شورای امنیت سازمان ملل؛ از ابزار دست قدرت ها، تا نماد انزوا و شکست آمریکا

  • کد خبر : 775343
  • منبع : اختصاصی ابنا
حد اعلای یک جانبه گرایی در سرمایه داری غربی که آمریکا سردمدار آن است، فاشیسم بوده و ساز و کار سرمایه داری، ساز و کاری خودنابودگر است چرا که با فاشیسم منجر به برانگیختن مخالفت ها می شود. حال این سوال مطرح می شود که سیستم سرمایه داری که یک سیستم اقتصادی مبتنی بر طمع و حداکثر سازی سود است، را آیا می توان کنترل کرد؟

خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا / سرویس تحلیل سیاسی:

شورای امنیت، همچون سازمان ملل متحد، از جمله نهادهای جهانی است که بعد از جنگ جهانی دوم برای حفظ صلح تشکیل شد؛ اما این وظیفه ذاتی، به پوششی برای رسیدن قدرتهای بزرگ به منافع آنان بدل شد!

اما در برهه اخیر، دو شکست مهم دیپلماتیک آمریکا از جمهوری اسلامی ایران در شورای امنیت، این ابزار دست شیطان بزرگ را به نمادی از انزوا و شکست آن تبدیل کرده است.

در مطلب زیر به طور خلاصه به برخی از نمونه های سوء استفاده آمریکا از قدرت شورای امنیت پرداخته ایم.

در ابتدا به صورت بسیار موجز به تاریخچه شکل گیری شورای امنیت اشاره شده و سپس نمونه هایی برجسته از بهره برداری حداکثری از قدرت و در پایان به شکست این کشور در این شورا و روند افول قدرت آن اشاره می شود.

                  

         

**   شورای امنیت سازمان ملل؛ از ابزار دست قدرت ها، تا نماد انزوا و شکست آمریکا   **

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به قلم: امیر رحیمیان
(عضو تحریریه خبرگزاری ابنا)
◀️ 18 شهریور 1399
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* مقدمه

یکی از دغدغه های بشر مدرن، جلوگیری از وقوع جنگ و برقراری صلح بوده است. بعد از جنگ های خانمان سوز سی ساله در اروپا (1618-1648) که به جنگ های مذهبی نیز معروف است، طی نشستی بین طرف های درگیر، پیمان صلح وستفالیا (Westphalia peace treaty) در شهر مونستر در آلمان منعقد شد تا از وقوع جنگ های دوباره جلوگیری شود. اما هر چند که این پیمان تا حدی از وقوع جنگ های بزرگ جلوگیری کرد، اما در سال 1914 دوباره جنگ فراگیر جهانی اول در اروپا و جهان در گرفت. جنگ جهانی اول، تلفات و خسارات آن تا آن زمان در تاریخ بشر بی سابقه بود چرا که با بعد از انقلاب صنعتی و علمی رخ داده و در آن از فن آوری های بسیار نوینی در قتل و کشتار استفاده شد. در سال 1920 کشورهای جهان با تشکیل به طور رسمی به جنگ اول بین الملل پایان دادند و با تشکیل «جامعه ملل» در پی جلوگیری از فجایعی مشابه بر آمدند.

«جامعه ملل» اما به دلیل نقص های متعدد خود، نتوانست از فاجعه ای جدید یعنی جنگ جهانی دوم جلوگیری کند و در سال 1939، جهان دوباره درگیر جنگ شد. با پیروزی متفقین در سال 1945 و پایان جنگ جهانی دوم، کشورهای جهان با تشکیل «سازمان ملل متحد» و «شورای امنیت» و نیز تنظیم دقیق تر دستور کار این دو سازمان و سازمان های مشابه، بر آن شدند که به طور جدی از وقوع جنگ و نقض حاکمیت کشورها جلوگیری کنند. اما این اقدام و تصمیم، شعاری بیش نبود چرا که کشورهای قدرتمند که فاتحان جنگ جهانی دوم بودند، اصول این سازمان های بین المللی را خود تالیف کردند و هدف از آن در واقع جلوگیری از وقوع جنگ های متضاد با منافع 5 کشور فاتح بود و نه جلوگیری از جنگ در سراسر جهان. چرا که تاریخ نشان داده است که هر گاه وقوع جنگی به نفع 5 قدرت اصلی و دارای حق وتوی شورای امنیت بوده است، این 5 کشور در تامین لوازم چنین جنگ هایی از هیچ کوششی فروگذار نکردند.

* جنگ اول خلیج فارس

نمونه های سوء استفاده آمریکا از شورای امنیت بسیار زیاد است اما برجسته ترین آن ها در مورد عراق اتفاق افتاده است. در سال 1991 کمی پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پس از آن، ایالات متحده از یکه تازی و برتری خود سرخوش بود و نیز از چیرگی بی چون و چرا بر سازمان ملل و سازمان های تابعه آن، به ویژه شورای امنیت، اطمینان خاطر داشت. از این رو در همین دوره با فشار بر اعضای شورای امنیت، قطعنامه 678 را به تصویب رساند که طی آن مجوز بمباران عراق از سوی اعضای ناتو «با استفاده از تمام ابزار لازم» صادر شد. روزنامه نیویورک تایمز در این باره می نویسد که در دوره ای در سال 1991 تنها کشور انگلستان در هر دقیقه یک بمب در بغداد انداخته است. همچنین به اقرار رمزی کلارک (Ramsey Clark)، دادستان کل سابق آمریکا، صدرالدین آقاخان رئیس سابق کمیساریای سازمان ملل در امور پناهجویان، و مارتی آهیساری رئیس جمهور سابق فنلاند، برنده جایزه صلح نوبل و معاول دبیر کل سازمان ملل، نتیجه قطعنامه 678 شورای امنیت «تخریب زیرساخت های ضروری برای زندگی انسانی در عراق بوده است».

تنها اعضایی از شورای امنیت که جرأت رأی مخالف با قطعنامه 678 و تایید حمله به عراق را داشتند، دو کشور کوبا و یمن بودند که این اقدام آنان منجر به تهدید و خط و نشان های آمریکا شد به طوری که توماس پیکرینگ (Thomas R. Pickering)، سفیر آمریکا در سازمان ملل با تهدید سفیر یمن گفت که «این رأی برای شما گران تمام خواهد شد» به صوری که شاید بتوان گفت بمباران و قتل عامل امروز مردم یمن، تاوان مخالفت با هژمونی آمریکا باشد. آنتونیو گوترش، دبیر کل سازمان ملل قتل عام مردم یمن را «بدترین بحران انسانی جهان» توصیف کرده است.

* تجاوز به یمن

روزنامه نیویورک تایمز در آگوست سال 2020 در باره تجاوز نیروهای موسوم به ائتلاف به کشور فقیر یمن نوشت: « عامل قتل مردم یمن توسط عربستان سعودی سلاح های آمریکایی است. بازرس کل وزارت امور خارجه آمریکا در گزارشی، کوتاهی این وزارت خانه در کاهش قتل غیرنظامیان توسط بمب های آمریکایی مورد استفاده عربستان و امارات را در جنگ فاجعه بار یمن محکوم کرد. بمب های ساخت آمریکا اصلی ترین مهمات در حملات هوایی عربستان در حمله به شورشیان یمنی [گروه های مقاومت] بوده که به گفته سازمان ملل منجر به بدترین بحران حقوق بشری توسط انسان شده است. از سال 2015 تا کنون هزاران غیر نظامی به قتل رسیده اند که بسیاری از آنان زنان و کودکان بوده اند».

نیویورک تایمز افزود: «علیرغم مخالفت اعضای جمهوری خواه و دموکرات در کنگره برای ارسال 22 محموله سلاح، پمپئو، وزیر خارجه آمریکا قرار داد 8.1 میلیارد دلاری فروش این مهمات که بیشتر ساخت شرکت ریتون (Raytheon) بود را به تصویب رسانده است. این اقدام موجب عصبانیت نمایندگان دموکرات شد که از بازرس کل یعنی استیو لینیک (Steve A. Linick) خواسته بودند تحقیقاتی را در این رابطه آغاز کند. در جلسه استماع کنگره در ماه ژوئن، لینیک اعلام کرد که آقای استرینگ، مشاور حقوقی وزارت امور خارجه آمریکا، یکی از افرادی بوده است که برای توقف تحقیقات در مورد فروش سلاح به عربستان به او فشار آورده است. فرد دیگری که خواستار توقف این تحقیقات بوده، برایان بولاتائو (Brian Bulatao) معاون وزیر امور خارجه، در امور اداری است که در کنار دوست قدیمی خود پمپئو، به لینیک در توقف تحقیقات در ماجرای فروش سلاح به عربستان فشار آورده اند».

البته ادعای نیویورک تایمز برای اتهام زنی به عده ای معدود در جهت پاک دست نشان دادن بدنه نظام آمریکا، امری نخ نما شده است چرا که عضویت مقامات آمریکایی در هیأت مدیره شرکت های بزرگ اسلحه و مهمات سازی و نیز سود سرشار آنان از جنگ های مختلف به ویژه در خاورمیانه، بر هیچ کس پوشیده نیست.

جنگ سوریه و آغاز افول قدرت آمریکا در شورای امنیت

تسلط آمریکا بر شورای امنیت سازمان ملل تقریبا تا سال 2011 بدون هیچ خللی ادامه داشت. در این سال قطعنامه شماره 1973 شورای امنیت ذیل فصل هفتم این شورا در مورد به اصطلاح حفظ صلح، در مورد لیبی به تصویب رسید. پیش از آن هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه وقت آمریکا در تماسی با همتای روسی خود لاوروف، از رأی ممتنع روسیه اطمینان حاصل کرده بود و چین نیز آن قدر ها قدرت نداشت که این قطعنامه را وتو کند. این قطعنامه به اعضای ناتو اجازه داد که به بهانه صلح به لیبی حمله کرده و آن را به کشوری درمانده و ویران شده تبدیل کنند. پس از درگیری های داخلی و تخریب این کشور (که تاکنون ادامه دارد) قذافی، رئیس جمهور لیبی بدون محاکمه توسط شورشیان به قتل رسید. آمریکا پس موفقیت در همراه سازی شورای امنیت با نیات تهاجمی خود و در پوشش نگرانی برای نقض حقوق بشر و آزادی مردم، لیبی را مانند عراق به کشوری تخریب شده و پرورشگاهی برای تروریست ها تبدیل کرد.

در مسأله سوریه نیز آمریکا کاملا از توانایی خود برای زورگویی به شورای امنیت جهت تکرار اقدامات در عراق (یک بار در سال 1991 و بار دیگر در سال 2003) و لیبی کاملا مطمئن بود. از این رو در سال 2011 با قصد تخریب کشور سوریه وارد عمل شد. اما ایالات متحده این بار، ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه و افزایش قدرت چین را لحاظ نکرده بود. در نتیجه تا سال 2013 تلاش های آشکار و نهان آمریکا برای قانونی کردن حمله به سوریه در شورای امنیت، سه بار با وتوی روسیه و چین مواجه شد. هفت سال بعد، یعنی طی ماه جولای 2020، آمریکا هنوز تلاش دارد که با دخالت و دستکاری در روند کار شورای امنیت، برای حمله همه جانبه به سوریه و سقوط دولت بشار اسد پوششی قانونی ایجاد کند. البته در این میان نقش چشمگیر جمهوری اسلامی ایران برای حمایت از دولت قانونی سوریه به عنوان یک هم پیمان راهبردی در محور مقاومت نباید نادیده گرفته شود.

در این تاریخ یعنی در جولای سال 2020، کشورهای غربی عضو در شورای امنیت سه جلسه در مورد سوریه در این شورا برگزار کردند تا به بهانه ارسال کمک های بشر دوستانه به سوریه از مسیر ترکیه، آسیب پذیری سوریه را نسبت به یک عضو ناتو یعنی ترکیه بیشتر نمایند. بدین شکل مسیر نفوذ و دسترسی ترکیه به عنوان عضوی از ناتو به خاک سوریه هموار تر می شد. روسیه و چین با این راهبرد جدید مخالفت کردند و این مخالفت همچنین با پاسخ تند نماینده چین به آمریکا همراه شد. نماینده آمریکا این اقدام روسیه و چین را محکوم و آن را به عنوان بی تفاوتی این دو کشور در مورد اوضاع انسانی در سوریه توصیف کرد. اما ژانگ جون، سفیر چین در سازمان ملل در پاسخ گفت: «تحریم های یک جانبه و فراگیر ایالات متحده علیه سوریه موجب بحران بسیار بزرگتری برای مردم این کشور شده است و نگرانی ریاکارانه آمریکا برای تامین نیاز های مردم سوریه، پوششی برای تلاش های پنهانی جهت تخریب و تهدید حاکمیت و تمامیت ارضی دولت این کشور است که به طور فعال برای نیاز های انسانی مردم خود تلاش می کند. دخالت خارجی در سوریه مساله ای مشکوک است».

در جلسه اضطراری که بعدا برگزار شد، قطعنامه ای به تصویب رسید که اجازه عبور از مرز باب الهوى در شما غربی سوریه و در مجاورت ترکیه را صادر می کرد. در پنجم آگوست روزنامه نیویورک تایمز به نقل از جان ای اسمیث (John E. Smith)، دبیر سابق دفتر کنترل سرمایه های خارجی در وزارت خزانه داری آمریکا نوشت: «به طور کلی این مردم سوریه هستند که هزینه نهایی فقر اعمال شده بر دولت سوریه را پرداخت می کنند».

این روزنامه در ادامه افزود: ماهیت گسترده اقدامات تحریمی سازمان ملل باعث ترس شرکت ها از فعالیت در این منطقه (سوریه) شده است، حتی اگر به آنها از نظر قانونی اجازه فعالیت داده شود. به گفته باسما علوش (Basma Alloush) مشاور سیاست گذاری و حقوقی شورای پناهجویان نروژ، که سازمانی حقوق بشری فعال در سوریه است، «این اقدام مانند یک شمشیر دو لبه است و اگر آمریکا از چنین تحریم های گسترده ای برای نیل به برخی اهداف سیاسی استفاده کند، توجه کافی به عواقب آن (برای مردم سوریه) نداشته است». او همچنین در ادامه گفت: «با اعمال فشار اضافی ایالات متحده بر مردم عادی سوریه که در میانه جهنم جنگ زندگی می کنند، آمریکا باید ثابت کند که دقیقا چگونه از غیر نظامیان سوری حمایت می کند».

تقلای مذبوحانه برای بازگرداندن تحریم ها علیه ایران؛ شکست دیپلماتیک

ایالات متحده در ادامه رفتار های غیر انسانی خود، برای اجماع شورای امنیت سازمان ملل متحد جهت بازگرداندن تحریم های بین المللی علیه ایران تلاش می کند؛ تلاشی که البته با شکست مواجه شد. با این حال این شکست آمریکا برای اجماع نظر اعضای شورای امنیت علیه ایران، موجب توقف تلاش های مذبوحانه پمپئو نشده است.

در 21 آگوست 2020 روزنامه نیویورک تایمز به نقل از وندی شرمن، مذاکره کننده سابق آمریکا در مذاکرات هسته ای با ایران طی ریاست جمهوری باراک اوباما نوشت: «آمریکا جایگاهی برای بازگرداندن تحریم ها (علیه ایران) را ندارد و بعید است که بتواند دیپلمات های اروپایی را در این راستا متقاعد کند».

به نظر برخی کارشناسان ایالات متحده با بیرون آمدن از برجام، حتی موجب عصبانیت هم پیمانان خود در شورای امنیت شد. هر چند که برخی خلأ های قانونی در شورای امنیت و برجام، آمریکا را قادر می سازد بار دیگر با زورگویی هر چه تمام تر، اراده خود را بر شورای امنیت که کاملا از وظیفه اصلی خود خارج شده، تحمیل کند.

با این حال عده دیگری نیز معتقدند که عدم همکاری هم پیمانان اروپایی آمریکا با این کشور، ذیل سیاست چماق و هویج جای می گیرد. بدین صورت که آمریکای ها با نقش پلیس بد، عصبانیت نشان داده و طبق ضرب المثل به مرگ گرفته و اروپاییان با نقش پلیس خوب، ایران را به تب راضی می کنند. به شکلی که مذاکره کنندگان ایرانی از چنگ و دندان آمریکا و تهدید به مطرح شدن پرونده ایران در شورای امنیت و بازگشت تحریم ها بترسند و از طرف دیگر با روی به ظاهر خوش اروپاییان، راضی به گشودن سایر سایت های هسته ای شوند که ذیل برجام نیامده است.

وندی شرمن در ادامه اظهار نظر خود در نیویورک تایمز می افزاید: «در اطلاع رسانی شش صفحه ای که در تاریخ بیستم آگوست به ریاست دوره ای شورای امنیت یعن دیان تریانسیاه دجانی (Dian Triansyah Djani) از اندونزی ارائه شد، آمده که دولت ترامپ قصد دارد تحریم ها علیه ایران را در 30 روز آینده فعال کند. مقامات شورای امنیت در این باره می گویند که این اقدام آمریکا تنها با یک قطعنامه این شورا می تواند متوقف شود اما ایالات متحده قادر به وتوی این قطعنامه خواهد بود».
تحریم های یک جانبه و جامع که ایالات متحده علیه ایران اعمال کرده، وضعیت اقتصادی این کشور و مردم آن را تحت تاثیر قرار داده است. ترور سردار قاسم سلیمانی توسط آمریکا نیز یک عمل جنایتکارانه و بر خلاف قوانین بین المللی بود. این حقیقت که ترور، روشی برای از بین بردن سران ایرانی مخالف با تعظیم کردن در برابر خواسته های منافع شرکت های بزرگ ایالات متحده است، به ندرت در شورای امنیت مطرح می شود و تنها قدرت های شورای امنیت که این گونه جنایات را محکوم می کنند، روسیه و چین از اعضای دائم این شورا هستند.

* نتیجه گیری

در حال حاضر سراسر منطقه غرب آسیا هدف خشونت های فاجعه باری قرار گرفته و این مساله بسیار نگران کننده است و ایالات متحده با همکاری همپیمانان خود، جهت رسیدن به اهداف تعیین شده در سیاستگذاری های کلان غرب، از هیچ تلاشی فروگذار نمی کند؛ حتی اگر به کشتن بسیاری از بی گناهان منتهی شود. منطقه غرب آسیا به دلیل وجود منابع سرشار انرژی، مدت ها است که جولانگاه جنایتکاران دست نشانده غرب یعنی گروه های افراطی و تروریستی نظیر داعش و القاعده بوده است تا با بر هم زدن نظم و امنیت، روند حضور و چمبره زدن غول استعمار در منطقه را تسریع کنند. در این میان شورای امنیت نیز کاری جز تامین منافع آمریکا و سایر قدرتهای بزرگ نکرده است چرا که این شورا خود توسط همین کشورها تاسیس شدهاست. حتی می توان گفت که غرب آسیا به عرصه قدرت نمایی قدرت های قدیم یعنی اعضای 5 گانه اصلی شورای امنیت با قدرت های نوظهور منطقه ای یعنی ایران شده است. کشورهای تروریست پروری مانند عربستان نیز برای رسیدن به قدرت منطقه ای تقلا می کنند هرچند که این تقلا منجر به کشته شدن شمار زیادی از بی گناهان در یمن و محصور شدن شیعیان مظلوم عربستان در منطقه شرقی باد.

از طرف دیگر طبق نظر برخی کارشناسان، بسیار روشن است که اختلاف خطرناک بین آمریکا و چین به احتمال زیاد با عواقب خطرناکی همراه خواهد بود. همچنین از جهات مختلف احتمال دارد که نزاع بین این دو قدرت به جنگ منتهی شود.

از نظر کلاسیک، حد اعلای یک جانبه گرایی در سرمایه داری غربی که آمریکا سردمدار آن است، فاشیسم بوده و ساز و کار سرمایه داری، ساز و کاری خودنابودگر است؛ چرا که با روحیه فاشیستی خود، منجر به برانگیختن مخالفت ها می شود. حال این سؤال مطرح است که: آیا می توان سیستم سرمایه داری - که یک سیستم اقتصادی مبتنی بر طمع و حداکثرسازی سود است - را کنترل کرد؟ آیا می توان آن را با یک نظم اقتصادی دیگر با سمت و سویی انسانی جایگزین نمود؟

و آنگونه که شی جین پینگ رئیس جمهور چین می گوید، باید این سؤالات نیز مطرح شود که: «آیا ممکن است که از آرماگدون (نبرد آخر الزمانی) جلوگیری کرد؟ و آیا در حال حاضر سازمان ملل راهکاری برای این امر دارد؟ یا اینکه این سازمان خود در مشکلات بلعیده خواهد شد؟».

................................
پایان پیام/ 101


مطالب مرتبط

نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

All Content by AhlulBayt (a.s.) News Agency - ABNA is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License