بهترین پیشوا و راهنما؛

اشعار "امام شافعى" در بیان دلبستگى به امام على علیه السلام

  • کد خبر : 756635
  • منبع : روزنامه اطلاعات
خلاصه

عطار نیشابورى که خود پیرو مذهب شافعى است، در دیباچه تذکره‌الاولیاء می‌‏نویسد: ‌‏‌‏‌‏‌‏امام اعظم شافعى در دوستى اهل بیت به غایتى بوده است که به رفضش نسبت کردند و محبوس داشتند.

خبرگزاری اهل‌بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

از محمد بن ادریس شافعى (150ـ204ق) پیشواى یکى از چهار مذهب فقهى اهل سنت، افزون بر کتاب‌های فقهی و تاریخی، دیوان اشعارى نیز از وى در دست است. شافعى در اشعارش مکرر ارادت خود را به خاندان پیامبر اکرم(ص) ابراز می‌‏کند و همین امر حساسیت عده‌‏اى را چنان برمی‌‏انگیزد که او را به ‌‏رفض متهم می‌‏کنند. آنچه در پى می‌‏آید، گزیده‌‏اى از «‌‏‌‏‌‏‌‏دیوان الامام الشافعى» است که دارالکتاب‌العربى در دسترس علاقه‌مندان نهاده است.

اینکه این نسخه تا چه حدى اشعار شافعى را در بر دارد، موضوعى است که مصححان و نسخه‌پردازان می‌‏توانند پاسخ دهند؛ اما همین اندازه شایان ذکر است که عطار نیشابورى (537 ـ 627ق) که خود پیرو مذهب شافعى است، در آثارش دست کم دو جا به اشعار او اشاره می‌‏کند: یکى در دیباچه تذکره‌الاولیاء که می‌‏نویسد: «‌‏‌‏‌‏‌‏امام اعظم شافعى رحمه‌الله‌علیه در دوستى اهل بیت به غایتى بوده است که به رفضش نسبت کردند و محبوس داشتند. و او در این معنى شعرى گفته و یک بیت از آن این است:

لوکان رفضاً حب آل محمد فلیشهد الثقلان انى رافض

یعنى: اگر دوستى آل محمد رفض است، گو جمله جن و انس گواهى دهند به رفض من!» دومین اشاره عطار در کتاب الهى‌نامه است؛ آنجا که می‌‏گوید: ز مشرق تا به مغرب گر امام است/ امیرالمؤمنین حیدر تمام است. سپس مصرعى از ابیات شافعى را می‌‏آورد که:

تو را گر تیرباران بر دوام است «‌‏‌‏‌‏‌‏على حُبّه جُنّه» تمام است

مصرع فوق بخشى از این دو بیت مشهور است که در نسخه مورد استناد ما نیامده است: «على حُبّهُ جُنّه/ قسیم النار و الجَنّه وصى المصطفى حقا/ امام الانس و الجِنّه»؛ یعنی: محبت على، سپرى در برابر آتش است/ او تقسیم‌‏کننده دوزخ و بهشت است. وصى به حق پیامبر است و پیشواى انسان و جن.

و اینک اشعار شافعى با ترجمه دکتر محمدعلى مهتدى:

اذا فـى مجلس ٍ نَذكُـر علیاً و سبطَیـه و فاطـمه َ‌الـزکيّه

يُقالُ: تَجَاوزوا یا قــومُ هذا فهـذا مـِن حـدیث الرّافضيّه

بَرِئتُ الى المُهیمِنِ مِن اُناس ٍ يَرونَ الرّفضَ حُبّ‌ الفاطمیه

ترجمه: هرگاه در مجلسى از على/ و دو فرزندش و فاطمه پاک سخن گوییم، خواهند گفت: از این سخن بگذرید/ که این حرف رافضی‌‏هاست! من به سوى خداى مهیمن بیزارى می‌‏جویم از کسانى که/ دوست داشتن فاطمی‌‏ها را رفض می‌‏دانند!

یا آل بیت رسولِِ‌الله‌ حُبّكُمُ فَرض مِن ا‌لله فى القرآنِ اَنزله

يَکفیكُمُ من عَظِیم الفخرِ انّكُم من لم يُصَلّ علیکم لا صلاهَ له

اى خاندان پیامبر خدا، دوستى شما را/ خداوند در قرآن فروفرستاده واجب گردانیده است.1 همین افتخار شما را بس که/ نماز نباشد کسى را که بر شما درود نفرستد.2

قالوا تَرَفّضتَ، قلتُ: کلاّ ما الرّفضُ دینى و لا اعتقادى

لکن تولّیتُ غیر شک خـیرَ امامٍ و خـیر ‌ هـادى

اِن کان حُبّ الوَلىّ رفضاً فـانّ رفضِـى الـى العِباد

گفتند: رافضى شدى! گفتم: هرگز/ نه دینم رفض است و نه اعتقادم. اما من بی‌‏هیچ تردید دوستدار/ بهترین پیشوا و بهترین راهنمایم اگر دوست داشتن ولى (خدا) رفض است/ من و همه بندگان (خدا) رافضى هستیم.3

آلُ النـبىّ ذَریـعتـى و هـم الـیه وسیلتى

اَرجو بهم اَعطَى غَداً بِیـد الیمین صَحیفتى

به اهل بیت پیامبر(ص) آویخته‌‏ام/ و همان‌ها وسیله نجاتم نزد خداوندند./ با محبت آنها امیدوارم فرداروز/ نامه عملم را به دست راستم دهند.

پى‌نوشت‌ها:

1. اشاره است به آیه «قل لا اسألکم علیه أجراً الا الموده فى القربى»: بگو پاداشى از شما نمی‌‏خواهم جز اینکه نزدیکان مرا دوست بدارید.(م)
2. اشاره به صلوات در آخر تشهد نماز است که اگر گفته نشود، نماز باطل می‌‏شود.(م)
3. در نسخه دیگر: «‌‏‌‏فانّنى ارفض العباد»: پس من رافضی‌‏ترین بندگان هستم.

.......................
پایان پیام/ 167


مطالب مرتبط

نظر خود را ارسال کنید

پست الکترونیکی شما منتشر نخواهد شد. فیلدهای ضروری با * علامت خورده اند

*

All Content by AhlulBayt (a.s.) News Agency - ABNA is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License