحصیل مقدمات و سطح، در سال ۱۳۴۰ ش. و پس از فوت پدرش، برای تکمیل تحصیلات خود به نجف اشرف مهاجرت نمود و از دروس فرهیختگان علم و فقاهت آن دوران همچون آیت الله سید محسن حکیم، آیت الله سید ابوالقاسم خوئی و امام خمینی(ره) استفاده کرد.

در این هنگام بود که انگیزه پرداختن به مسائل قرآنی در کنار فقه و اصول، ایشان را به موضوع علوم قرآنی سوق داده، بیشتر اوقات خود را برای این کار مصروف داشت؛ تا بدانجا که پس از مدتی توانست کتاب ارزشمند "التمهید" را در شش مجلد و نیز کتاب "التفسیر و المفسرون" را در دو مجلد تالیف نماید.

در سال ۱۳۵۱ که حکومت بعث عراق ایرانیان اصیل را اخراج کرد، به اتفاق خانواده رهسپار ایران شد و در حوزه علمیه قم به فعالیت‌های علمی خود همچون تدریس و تألیف ادامه داد که محصول آن تالیف کتاب ارزشمند "صیانة القرآن من التحریف" و ترجمه کتاب "التفسیر و المفسرون" می‌باشد. کتاب های "ولایت فقیه"، "حدیث لا تعاد" و "التفسیر الجامع الاثری" که در آن روایات تفسیری فریقین جمع‌آوری و مورد نقد و بررسی قرار گرفته از دیگر آثار اوست.

آیت الله معرفت در سال ۱۳۸۶ شمسی در شهر مقدس قم به ملکوت اعلی پیوست.

آنچه در پی می آید قسمت ششم مقاله "اهل‌بیت(ع) و تفسیر" به قلم مرحوم آیت الله محمدهادی معرفت است (برای خواندن قسمت های قبل، می توانید از لینک های زیر صفحه استفاده کنید):

آيه «و نُريد ان نمنّ...» به يك سنت حتمى الهى اشارت دارد كه پيروزى مستضعفان بر مستكبران است. اراده الهى بر آن تعلق گرفته كه صالحان بر زمين حكومت كنند و اين اراده گرچه گهگاه تحقق يافته، ولى تحقق كاملش با فراگيرى و تداوم حكومت صالحان صورت‌پذير است كه اين امر در دوران ظهور حضرت قائم(عج) انجام خواهد گرفت. وعده الهى حتمى است و چون تا كنون به طور كامل تحقق نيافته است، حتما روزى خواهد آمد كه تحقق پيدا كند. تحقق كامل آيه و تأويل (بازگشت) آن، دوران ظهور حضرت قائم است. اميرالمؤمنين(ع) مى‌فرمايد: «دنيا پس از سركشى، به ما رو مى‌نهد چون ماده شترى بدخو كه به بچه خود مهربان شود»، سپس اين آيه را تلاوت مى‌نمايد.

شيخ طوسى در كتاب «الغيبه» روايت مى‌كند ‌امير مؤمنان(ع) پس از تلاوت اين آيه فرمود: «مستضعفان همان آل محمد هستند كه خداوند، مهدى آنان را پس از تحمل مشقت‌ها خواهد فرستاد تا به آنان عزت بخشد و دشمنانشان را خوار سازد.» روايات در اين باره كه به باطن آيه نظر دارد فراوان است. در اين آيه گرچه از موسى و فرعون و بنى‌اسرائيل سخن رفته است، ولى اين بر حسب ظاهر آيه است؛ در باطن هدفى گسترده‌تر دارد و هر مستضعف و مستكبرى را در جهان شامل مى‌گردد. در نهايت، دوران ظهور حضرت حجت مقصود است.

امام سجاد(ع) مى‌فرمايد: «سوگند به كسى كه محمد را به حق فرستاد تا نويددهنده و بيم‌دهنده باشد، نيكان ما اهل‌بيت و پيروانشان به منزله موسى و پيروانش هستند و دشمنان ما و پيروانشان به منزله فرعون و پيروانش هستند.» از اينجاست كه بايد پى برد چنين رواياتى جنبه تأويلى دارند و به بطن آيه نظر دارند و مفهوم عام مستفاد از آيه را تطبيق داده‌اند؛ بنابراين برخى بيهوده كوشيده‌اند تا اين گونه روايات را تفسير بپندارند و نام فرعون و هامان را تعبير كنايى محض گيرند تا رمزى باشد براى مطلق گردنكشان و فسادگرايان روى زمين.

4. نظير اين آيه در جهت مفهوم عام مستفاد از بطن آيه كه بر مهدى موعود(ع) منطبق مى‌شود، اين آيه است: «وعد الله الذين آمنوا منكم و عملوا الصالحات...: خدا به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته كرده‌اند، وعده داده است كه حتماً آنان را در اين سرزمين جانشين سازد؛ همان‌گونه كه كسانى را كه پيش از ايشان بودند، جانشين قرار داد، و آن دينى را كه برايشان پسنديده است، به سودشان مستقر كند و بيمشان را به ايمنى مبدل گرداند، [تا] مرا عبادت كنند و چيزى را با من شريك نگردانند...» (نور، 55). مصداق حقيقى و فراگير آيه، تنها با ظهور حضرت مهدى(عج) و برافراشتن سايه اسلام بر پهناى زمين تحقق خواهد يافت و در آن شرايط، پرستش در روى زمين تنها براى خدا و پيراسته از شائبه شرك خواهد گرديد. امام صادق(ع) فرمود: «اين آيه در شأن قائم و اصحاب آن حضرت نازل شده است»؛ يعنى تأويل آيه در شأن آنان است.

5. همچنين آيه «و لقد كتبنا فى الزَّبور من بعد الذكر ان الارض يرثُها عبادى الصالحون: در زبور پس از تورات نوشتيم كه زمين را بندگان شايسته ما به ارث خواهند برد» (انبيا، 105). امام باقر(ع) مى‌فرمايد: «مقصود از بندگان صالح خدا در آيه، پيروان مهدى آخرالزمان‌اند.» اين آيه همانند آيه پيشين نويد مى‌دهد كه در نهايت، بندگان شايسته وارثان زمين خواهند بود؛ يعنى كاملا جايگزين مستكبران خواهند شد و زمين در اختيار صالحان قرار خواهد گرفت. اين وعده پروردگار، وعده صدق است كه حتما انجام خواهد گرفت. همه جهانيان در انتظار روز موعود هستند كه شايستگان زمام امور را به دست گيرند و نهايتا چنين خواهد شد؛ و اين جز با ظهور حضرت مهدى(عج) تحقق نخواهد يافت؛ زيرا او يگانه منادى حق است كه از جايگاه حق و عدالت وحيانى سخن خواهد گفت. در كتاب «مزامير» (زبور داوود) فصل 37 عينا آنچه قرآن نقل كرده آمده است؛ نخست پند و اندرزهايى مطرح مى‌سازد (من بعد‌الذكر)، سپس مى‌گويد: «صالحان وارث زمين خواهند بود؛ زيرا آنان كه از وى (خداوند) بركت يابند وارث زمين مى‌گردند و اما آنان كه ملعون وى‌اند منقطع خواهند شد.»

ادامه دارد ...

.................................
پایان پیام/ 167


مطالب مرتبط

نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

All Content by AhlulBayt (a.s.) News Agency - ABNA is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License