به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در بخش اول این نوشته، دعای اول روز مباهله و نسبت آن با شناخت اهلبیت(ع) بیان شد. برای این روز، دعای دومی نیز نقل شده که در کتاب شریف مفاتیح الجنان نیز نقل شده است. این دعا در منابع مختلف بهعنوان دعای «روز مباهله» شناخته میشود و با تفاوتهایی در عبارات در معروفترین کتابهای دعایی مانند «مصباح» شیخ طوسی و «اقبال» سید بن طاووس نقل شده است و بعد از آن در تمامی کتابهای دعایی آمده است. این دعا از امام صادق(ع) به نقل از پدر بزرگوارشان امام باقر(ع) ـ از رسول خدا(ص) ـ نقل شده است. ایشان این دعا را دعای آموزش داده به رسول خدا(ص) در روز مباهله توسط جناب جبرائیل معرفی کردهاند.
امام صادق(ع) درباره این دعا میفرمایند: «لو قلت انّ فی هذا الدعاء الاسم الأکبر لصدقت، و لو علم الناس ما فیه من الإجابة لاضطربوا علی تعلیمه بالأیدی، و انا لاقدّمه بین یدی حوائجی فینجح، و هو دعاء المباهلة، اگر بگویم که این دعا شامل اسم اعظم است، راست گفتهام. اگر مردم قدرت اجابت آن را میدانستند، مشتاق یادگیری آن با دست خود میشدند. من آن را قبل از نیازهایم میخوانم و همیشه موفق است. این دعای مباهله است».
امام صادق(ع) در ادامه میفرمایند: «فإذا دعوتم فاجتهدوا فی الدعاء، فانّ ما عند اللّه خیر و أبقی، من کنوز العلم، فاشفعوا به و اکتموه من غیر أهله السفهاء و المنافقین، پس اگر دعا کردی، در دعایت کوشش کن، زیرا آنچه نزد خداست، بهتر و پایدارتر از گنجینههای دانش است. پس به وسیلهی آن شفاعت کن و آن را از کسانی که شایستهی آن نیستند، یعنی نادانان و منافقان، پنهان دار.» به نظر میرسد که معارف این دعا، آن چنان والا و بالا است که امام معصوم(ع) خواستار پنهان کردن این دعا از نادانان و منافقان شده است، مبادا که این افراد به واسطه «نادانی و نفاق» خود، به تکذیب برخی از معارف آن بپردازند.
آنچه که جای تاسف دارد این است که این دعا، تقریبا در همه کتابهای دعایی در طول قرون مختلف روایت شده که این موضوع نشانگر جایگاه معتبر سندی این دعا دارد، اما در آثار مرتبط با «مباهله» که با شیوههای مختلف تفسیری، روایی، تاریخی و حتی رمانهای متنوع به این موضوع پرداختهاند، هیچ شرح چاپ شدهای بر دعای روز مباهله وجود ندارد.
نگارنده این سطور، در پژوهشهایی که در حد توان خویش انجام داده، تنها توانسته است دو اثر مستقل در این موضوع پیدا کند: یکی از این آثار، ترجمه فارسی این دعا از علامه محمدباقر مجلسی است که یک نسخه از آن به شماره ۱۱/۱۲۶۷۷ در بخش کتابهای خطی آیتالله مرعشی و نسخه دوم به شماره ۲/ ۴۲۳۷ در بخش کتابهای خطی مرکز احیاء میراث اسلامی نگهداری میشود.
تنها شرح نگاشتهشده این دعا نیز به شماره ۱۳/ع با تاریخ کتابت ۱۲۴۴ قمری در کتابخانه ملی ایران نگهداری میشود که در جلد هفتم فهرست کتابخانه ملی صفحه ۱۵ معرفی شده است. این شرح توسط مولفی ناشناس تالیف شده و در مجموعهای از ادعیه مختلف قرار گرفته است.
در بخش بعدی این نوشته، فرازهایی از این دعا شرح داده خواهد شد.
سید علیاصغر حسینی/ ابنا
..............
پایان پیام
نظر شما