مهاجران افغانستانی در فرار از فقر و بیکاری، مرگ را به جان می‌خرند

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ پیدا شدن اجساد ۱۲ جوان افغانستانی در صحرای ولایت نیمروز، بار دیگر تراژدی مهاجرت غیرقانونی افغانستانی‌ها را برجسته کرده است. جوانانی که برای فرار از بیکاری و فقر و یافتن فرصت شغلی، مسیرهای پرخطری را به سوی ایران و دیگر کشورهای منطقه انتخاب می‌کنند. مسیرهایی که گاه با مرگ، جراحت یا بازداشت پایان می‌یابد.

مرگ در مسیر فرار از فقر

براساس گزارش روزنامه «العربی الجدید»، نیروهای امنیتی افغانستان طی روزهای اخیر در صحرای ولایت نیمروز، اجساد ۱۲ جوان را پیدا کردند که هنگام تلاش برای مهاجرت غیرقانونی به ایران در جست‌وجوی فرصت شغلی و تأمین معاش جان خود را از دست داده بودند.

این اتفاق به صحنه‌ای تکراری تبدیل شده و بازتاب‌دهنده تراژدی صدها نفری است که در نتیجه بحران شدید معیشتی، مسیرهای پرخطر مهاجرت را انتخاب کرده‌اند.

پیش‌تر نیز نیروهای افغانستانی، اجساد جوانان دیگری را در همین منطقه پیدا کرده بودند. شماری دیگر نیز هنگام تلاش برای عبور از مرز، دچار جراحات مختلف شده‌اند. 

برای این افراد، سفر از مسیرهای غیرقانونی بیش از آنکه یک انتخاب باشد، راهی اجباری برای فرار از شرایط بسیار دشوار زندگی است.

بیکاری؛ مهم‌ترین عامل مهاجرت

«عبدالقادر زرْمتی»، فعال اجتماعی افغانستانی به روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید دلایل روی آوردن جوانان افغانستانی به کشورهای همسایه از طریق مسیرهای خطرناک ممکن است از یک جوان تا جوان دیگر، از یک خانواده تا خانواده دیگر و از یک منطقه تا منطقه دیگر متفاوت باشد، اما وجه مشترک آنها معمولاً نبود فرصت‌های شغلی برای تأمین نیازهای خود و خانواده‌هایشان است.

او می‌گوید که هزاران جوان افغانستانی به دنبال کار هستند، اما فرصت شغلی پیدا نمی‌کنند و شرایط معیشتی خانواده‌ها نیز دشوار است. در نتیجه، بسیاری از آنها ناچار می‌شوند به فکر سفر به کشور دیگری برای یافتن کار بیفتند، حتی اگر این کار به قیمت جانشان تمام شود.

زرْمتی می‌افزاید که شرایط با تشدید اقدامات کشورهای همسایه علیه مهاجران افغانستانی، دشوارتر شده و همین مسئله سفر مهاجرتی را پرهزینه‌تر و خطرناک‌تر کرده است.

به گفته او، جوانی که از مسیرهای غیرقانونی عبور می‌کند با خطرات متعددی مواجه است. خطراتی که از صحرا آغاز می‌شود و ممکن است شامل مرگ بر اثر تشنگی، گرسنگی یا گرمای شدید باشد.

حتی پس از رسیدن به مرز نیز مهاجران با خطر بازداشت، مجروح شدن یا مرگ هنگام تلاش برای عبور مواجه هستند.

زرْمتی تأکید می‌کند که بیشتر جوانان افغانستانی به‌خوبی از خطر مسیر خود آگاه هستند و برخی حتی احتمال مرگ را نیز می‌دانند، اما شرایط زندگی آنان را به پذیرش این خطر وادار می‌کند.

خانواده‌ها میان فقر و خطر

«وقایت‌الله شمس»، استاد دانشگاه افغانستانی نیز شرایط نامناسب اقتصادی خانواده‌های این کشور را یکی از عوامل اصلی مهاجرت جوانان افغانستانی می‌داند.

او می‌گوید که خانواده‌های افغانستانی با وجود آگاهی از خطرات این مسیر به فرزندانشان اجازه می‌دهند مهاجرت کنند، زیرا در بیشتر موارد گزینه دیگری در اختیار ندارند.

به گفته شمس، پدر یا مادر از یک سو از دست دادن فرزندشان در مسیر مهاجرت را به‌شدت نگران‌کننده می‌دانند، اما از سوی دیگر می‌ترسند بیکاری فرزندشان باعث تداوم فقر کل خانواده شود.

او می‌گوید که خانواده‌ها با این امید که فرزندشان بتواند خود را به ایران برساند، کاری پیدا کند و بخشی از درآمدش را برای تأمین نیازهای خانواده بفرستد، خطر مهاجرت را می‌پذیرند.

رؤیای زندگی بهتر در شبکه‌های اجتماعی

این استاد دانشگاه افغانستانی معتقد است واقعیت دشوار زندگی باعث شده مهاجرت از نگاه بسیاری از جوانان شبیه دروازه‌ای به سوی زندگی جدید و راحت‌تر باشد، در حالی که واقعیت معمولاً کاملاً متفاوت است.

یک مهاجر افغانستانی ممکن است در صحرا بر اثر تشنگی، گرسنگی یا گرمای شدید جان خود را از دست بدهد، هنگام استفاده از مسیرهای دریایی با خطر غرق شدن مواجه شود، در مرز کشته یا مجروح شود یا قربانی قاچاقچیان و باندهای قاچاق انسان شود.

با این حال، شمس تأکید می‌کند انگیزه‌های مهاجرت تنها به فقر محدود نمی‌شود. برخی جوانان از خانواده‌هایی نسبتاً مرفه می‌آیند، اما تحت تأثیر تصاویر و ویدئوهایی قرار می‌گیرند که از سوی دوستان و بستگانشان در خارج از کشور در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود.

این تصاویر گاهی این تصور را ایجاد می‌کنند که زندگی در خارج از کشور رفاه بیشتری دارد و مهاجرت می‌تواند درآمد بهتر و جایگاه اجتماعی بالاتری برای آنها فراهم کند.

برخی جوانان نیز زندگی خود را با دوستانشان در خارج مقایسه می‌کنند و با اشاره به تجربه افرادی که کشور را ترک کرده و درآمد خوبی به دست آورده‌اند، خانواده خود را برای مهاجرت متقاعد می‌کنند.

اما به گفته شمس، مشکل اینجاست که داستان‌های موفقیت بیشتر از داستان‌های شکست مورد توجه قرار می‌گیرند و کمتر کسی درباره کسانی صحبت می‌کند که در مسیر جان خود را از دست داده‌اند، مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند یا بازداشت شده‌اند.

روایت یک سفر مرگبار

«معاویه سردار» جوان ۲۷ ساله اهل استان «ننگرهار» افغانستان یکی از افرادی است که تحت تأثیر تصاویر و ویدئوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، تصمیم به مهاجرت گرفت.

او پدرش را متقاعد کرد که از طریق ایران به ترکیه و سپس به یکی از کشورهای اروپایی سفر کند. پدر معاویه برای آغاز این سفر، حدود ۵ هزار دلار از بستگان خود قرض گرفت.

معاویه در ژوئیه ۲۰۲۵ سفر خود را به سمت مرز ایران و افغانستان آغاز کرد. از آنجا قاچاقچیان او را به مرز ترکیه منتقل کردند، اما هنگام تلاش برای عبور از مرز به دست نیروهای مرزبانی ترکیه افتاد.

به گفته معاویه، نیروهای مرزی ترکیه به سوی افرادی که تلاش می‌کردند از مرز عبور کنند، تیراندازی کردند.

او به روزنامه «العربی الجدید» می‌گوید: مرگ را با چشمان خود دیدم. چهار نفر از همراهانم کشته شدند و من نیز چندین جراحت برداشتم. سپس به دست نیروهای مرزبانی ترکیه افتادم. با وجود درد و جراحات، آنها مرا رها نکردند تا اینکه به خاک ایران بازگشتم.

معاویه در ادامه می‌افزاید که پس از ورود به ایران به محلی که قاچاقچی در آن حضور داشت رفت و سرانجام پس از سفری دشوار که در آن مرگ تقریباً حتمی بود، دوباره به افغانستان بازگشت.

..............................

پایان پیام/ ۲۶۸