۱۰ شهریور ۱۴۰۵ - ۲۱:۳۴
بازخوانی زیست، اندیشه و نوآوری‌های قرآنی رهبر شهید در دو جلد «شخصیت قرآنی رهبر شهید»

حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی اصفهانی، استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه و مؤلف دو جلد کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید»، با تشریح ابعاد این اثر گفت: این مجموعه با رویکردی تحلیلی و مستند، شخصیت قرآنی امام خامنه‌ای را از زیست و انس با قرآن تا علوم قرآن، روش‌شناسی تفسیر، نوآوری‌های قرآنی و اندیشه‌های راهبردی قرآن‌بنیان بررسی کرده و با رویکردی بین‌المللی برای مخاطبان عمومی و تخصصی تدوین شده است.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی رضایی اصفهانی، استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه و مؤلف دو جلد کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید»، در گفتگو خبرگزاری ابنا به تشریح روند شکل‌گیری، ساختار و محتوای این مجموعه پرداخت.

زمینه شکل‌گیری کتاب؛ از کنگره اندیشه‌های قرآنی تا تألیف «شخصیت قرآنی رهبر شهید»

استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه در ادامه به روند شکل‌گیری این اثر اشاره کرد و گفت: زمینه تألیف این کتاب به کنگره عظیم اندیشه‌های قرآنی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای بازمی‌گردد؛ کنگره‌ای که حدود سه سال طول کشید و در قالب هشت اجلاس بزرگ در شهرهای مختلف و برخی کشورها برگزار شد.

وی ادامه داد: این کنگره بیش از ۲۵۰ پیش‌نشست داشت و نزدیک به ۳۰۰۰ اثر، مقاله و پژوهش در ارتباط با آن شکل گرفت و از این جهت به یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های علمی و قرآنی در این زمینه تبدیل شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی تصریح کرد: این فعالیت‌ها زمینه بسیار خوبی برای معرفی شخصیت قرآنی امام شهید فراهم کرد؛ چراکه شخصیت قرآنی ایشان در سایه شخصیت سیاسی و اجرایی ایشان، ابتدا به عنوان رئیس‌جمهور و سپس به عنوان رهبر انقلاب، قرار گرفته و تا حدودی مظلوم واقع شده بود.

 مفسر ومترجم قران افزود: از این بحث عبور می‌کنم، اما همین موضوع را به عنوان یکی از زمینه‌های مهم شکل‌گیری این اثر اشاره می‌کنم؛ زیرا لازم بود ابعاد قرآنی و علمی شخصیت ایشان به صورت مستقل مورد توجه قرار گیرد.

پیشنهاد تألیف کتاب از سوی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی

مؤلف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» گفت: انگیزه و اساس دیگر تألیف این اثر، پیشنهاد دوست محترم و دانشمند، حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی نیشابوری بود که در پاییز سال گذشته این پیشنهاد را مطرح کردند و توفیق حاصل شد که این کار دنبال و انجام شود.

 استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: در حقیقت، اداره کل قرآن سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بانی اصلی این کار شد و پیش از شهادت امام شهید، کتاب آماده شده بود تا در ماه مبارک رمضان در نمایشگاه قرآن تهران رونمایی شود؛ اما به دنبال جنگ تحمیلی و شهادت ایشان، این برنامه به تأخیر افتاد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این اثر را بین‌المللی بودن آن عنوان کرد و گفت: این بحث فقط مربوط به ایران نیست و باید شخصیت قرآنی امام شهید برای مخاطبان جهان اسلام و جامعه بین‌المللی معرفی شود.

وی افزود: بر همین اساس، کتاب در دو سطح تدوین شد؛ جلد اول در سطح عمومی و جلد دوم در سطح تخصصی. به توصیه دوستان، جلد اول بیشتر به مباحثی اختصاص یافت که برای عموم مردم و به‌ویژه مخاطبان خارج از کشور مناسب باشد و جلد دوم مباحث تخصصی قرآنی را دنبال می‌کند.

جلد نخست؛ زیست‌نامه قرآنی امام شهید

رضایی اصفهانی در ادامه با مرور عناوین جلد نخست اظهار کرد: فصل اول این جلد به زیست‌نامه قرآنی امام شهید اختصاص دارد و این بخش از منابع متعدد تهیه شده است.

 استاد حوزه علمیه قم افزود: تربیت قرآنی امام شهید، تحصیلات قرآنی ایشان در دوران کودکی، انس با قرآن، تحصیلات دینی، فعالیت‌های آموزشی و تدریس‌های قرآنی و همچنین تألیفات و آثار قرآنی ایشان در این فصل بررسی شده است.

این استاد حوزه و دانشگاه ادامه داد: تحصیل تفسیر امام شهید و آثار قرآنی ایشان نیز در این فصل معرفی شده تا مشخص شود ارتباط با قرآن در زندگی ایشان یک ارتباط مقطعی نبوده، بلکه در تمام مراحل زندگی علمی و عملی ایشان استمرار داشته است.

بیش از ۲۰ ویژگی قرآن از منظر امام شهید

وی فصل دوم جلد نخست را مربوط به ویژگی‌های قرآن از منظر امام شهید دانست و گفت: در این فصل بیش از ۲۰ ویژگی برجسته قرآن در سخنان و نوشته‌های ایشان با نمونه‌های مربوط مورد بررسی قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: قرآن به عنوان کتاب هدایت، کتاب اخلاق، موعظه، نور، آرامش، کتاب دانش و خردورزی، کتاب حیات‌آفرین و کتابی که عامل پیشرفت و عزت است، از جمله محورهای این فصل است.

وی ادامه داد: همچنین قرآن به عنوان کتاب مبارزه با ظلم و استکبار، کتاب حرکت‌آفرین و انقلاب‌پرور، مبنای اسلام حقیقی و ناب محمدی، کتاب استقامت، کتاب وحدت‌آفرین و کتابی که در عرصه‌های مختلف زندگی انسان نقش‌آفرین است، در این بخش مورد توجه قرار گرفته است.

بازخوانی زیست، اندیشه و نوآوری‌های قرآنی رهبر شهید در دو جلد «شخصیت قرآنی رهبر شهید»

انس با قرآن؛ از راهکارها تا آثار و شرایط

استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه فصل سوم را مربوط به انس با قرآن از منظر امام شهید عنوان کرد و گفت: در این فصل راهکارها و لوازم انس با قرآن، آثار انس با قرآن، شرایط انس با قرآن و وضعیت انس با قرآن پیش و پس از انقلاب اسلامی که در سخنان ایشان منعکس شده بود، بررسی شده است.

قرائت قرآن؛ هنر برای اثرگذاری بر مخاطب

استاد حوزه علمیه قم فصل چهارم را به قرائت قرآن از منظر امام شهید اختصاص دانست و اظهار کرد: در این فصل ابتدا اهمیت قرآن و قرائت آن، ویژگی‌های قرائت و نکات تخصصی مربوط به تلاوت بررسی شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: از نگاه امام شهید، تلاوت قرآن هنر است و قاری باید علاوه بر صوت خوش، به معنا و محتوای آیات توجه داشته باشد و تلاوت را وسیله‌ای برای اثرگذاری بر مخاطب قرار دهد.

وی تصریح کرد: توجه به معنای آیات در لحن قرائت، تلاوت با هدف اثرگذاری و نه صرفاً آوازخوانی، توجه به آیات مورد نیاز جامعه مسلمانان و استفاده از شگردهای تأثیرگذاری بر مخاطب از جمله مباحثی است که در این بخش مورد توجه قرار گرفته است.

تدبر و تفسیر قرآن؛ زمین‌ساز معرفت

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی فصل پنجم جلد نخست را مربوط به تدبر و تفسیر قرآن از منظر امام شهید دانست و گفت: در بخش تدبر، ضرورت تدبر در قرآن، فهم مراد آیات و این مسئله که تدبر زمینه‌ساز معرفت است، بررسی شده است.

وی افزود: در بخش تفسیر نیز موضوعاتی مانند برگزاری جلسات تفسیر، اهمیت و ضرورت تفسیر قرآن، رشته تفسیر و علوم قرآن، انس با تفاسیر و استفاده از تفاسیر پایه مورد بررسی قرار گرفته است.

حفظ قرآن؛ وسیله انس، آسان‌خوانی و تدبر

وی فصل ششم جلد نخست را مربوط به حفظ قرآن از منظر امام شهید عنوان کرد و گفت: در این بخش اهمیت حفظ قرآن، آثار حفظ، رابطه حفظ با انس با قرآن، حفظ به عنوان وسیله آسان‌خوانی و تکرار آیات و همچنین نقش آن در زمینه‌سازی تدبر بررسی شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی با اشاره به طرح ۱۰ میلیون حافظ قرآن افزود: یکی از مباحث مهم مطرح‌شده از سوی امام شهید، ضرورت تربیت ۱۰ میلیون حافظ قرآن است و حفظ می‌تواند وسیله‌ای برای ارتباط دائمی انسان با آیات الهی و زمینه‌ساز تدبر باشد.

جلد دوم؛ ورود به مباحث تخصصی علوم قرآن

مؤلف کتاب «شخصیت قرآنی رهبر شهید» درباره جلد دوم گفت: مباحث جلد دوم تخصصی است و بیشتر برای کسانی که فعالیت عمیق قرآنی دارند، مانند پژوهشگران، استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی حوزه قرآن، طراحی شده است.

 استاد حوزه علمیه قم افزود: فصل اول جلد دوم به علوم قرآن از منظر امام شهید اختصاص دارد و در این فصل تقریباً یک دوره مباحث علوم قرآن از سخنان و نوشته‌های ایشان گردآوری شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی ادامه داد: وحی و نزول قرآن، اعجاز قرآن، جامعیت و قلمرو قرآن، جاودانگی قرآن، مرجعیت علمی قرآن، ضرورت تحول در علوم انسانی بر اساس قرآن، زبان قرآن، تحریف‌ناپذیری قرآن، تأویل و بطن، محکم و متشابه، ناسخ و منسوخ و مباحث مکی و مدنی از جمله موضوعات این فصل است.

مرجعیت علمی قرآن؛ نظریه‌ای نیازمند بازخوانی علوم انسانی

وی در ادامه به موضوع مرجعیت علمی قرآن اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۹۶ که به همراه آیت‌الله اعرافی خدمت امام شهید رسیدیم، در ارتباط با کنگره قرآن و علوم انسانی، ایشان بحث مرجعیت علمی قرآن را مطرح کردند.

استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه افزود: منظور از این مرجعیت آن است که قرآن در عرصه‌های مختلف علوم حوزوی و غیرحوزوی مرجع قرار گیرد و بر اساس همین مرجعیت، علوم انسانی بر اساس قرآن بازخوانی و بازآفرینی شود.

وی تصریح کرد: بر اساس این نگاه، علوم انسانی اسلامی باید بر اساس قرآن شکل بگیرد. این نظریه همچنان نظریه‌ای قریب و نیازمند کار و پژوهش فراوان است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی گفت: در ادامه همین مسیر، دو واحد درسی در مقطع دکتری در حوزه و مراکز حوزوی و دانشگاهی طراحی شد و کتاب‌ها و پژوهش‌هایی نیز در این زمینه نوشته شد.

امام خامنه‌ای دارای نظریه تفسیری منسجم است

وی فصل دوم جلد دوم را مربوط به روش‌شناسی تفسیر امام شهید دانست و گفت: در این فصل مبانی تفسیری، قواعد تفسیری، روش‌های تفسیری، گرایش‌ها و رویکردهای تفسیری و منابع و مصادر تفسیر ایشان بررسی شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی تأکید کرد: من ادعا می‌کنم و پای این ادعا هم هستم که امام شهید نظریه تفسیری دارند؛ بسیاری از مفسران مباحث تفسیری دارند، اما نظریه تفسیر ندارند.

وی افزود: امام شهید از زمانی که تفسیر را در مشهد آغاز کردند و پس از بازگشت به مشهد تا قبل و بعد از انقلاب، یک نظریه منسجم تفسیری داشته‌اند که شامل مبانی تفسیر، قواعد تفسیر، روش‌های تفسیری و گرایش‌های تفسیری است.

بازخوانی زیست، اندیشه و نوآوری‌های قرآنی رهبر شهید در دو جلد «شخصیت قرآنی رهبر شهید»

شش روش تفسیری در منظومه تفسیری امام شهید

این استاد علوم قرآن و حدیث بیان کرد: در گرایش‌های تفسیری امام شهید، گرایش اجتماعی، سیاسی، اخلاقی و تربیتی برجستگی دارد.

 مفسر ومترجم قران ادامه داد: در روش‌های تفسیری نیز شش روش تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر روایی، تفسیر عقلی، تفسیر علمی، تفسیر اشاره و باطنی و تفسیر اجتهادی جامع مورد استفاده قرار گرفته است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی تصریح کرد: در روش اجتهادی جامع، از مجموعه روش‌های مثبت و معتبر استفاده شده، در حالی که روش تفسیر به رأی به شدت رد شده است.

بهره‌گیری از علامه طباطبایی و دیگر مفسران

وی با اشاره به ریشه‌های روش تفسیری امام شهید اظهار کرد: امام شهید حدود شش سال از محضر علامه طباطبایی استفاده کرده بودند و تأثیر روش تفسیر قرآن به قرآن علامه طباطبایی در تفاسیر ایشان قابل مشاهده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: از امام خمینی(ره) نیز در تفسیر سیاسی ایشان تأثیر دیده می‌شود. همچنین از تفسیر علامه رشیدرضا، تفسیر فی ظلال القرآن سید قطب و برخی تفاسیر اجتماعی و سیاسی در میان اهل سنت نیز استفاده شده است.

 استاد حوزه علمیه قم تأکید کرد: البته این به معنای پذیرفتن همه مطالب این تفاسیر به صورت کامل نیست، بلکه روش‌ها و گرایش‌های تفسیری آنها مورد استفاده قرار گرفته است.

توجه به مسائل روز؛ یکی از ویژگی‌های مهم تفسیر امام شهید

استاد تمام جامعه المصطفی یکی از ویژگی‌های مهم روش تفسیری امام شهید را تطبیق آیات با مسائل روز دانست و گفت: ایشان در تفسیر، پس از عبور از معنای لغوی و اصطلاحی، روایات و مباحث مرتبط، به تطبیق آیات با مسائل روز و مصادیق عینی جامعه توجه می‌کنند.

وی افزود: برای نمونه، در آیه «وَلَن یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» این ظرفیت دیده می‌شود که مسئله عدم سلطه کفار بر مؤمنان با مسائل روز، مانند آمریکا، رژیم صهیونیستی و مسائل منطقه تطبیق داده شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی ادامه داد: برخی مفسران مانند علامه مغنیه در «الکاشف» و آیت‌الله مکارم شیرازی در «تفسیر نمونه» نیز در برخی موارد چنین تطبیق‌هایی را انجام داده‌اند؛ برای مثال درباره فلسطین و برخی آیات مربوط به یهود، اما این مسئله در روش تفسیری امام شهید برجستگی خاصی دارد.

 استاد حوزه علمیه قم این ویژگی را یکی از نوآوری‌های مهم دانست و گفت: امام شهید نشان داده‌اند که تفسیر در عصر حاضر می‌تواند ادامه مباحث تفسیری را در زندگی سیاسی و اجتماعی مسلمانان و مسائل روز جامعه دنبال کند.

نوآوری‌های قرآنی؛ از نظریه‌پردازی تا اقدامات عملی
رضایی اصفهانی فصل سوم جلد دوم را مربوط به نوآوری‌های قرآنی امام شهید عنوان کرد و گفت: در این فصل نوآوری‌های نظری در مبانی تفسیر، قواعد تفسیر، روش اجرایی تفسیر، رویکرد تفسیری و نوآوری‌های محتوایی بررسی شده است.

وی افزود: در حوزه رویکرد تفسیری، ترکیب رویکردهای اجتماعی، تربیتی، اخلاقی و سیاسی مورد توجه قرار گرفته و در حوزه محتوایی نیز نظریه‌ها و دیدگاه‌های نوآمد امام شهید بررسی شده است.

مؤلف اثر درباره نوآوری‌های عملی نیز گفت: طرح ۱۰ میلیون حافظ قرآن، طرح کرسی تلاوت در مساجد، طرح خواندن ترجمه تفسیری هنگام تلاوت، دعوت به پیشرفت و رشد علمی کشور بر اساس قرآن، تشکیل جلسات با قاریان قرآن و استماع جمعی و تشکیل جلسات تفسیر قرآن از جمله این نوآوری‌ها و اقدامات است.

ترجمه تفسیری قرآن؛ توصیه‌ای برای تلاوت در مساجد

وی در توضیح یکی از این موارد گفت: امام شهید در یکی از دیدارهای خود در آغاز ماه مبارک رمضان تأکید کرده بودند که به جای خواندن ترجمه‌های معمولی، ترجمه‌های تفسیری قرآن در مساجد خوانده شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: در قم نیز برخی دوستان این کار را دنبال کرده‌اند، اما هنوز این موضوع آن‌گونه که باید گسترش پیدا نکرده است.

اندیشه‌های راهبردی قرآن‌بنیان

وی فصل چهارم جلد دوم را مربوط به اندیشه‌های راهبردی قرآنی امام شهید دانست و گفت: این اندیشه‌ها تحول‌آفرین و تمدن‌ساز است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: تمدن قرآن‌بنیان و تمدن نوین اسلامی، از جمله محورهای مهم این فصل است و امام شهید در پیام‌ها و بیانات خود به این موضوع توجه ویژه داشته‌اند.

 استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: اقسام نوآمد جهاد، از جمله جهاد فرهنگی، علمی و اقتصادی، مقاومت و استقامت، الگوی سوم زن، حکمرانی قرآن‌بنیان، سبک زندگی قرآنی و اسلامی، فرهنگ اسلامی در برابر فرهنگ غربی، هنر در اسلام، اسلام ناب محمدی در مقابل اسلام آمریکایی و انقلابی بودن از جمله مباحث این فصل است.

الگوی سوم زن؛ حضور اجتماعی همراه با عفاف و خانواده

این استاد جامعه المصطفی با اشاره به نظریه الگوی سوم زن اظهار کرد: یکی از نوآوری‌های امام شهید، مطرح کردن الگوی سوم زن است؛ الگویی که در آن زن هم در صحنه اجتماعی حضور دارد، هم فعالیت و رشد می‌کند، هم حجاب و عفاف خود را رعایت می‌کند و هم خانواده را مورد توجه قرار می‌دهد.

وی افزود: این تعبیر و نظریه ظرفیت زیادی برای کار پژوهشی دارد و می‌توان آن را بر اساس قرآن بیشتر تبیین و بررسی کرد.

حکمرانی قرآن‌بنیان، سبک زندگی و هنر در اسلام

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی ادامه داد: در این فصل همچنین حکمرانی قرآن‌بنیان، سبک زندگی قرآنی، تقابل فرهنگ اسلامی و فرهنگ غربی و موضوع هنر در اسلام بررسی شده است.

 مفسر ومترجم قران گفت: امام شهید در بحث هنر در اسلام مطالب بسیار قابل توجهی دارند که کمتر به آن توجه شده است.

استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه افزود: در ارزیابی‌های انجام‌شده از این کتاب نیز مشخص شد که در بخش هنر در اسلام و هنر در قرآن، مطالب قرآنی قابل توجهی در سخنان امام شهید وجود دارد و این موضوع نیز می‌تواند زمینه پژوهش‌های بیشتری باشد.

 مفسر ومترجم قران در ادامه به گستردگی آثار مرتبط با اندیشه‌های قرآنی امام شهید اشاره کرد و گفت: در جریان کنگره اندیشه‌های قرآنی، کتاب‌ها، مقالات، سایت‌ها و فعالیت‌هایی که درباره ابعاد قرآنی امام شهید انجام شده بود، گردآوری شد.

 استاد حوزه علمیه قم افزود: در این فهرست برای هر اثر نیز توضیح کوتاهی درباره محتوا ارائه شده است و این حجم از آثار واقعاً نشان می‌دهد که جامعه قرآنی تا چه اندازه به این موضوع پرداخته است.

مؤلف «شخصیت قرآنی رهبر شهید» گفت: این فهرست و مجموعه آثار در قالب‌های مختلف در دسترس قرار گرفته و امکان استفاده از آنها برای پژوهشگران و علاقه‌مندان وجود دارد.

تفسیرهای امام شهید؛ از سوره حمد تا مجادله و تغابن

وی در ادامه با اشاره به برخی آثار تفسیری امام شهید اظهار کرد: از جمله آثار تفسیری ایشان، تفسیر سوره حمد، بقره، برائت، مجادله و برخی سوره‌های دیگر است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: تفسیر سوره حمد برای طلبه‌ها و دانشجویان قابل استفاده است و از نظر بیان، روان و مناسب است؛ به گونه‌ای که حتی برای مسابقات نیز می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.

وی ادامه داد: در سالی که این اثر معرفی شد، در یکی از بسته‌های آزمون روحانیون نیز از این کتاب استفاده شد.

این استاد علوم قرآن و حدیث گفت: در تفسیر سوره مجادله نیز مباحث مربوط به یهود به صورت تفصیلی مطرح شده و بخشی از دیگر مباحث تفسیری امام شهید نیز به زبان‌های دیگر ترجمه شده است.

ترجمه چهار جلد از تفسیر امام شهید به زبان اردو

وی با اشاره به سفر خود به پاکستان گفت: در سال ۱۴۰۳ در پاکستان، چهار جلد از تفسیر امام شهید که به زبان اردو ترجمه شده بود، رونمایی شد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: در آن مراسم، علامه ساجد نقوی، از علمای برجسته شیعه در پاکستان، درباره ویژگی‌های تفسیر امام شهید سخن گفت و به این نکته توجه داد که ایشان به دلیل تجربه اجرایی و سیاسی، در تفسیر خود توجه ویژه‌ای به تطبیق آیات با مسائل روز دارد.

قواعد تفسیری؛ مبانی عام و خاص

استاد حوزه علمیه قم در ادامه با اشاره به مبانی و قواعد تفسیری امام شهید گفت: در مبانی تفسیر ایشان، بخشی از مبانی مانند حجیت قرآن، تحریف‌ناپذیری قرآن و مباحث عمومی، میان مفسران مشترک است؛ اما در کنار این مبانی عام، مبانی خاصی نیز وجود دارد که در تفاسیر دیگر کمتر دیده می‌شود یا اساساً با این شکل مطرح نشده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: برای نمونه، امام شهید قرآن را کتابی برای زندگی می‌دانند و حتی آیاتی که در ظاهر فردی هستند، از منظر ایشان می‌توانند دارای ابعاد اجتماعی باشند؛ همچنین قرآن را کتاب وحدت‌آفرین، کتاب انقلاب‌ساز سیاسی و کتاب مبارزه با استکبار می‌دانند.

 مفسر ومترجم قران تصریح کرد: این مبانی به صورت مستقیم در تفسیر ایشان اثر گذاشته است و هنگامی که تفسیر سوره‌های مختلف ایشان مطالعه می‌شود، این مبانی در محتوای تفسیر قابل مشاهده است.

قواعد استنطاق و بحث‌گیری از آیات

این استاد حوزه و دانشگاه درباره قواعد تفسیری نیز گفت: در قواعد تفسیر نیز بخشی از قواعد عام وجود دارد و بخشی قواعد خاص است.

وی افزود: یکی از مباحث قابل توجه، قاعده استنطاق و بحث‌گیری از آیات است که در آثار برخی بزرگان مانند شهید صدر و مرحوم آیت‌الله معرفت نیز مطرح شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی ادامه داد: من بعدها این مباحث را با کار امام شهید مقایسه کردم تا ببینم آیا ایشان این قواعد را از این بزرگان گرفته‌اند یا اینکه هم‌زمان و مستقل به این قواعد رسیده‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این مباحث در دوره‌های زمانی مختلف و به صورت قابل توجهی در اندیشه تفسیری ایشان حضور داشته است.

وی گفت: این بخش از مباحث تفسیری امام شهید نیز از جمله موضوعاتی است که ظرفیت پژوهش بیشتری دارد.

ابتنای علوم انسانی بر قرآن؛ یکی از نظریه‌های مهم

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی یکی از نظریه‌های مهم امام شهید را ابتنای علوم انسانی بر قرآن دانست و گفت: این موضوع یکی از حرف‌های روز و نیازهای امروز جامعه است.

 استاد حوزه علمیه قم افزود: اینکه علوم انسانی بر اساس قرآن بازخوانی و بازآفرینی شود و مرجعیت علمی قرآن در پاسخگویی به نیازهای انسان و علوم انسانی مورد توجه قرار گیرد، از نظریه‌های مهمی است که باید بیشتر روی آن کار شود.

خاطره‌ای از دیدار رمضان ۱۴۰۳ و «قواعد زندگی در قرآن»

استاد تمام جامعه المصطفی العالمیه در پایان سخنان خود به خاطره‌ای از دیدار با امام شهید اشاره کرد و گفت: در ماه رمضان سال ۱۴۰۳ همراه جمعی از فعالان قرآنی خدمت ایشان بودیم

 مفسر ومترجم قران ادامه داد: پس از اقامه نماز و هنگام افطار، به ایشان عرض کردم که سال قبل در دیدار با اهل قرآن فرموده بودید قرآن کتاب قواعد زندگی است و باید قواعد زندگی را از قرآن استخراج کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین رضایی اصفهانی افزود: به ایشان عرض کردم که ما این موضوع را دنبال کرده‌ایم و حدود ۳۰۰ قاعده کلی زندگی را از قرآن استخراج کرده‌ایم و آنها را در موضوعاتی مانند قواعد اجتماعی، خانوادگی و دیگر حوزه‌های زندگی دسته‌بندی کرده‌ایم.

وی گفت: پیش از این نیز برخی عزیزان در این زمینه کار کرده بودند و حدود ۵۵ قاعده را از قرآن استخراج کرده بودند، اما با توجه به فرمایش امام شهید، این کار توسعه پیدا کرد و به حدود ۳۰۰ قاعده رسید.

..............................

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha