دوشنبه
۱۵:۳۱
۶ دی ۱۴۰۰
1102750
منبع: ابنا

آموزش و پرورش جای چه کسانی است؟!

به مناسبت هشتمین یادواره بزرگداشت مرحوم سید علی‌اکبر پرورش که در ششم دی ماه ۱۳۹۲ در گذشت، یادداشت زیر به نقش ایشان در تعلیم و تربیت پرداخته است.

خبرگزاری اهل بیت(ع) ـ ابنا / سرویس صفحات فرهنگی:

انتخاب وزیر آموزش و پروش در کابینه فعلی جهوری اسلامی ایران، با مشکلاتی مواجه شد. این مشکلات، موجب گردید که برخی ناظران، به یاد "دوران طلایی وزارتِ شخصیت هایی مانند شهید باهنر و استاد پرورش" بیفتند و آرزوی تصدی چنین افرادی را داشته باشند.

امروز ششم دی ۱۴۰۰ هشتمین سالگرد درگذشت مرحوم استاد «سید علی‌اکبر پرورش» است؛ شخصیتی بزرگ، انقلابی و تأثیرگذار که وقتی وزیر آموزش و پرورش شد، ناراحت بود که سر کلاس درس نیست و می‌گفت: اگر مرا مخیر بگذارند که یا وزیر باشم و یا یک معلم ساده در مدرسه‬ ‏ای در یک شهر دور افتاده، خدا شاهد است که من سرِ سوزنی صندلی وزارت را بر درس دادن در آن مدرسه ترجیح نمی‌دهم!

استاد «مرتضی نجفی قدسی» مؤسس "دارالقرآن علامه طباطبایی" در قـم و "دارالقرآن شهید مدرس" در تهران، به این مناسبت، درباره این فرهیخته اندیشمند و نیز درباره خلأهای ایجاد شده در آموزش و پرورش یادداشتی را نوشته است که به خوانندگان ابنا تقدیم می شود:

                                         

   

**   آموزش و پرورش جای چه کسانی است؟!   **

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
به قلم: مرتضی نجفی قدسی
◀️  ۶ دی ۱۴۰۰ 
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ششم دی ماه سالروز رحلت مرحوم استاد سید علی اکبر پرورش یکی از پیشکسوتان عرصه تعلیم و تربیت است که طی سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ عهده دار صندلی وزارت آموزش و پرورش نیز بود.

در نظام آموزش و پرورش کشورمان به سبک جدید که قدمتی حدود یکصد و هفتاد ساله دارد و با تأسیس "مدرسه دارالفنون" آغاز شد و سپس وزارت علوم ایجاد و در ادوار گذشته نام های وزارت "معارف"، "فرهنگ" و نهایتاً "آموزش و پرورش" داشته است، همواره رجال دانشمند و برجسته ‏ای وجود داشته اند که یاد و نام آنها در سپهر تعلیم و تربیت ایران همیشه باقی است.

حضور علما و روحانیون نامدار و برجسته از ابتدا در آموزش و پرورش مورد توجه بوده است و حتی بسیاری از مدارس را خود آنها تأسیس کردند. در رژیم گذشته نیز حضور روحانیت و شخصیت‌های برجسته فرهنگی در بدنه آموزش و پرورش بسیار گسترده بود. آنان می‌دانستند که جایگاه اصلی تعلیم و تربیت، مدارس هستند و اگر این سنگر در اختیار نا اهلان و یا منحرفان باشد، نونهالان و نوجوانان و نسل آینده را به بیراهه خواهند برد؛ لذا سعی داشتند با تأسیس مدارس و مدیریت آنها توسط خود، در پرورش دانش آموزانی باسواد و در عین حال متدین و متعهد اثر گذار باشند.

نمونه بارز یکی از این رجال برجسته مرحوم آیت الله شهید دکتر «بهشتی» بود که ابتدا "دبیرستان دین و دانش" را در قـم و سپس "مدرسه رفاه" را در تهران تأسیس کرد. او حتی لجنه‌ای از رجال فرهنگی مانند حجت الاسلام والمسلمین شهید دکتر «محمّدجواد باهنر» را برای تألیف کتب درسی مدارس تشکیل داد.

یا شخصیتی مانند آیت الله شیخ «عباسعلی اسلامی» که در سال ۱۳۲۲ شمسی "جامعه تعلیمات اسلامی" را پایه گذاری کرد و سپس در پرتو آن بیش از دویست مدرسه در سراسر کشور ایجاد نمود. این مدارس، هم به لحاظ درسی بسیار قوی بودند و هم به لحاظ تعلیمات دینی آموزش‌های خوبی داشتند و بسیاری از مردم علاقمند بودند که فرزندانشان در اینگونه مدارس تحصیل کنند.

در مقابل، برخی افراد ناآگاه و تازه به دوران رسیده‬ ای که از نام مقدس "معلم" بهره برداری سوء دارند این طور وانمود می‌کنند که جای روحانیت در آموزش و پرورش نیست! آنان نمی‌دانند که علماء و روحانیون در دوره قاجاریه و پهلوی چه نقش پررنگی در آموزش و پرورش داشته اند.

* خلأ وجود روحانیت در مدارس آموزش و پرورش

در رژیم گذشته حضور روحانیون در مدارس - چه در سطوح مدیریتی و چه در سطوح علمی و تربیتی - بسیار جدی تر و بیشتر از الآن بود. متأسفانه یکی از کارهای غلطی که انجام شد این بود که با تأسیس نظام مقدس جمهوری اسلامی، بسیاری از روحانیون تصور کردند که خوب، حالا مقصود حاصل شده است و به حضورشان در آموزش و پرورش و مدارس دیگر نیازی نیست. لذا این سنگر را رها کردند و وارد دیگر کارها و مشاغل شدند. در نتیجه، ناگهان آموزش و پرورش با خلأ افراد دانشمند و برجسته‏‬ ای که در درون خود داشت روبرو شد.

تا پیش از پیروزی انقلاب، تجمع نیروهای برجسته دینی و انقلابی در آموزش و پرورش بود؛ اما پس از آن مسئولیت‌های جدیدی تعریف شد و نیروهای اندیشمند و مذهبی در مسئولیت‌های مختلف در سطح کشور پخش شدند. این کار گرچه در آن مقطع ضرورت داشت، ولی با خالی شدن بدنه آموزش و پرورش از افراد برجسته، سطح کیفی آن - حداقل به لحاظ تربیتی - بسیار پایین آمد.‏‬ ای کاش اینگونه نمی‌شد و بزرگان ما همچنان در آموزش و پرورش می‌ماندند!

مرحوم استاد علی اکبر پرورش یکی از این شخصیت‌های بزرگ و اثر گذار در آموزش و پرورش بود که وقتی وزیر آموزش و پرورش شد، ناراحت بود که سر کلاس درس نیست و می‌گفت: اگر مرا مخیّر بگذارند که یا وزیر باشم و یا یک معلم ساده در مدرسه‏ ای در یک شهر دور افتاده، خدا شاهد است که من سر سوزنی صندلی وزارت را بر درس دادن در آن ترجیح نمی‌دهم!

او معلمی را همانند حضرت امام خمینی(ره) حقیقتاً "شغل انبیاء" می‌دانست و دوست داشت همیشه یک معلم باشد. لذا وقتی وزارت آموزش و پرورش به او پیشنهاد شد به هیچ رو نمی‌پذیرفت و بالاخره با تکلیف و توصیه مؤکد شهید آیت الله بهشتی آن مسئولیت را پذیرفت.

استاد پرورش در رژیم گذشته یک دبیر ادبیات فارسی بود؛ ولی به لحاظ سطح دانش و کمالات اخلاقی آنچنان مورد توجه بود که نه تنها در پهنه اصفهان بلکه در سطح کشور به عنوان یکی از شخصیت‌های فرهنگی برجسته مطرح بود.

او در قبل از انقلاب در زمانی که هنوز ۳۰ سال نداشت به دعوت آیت الله شهید دکتر «محمّد مفتح» در مسجد قبا که محل تجمّع انقلابیون بود در حضور شخصیت‌هایی مانند علامه شهید «مطهری» و آیت الله دکتر بهشتی - که در آن موقع ممنوع المنبر بودند - به ایراد سخن می‌پرداخت.

* معلمی از دیدگاه استاد پرورش

استاد پرورش معتقد بود همانطور که انبیاء رسالت تزکیه نفوس و تعلیم کتاب و حکمت را عهده دار هستند، معلمان نیز چنین وظیفه‬ ‏ای دارند و باید همراه با تعلیم و تعلم در جهت پرورش دینی و تزکیه دانش آموزان گام بردارند.

یکی از نکته‌های مهم استاد پرورش این بود که می‌گفت هر انسانی را یک فرد نبینید، بلکه یک جهان ببینید و برای همین است که قرآن می‌فرماید: «و من أحیاها فکأنها أحیا الناس جمیعاً» (سوره مائده، آیه ۳۲) و هر کس به انسانی حیات ببخشد همچون کسی است که به همه مردم حیات بخشیده است.

او بر اساس همین تفکر معتقد بود یک معلم هنگامی که به سر کلاس می‌رود، نباید تصور کند با بیست نفر یا سی نفر روبرو است، بلکه باید اینطور فکر کند که من با سی جهان روبرو هستم چرا که ارزش وجودی هر انسانی و یا هر دانش آموزی به مثابه ارزش تمام انسانهاست. او می‌گفت اگر معلمی چنین دیدگاهی نسبت به دانش آموزان داشته باشد، قطعاً نوع رفتارش با دانش آموزان بسیار متفاوت خواهد بود، با مطالعه سر کلاس می‌رود و با احترام با آنان سخن می‌گوید و به سوالات آنان نیز با صبر و حوصله پاسخ می‌دهد و هیچگاه از رنج و سختی که در راه ساختن انسان‌ها و هدایتگری متحمل می‌شود، ناراحت نمی‌گردد و این شعر مولانا را هم می‌خواند که:

میرآخُر بود حق را مصطفی /
بهر استوران نفس بر جفا

لاجرم اغلب بلا بر انبیاست /
که ریاضت دادن خامان بلاست

تا نفس‌ها را مروّض کرده است /
زین ستورن پس لگدها خورده است

هر کجا باشد ریاضت باره ای /
از لگدهایش نباشد چاره ای

* شخصیت استاد پرورش در پیام رهبر معظم و مراجع عظام تقلید

ابعاد وجودی شخصیت استاد پرورش فراتر از معلمی است. گر چه او با همین حرفه هزاران نفر را پرورش داد و به تکثیر انسان‌های صالح و مجاهد و مهذب پرداخت امّا سطح خدمات او چه در قبل از انقلاب اسلامی و چه بعد از پیروزی انقلاب بسیار فراتر از اینهاست. رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی پس از درگذشت استاد پرورش از او به عنوان یار صدیق انقلاب نام بردند و ایشان را چهره محترم و اثر گذاری که بخش اعظم عمر بابرکت خود را در خدمت اسلام و ارزش‌های متعالی دین گذرانید و لهجه صادق و دل با اخلاص و خُلق نیک را به ترویج و تحکیم انقلاب و نظام اسلامی گماشت، تلاش‌های مبارزاتی در دوران طاغوت را به خدمات ارزنده و مسئولیت های سنگین خود در قوه مجریه و مقننه و شورای عالی دفاع در دوران جمهوری اسلامی پیوند داد و با همه توان به کشور و ملت خود خدمت کرد و سلامت و راحت جان خود را به سرانجام وظیفه نهاد، توصیف فرمودند.

استاد پرورش دانش آموخته هم حوزه و هم دانشگاه بود و در مراوده و معاشرت با بزرگان اهل معرفت به مراتب والایی دست یافت، شخصیت‌های بزرگی همچون مرحوم آیت الله حاج آقا رحیم ارباب، علامه طباطبایی، شهید مطهری و شهید بهشتی که با آنها از نزدیک آشنایی و ارتباط داشت، تأثیر زیادی در او داشتند.

او چون دانش آموخته رشته ادبیات فارسی بود به دیوان‌های شعرا بسیار تسلط داشت بطوری که حافظ بیش از پنجاه هزار بیت شعر بود و تقریباً از هر دیوان معروفی شعری اشاره می‌شد، دنباله اش را از حفظ می‌خواند و چون ادبیات شعرای پارسی زبان آمیخته با معارف اخلاقی، عرفانی و قرآنی است، در سیر و سلوک عرفانی و بیان مطالب نغز عرفانی هم بسیار جذاب بود و هر گاه از ایشان دعوتی به سخنرانی در مسجد و محلی می‌شد، صدها نفر از جوانان جویای معارف ناب عرفانی و قرآنی تجمع می‌کردند.

حضرت آیت الله جوادی آملی در توصیف ایشان فرمودند: حیات و ممات برای افرادی مانند استاد پرورش یکسان است، زیرا فرموده اند: «العلماء باقون ما بقی الدهر» تا روزگار باقی است، علما نیز هستند و این حدیث شریف شامل شاگردان علما نیز می‌شود.

ایشان تأکید فرمودند: استاد پرورش کسی بود که اولاً در ارتباط با علما و بزرگان معارف قرآن و عترت را بخوبی دریافت کرد و ثانیاً باور کرد و ثالثاً عمل کرد و رابعاً متخلق شد.

حضرت آیت الله مکارم شیرازی نیز تأکید فرمودند: پیام رهبر معظم انقلاب به مناسبت درگذشت ایشان، نمایانگر شناخت همه جانبه‏ای بود که از استاد پرورش داشتند و باید گفت که این پیام پر معنا، پر فیض و کم نظیر بود.

حضرت آیت الله نوری همدانی هم در توصیف شخصیت ایشان فرمودند که: مرحوم استاد پرورش شخصیت علمی، سیاسی، دینی و فرهنگی ممتازی بودند که تشریح ابعاد وجودی ایشان می‌تواند برای نسل جوان و جامعه فرهنگی کشور و عموم علاقمندان به انقلاب اسلامی الگو قرار گیرد و باید جوانان ما بدانند که برای این انقلاب و نظام، اشخاصی مانند آقای پرورش چه زحماتی کشیدند.

حضرت آیت الله جعفر سبحانی نیز بیان داشتند: استاد پرورش دانشمندی بود که در بعد تربیتی نیز توفیقات بسیار خوبی داشت و شاگردان زیادی تربیت کرد و خدای متعال محبت او را در قلوب مردم قرار داده بود و تشییع جنازه ای که برای ایشان در اصفهان برگزار شد در حد مراسم تشییع یک مرجع تقلید بزرگ بود.

حضرت آیت الله حسین مظاهری نیز که بر جنازه ایشان نماز خواندند فرمودند: از الطاف بزرگ خدا به مرحوم آقای پرورش این بود که هم خواص و هم عوام ایشان را قبول داشتند و همه ما باید از خدمات ایشان تشکر کنیم.

توصیفات بزرگان علماء و شخصیت‌ها از مرحوم استاد پرورش فراوان است. به مناسبت هشتمین یادواره بزرگداشت ایشان به همین مقدار بسنده می‌کنیم و از درگاه الهی علو درجات ایشان را مسئلت می‌نمائیم. البته یادآور می‌شوم که مجموعه مقالات و یادداشت‌های بنده در معرفی شخصیت استاد پرورش که بالغ بر سی یادداشت هست در کتابی تحت عنوان «خاطراتی از استاد پرورش» منتشر شده است و علاقمندان می‌توانند برای آشنایی بیشتر به این کتاب رجوع نمایند.

    

   

برای دیدن تصاویری از مرحوم پرورش ایـنـجـا را کلیک کنید.

...................................
پایان پیام/ 101-167      

   

* آرشیو سرمقاله های خبرگزاری ابـنا :
ــ آیا شاهد یک "ترکیه جدید" خواهیم بود؟
ــ رایزنی شکننده در ژنو ؛ دست بالا مال کیست؟
ــ جمعه های خونین تکفیری؛ داعش اسلام را کجا آموخته است؟
ــ آقای درویش، بیایید به احساسات مردم احترام بگذاریم
ــ انفجار اطلاعات؛ غول‌های صنعت فرهنگ؛ و دو نامه
ــ اقتصاد مقاومتی؛ در عرصه فرهنگ و تبلیغ بین الملل
ــ روز جهانی حضرت علی اصغر(ع) ؛ روز حمایت از کودکان قربانی خشونت و تروریسم
ــ نمونه ای موفق در تبلیغ بین المللی؛ ترکیب "حکمت، دانش و مخاطب شناسی"
ــ یادداشت های اربعینی /1/ و کاروان عشق در حرکت است...
ــ یادداشت های اربعینی /2/ به میزبانمان احترام بگذاریم
ــ یادداشت های اربعینی /3/ بیست و هشتم صفر؛ اربعین مکرر؛ و ایثار و مجاهدت عجیب شیعیان عراق
ــ دوران ترامپ؛ دکترین مونرو یا مک کارتیسم نوین؟
ــ هاشمی رفسنجانی؛ فدک؛ و ثبت جهانی "مظلومیت فاطمه زهرا(س)"
ــ گناه روحانیون جمهوری آذربایجان چیست؟
ــ این 10 روز سرنوشت ساز ...
ــ شهر خون، دوباره در آتش
ــ حمله آمریکا به سوریه؛ دوگانگی در برخورد و افشای فریب ترامپ
ــ صحنه های وحشتناک در حی الراشدین 
ــ پاراچنار در "مبعث" هم رنگ خون گرفت
ــ رقابت اخلاقی در انتخابات؛ لازمه اعتلای جامعه
ــ "ترامپ" و "آل سعود" در حال ایجاد اتفاقات بسیار بدی در خاورمیانه هستند
ــ فروپاشی ائتلاف عربی، نخستین نتیجه رقص شمشیر در ریاض
ــ تهدیدهای ملی‌گرایی کاذب/ آیا حج ایرانیان باعث ثروتمند شدن عربستان می شود؟
ــ جنبه‌های تاکتیکی، عملیاتی و راهبردی آزادسازی موصل
ــ ریاض؛ حرکت به‌ سمت آتش‌افروزی
ــ تحلیل روان‌شناختی "فاجعه قتل آتنا اصلانی"
ــ مردی که در روزگار نامردان، جوانمردی کرد و ایمانش را به رخ کشید...
ــ روز دختر؛ روز مبارزه با جاهلیت مدرن
ــ رویش های اخلاقی و اهل بیتی در ورزش
ــ خبرنگار؛ عنصری متعهد، دلسوز و حرفه ای
ــ مسابقه فوتبال با جماعت "دانشمند کُش" و "داعش پناه" ؟!
ــ عامل جنایت "میرزا وَلَنگ"؛ طالبان، داعش یا هیچکدام؟/ خط "تکذیب" در پی چیست؟
ــ حفظ وحدت مسلمانان؛ بهترین واکنش در قبال غصب مسجدالاقصی
ــ اعجاز قرآن کریم و ثمره ازدواج علی(ع) و فاطمه(س)
ــ در میانمار چه می گذرد؟
ــ به بهانه همه پرسی استقلال کردستان؛ استقلال طلبی از منظر حقوق خصوصی
ــ پنج درس مهم از مکتب عاشورا
ــ اشتباهات یک نطق ناموزون!
ــ هشدارها و توصیه ها به زائران اربعین
ــ زیبایی های شیعه در برابر زشتی های وهابیت
ــ عربستان سعودی؛ عامل بی‌ثبات سازی منطقه
ــ هفته وحدت؛ همدلی و همکاری، ضرورت همیشگی
ــ هفته وحدت؛ دال مرکزی دیپلماسی اتحاد
ــ از "بالفور" تا "ترامپ"
ــ بازی "هیلی" با آبروی آمریکا 
ــ از موشک های نجم الثاقب تا اسکادهای نقطه زن!
ــ تسویه حساب آل خلیفه با ملت بحرین
ــ نهم دی؛ روز بصیرت و میثاق با ولایت
ــ «آچمز» برجامی ترامپ
ــ پیشنهاد ایجاد مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای خلیج فارس 
ــ آقایان سلبریتی! کسی زیر کرسی لم نداده؛ هیچکس هم در خواب ناز نیست
ــ حق امام خمینی(ره) بر شیعیان جهان 
ــ ارتباط انقلاب اسلامی ایران با فرهنگ مهدویت و ظهور منجی
ــ جايگاه رو به افزايش هند در جهان و بايسته های گسترش روابط با دهلی نو
ــ ایران در هجوم دمنتورها / پشت پرده "ناامیدسازی مردم"
ــ دیدگاه امام خمینی(ره) در باب علوم انسانی اسلامی
ــ احترام مردم نجیب ایران به شب شهادت امام هادی(ع) در تقارن با تحویل سال نو
ــ حمایت از کالای ایرانی؛ راهکاری برای توسعه ملی
ــ ندای حسین(ع) و زینب(س)؛ پیامی از قعر تاریخ برای جنایتکاران آل سعود
ــ درباره واتیکان شدن قـم!
ــ نقش انتظار و رسالت منتظران ظهور
ــ تأثیرات فرا لبنانی پیروزی حزب الله
ــ در اندوه روز خونبار ملت فلسطین
ــ خاطره ای شگفت از مرد ارشاد معنوی و اخلاقی
ــ جامع ترین دیوان شعردرباره امام حسن مجتبی(ع) و فرزندان شهیدش
ــ دلداده علامه!
ــ آیا ادعای ترامپ مبنی بر "تغییر رفتار ایران" درست است؟
ــ الحدیده؛ شکست پنج ارتش در برابر یک ملت
ــ منشور نسل جوان در سیره امام جعفر صادق علیه السلام
ــ پیام سفر ولایتی به مسکو
ــ تغییر بافت سرزمین های شیعی؛ از "قدس" تا "فوعه و کفریا"
ــ قدردان خبرنگاران و اصحاب رسانه متعهد، مردمی و انقلابی باشیم 
ــ خبرنگاران و دنیای گرفتار در بحرانِ بی‌اخلاقی و بی‌معنایی
ــ منحوس ترین شاهان، منفورترین سازمان؛ و وظیفه بزرگ اصحاب رسانه و روایت
ــ به ملت عراق اهانت کردید، آقای نخست وزیر!
ــ به چه جرمی کشته شدند؟!
ــ برای اطلاع سخنران تجمع فیضیه/ نگاهی اجمالی به دروس خارج جدید حوزه علمیه قم
ــ سخنی در تکریم حوزه و مرجعیّت و سکولاریسم ناپذیری اسلام و قرآن
ــ رزمندگان پابرهنه یمنی، در گِل گیر کردن سعودی، ذوق شیخ اماراتی!
ــ پیام اربعین چیست؟
ــ جمال خاشقجی، ورزشگاه آزادی و دروغگویان بالفطره!
ــ "وحدت" اساس است؛ تاکتیک نیست
ــ رهبر معظم انقلاب؛ شخصیتی تحول خواه و روشنفکر
ــ تن دادن سعودی‌ به مذاکرات و اعتراف به شکست گزینه نظامی در یمن
ــ نهم دی؛ تقدس نظام جمهوری اسلامی و دفاع مردم از مرزهای عقیدتی
ــ مرید خمینی؛ مراد مستبصران اروپایی
ــ آیا سخنان رئیس جمهوری مصر درباره آزادی عقیده، به "دستورالعمل" تبدیل می شود؟
ــ چرا لهستان میزبان کنفرانس ضد ایرانی شده است؟
ــ ویژگی های منحصر بفرد انقلاب اسلامی ایران
ــ برای او که "مؤمن" به انقلاب بود!
ــ دستاوردهای بخش تجلی اراده ملی؛ از هم اندیشی تا همکاری
ــ اهداف سفر ناگهانی "بشار اسد" به ایران؛ و ایده راهبردی رهبر انقلاب 
ــ عراق به "روحانی" خوش آمد گفت، در روز روشن!
ــ به مناسبت سال "رونق تولید" / راه اینجاست؛ تولید ملی واقعی
ــ سپاه ۸۰ میلیون نفری و غیظ استکبار جهانی
ــ واکاوی سیاست‌های جدید عربستان در عصر «سلمان» و پسرش!
ــ اسرائيل شناسی امام خمينی(ره)
ــ ابعاد مختلف شخصیت امام خمینی(ره) از قلم شاگردش آیت الله جعفر سبحانی
ــ صد شکر که این آمد و صد حیف که آن رفت
ــ تفاوت پاسخ های رهبر معظم انقلاب به دو رئیس جمهوری آمریکا
ــ اشتباهات اخوان‌ المسلمین و خطاهای محمد مرسی چه بود؟
ــ بشریت؛ ‌مدیون نهضت علمی امام صادق علیه السلام
ــ محیط زیست از منظر امام رضا علیه السلام
ــ عکسی، اندوهی... و تسلّایی...
ــ خـبرنگاری؛ رسالتی الهی
ــ دلیل خودداری «شیخ زاکزاکی» از ماندن در هند چه بود/ او منافع چه کسی را به خطر انداخته است؟
ــ علی(ع) ؛ مردی همواره در آغوش خطر، بدون لغزش و ضعف
ــ مبـاهله ؛ از غریب ترین اعیاد شیعه
ــ در سوگ رهپوی راه یافته، یحیی بونو
ــ صبح عاشورا؛ صبح رستاخیز عظیم
ــ امام سجاد(ع) ؛ فرماندهی در لباس اسارت
ــ درباره استادی که از دستمان رفت/ «سید جعفر مرتضی» سخت علاقمند به انقلاب بود
ــ ۱۳ آبان، فتنه های منطقه، و اثبات حقانیت دانشجویان پیرو خط امام(ره)
ــ انتـقام متفاوت دانشجویان ایرانی از اغتشاشگران عراق!
ــ نهم دی؛ اوج ایمان و بصیرت دینی وحرکتی متکی بر اراده الهی
ــ مهم‌ترین پیامد شهادت سرداران اسلام «سلیمانی» و «مهندس» چیست؟
ــ سـلام، جـانِ برادر...
ــ چرا "انقلابی‌گری" خط قرمز سردار شهید سلیمانی بود؟
ــ به یاد یک مسلمان ایتالیایی صمیمی
ــ انقلاب اسلامی ایران؛ درس‌ها و عبرت‌ها
ــ عدالت بـرای همه
ــ «شیخ الاسلام» ؛ نماد اخلاق در دیپلماسی
ــ همه ما يک قاسم سليمانیِ درون داريم
ــ برخی جنبه‌های مثبت تجربه تلخ کرونا
ــ ویروس کرونا و فرهنگ فضای مجازی در ایران
ــ روز جمهوری اسلامی؛ فرصتی مناسب برای آشنایی نسل جدید با تاریخ انقلاب اسلامی
ــ در این روزهای کرونایی مراقب "برکت های جامعه" باشیم
ــ «شیخ الاسلام» ؛ مردی سیاسی در خط مقدم مقاومت
ــ «آیت الله امینی» ؛ مرد علم و عمل
ــ معلم، نماد مکتب انسانیت و کارگر، پیش قراول جهش تولید
ــ الحشد الشعبی و شش سال جهاد
ــ سه مرحله اعتقادی، اخلاقی و عملی عفاف
ــ هدف صهیونیست ها از جنگ نمایشی در مرز لبنان چیست؟
ــ همدلی؛ رمز موفقیت استان قـم در مسیر مقابله با كرونا
ــ تعظیم قرآن و تکریم اهل‌بیت(ع) در روز "مباهَلَه"
ــ کـرونـا و محـرم
ــ ستیز حق و باطل، به زمان و مکان محدود نیست
ــ اهل هیأت و روضه بار دیگر سربلندمان کردند...
ــ اهانت به قرآن، توهين به همه انبياء است
ــ روضه فارسی، با لهجه انگلیسی!
ــ از صومعه تا دیر، از کلیسا تا مسجد
ــ آیت ‌الله تسخیری؛ جریان‌ساز ترجمه و نشر بین‌المللی معارف اسلامی
ــ آیت اللهِ مؤسس؛ او که خستگی را خسته کرد
ــ اصول انقلاب پیامبر(ص)
ــ ضرورت یک اتحاد واقعی در جهان اسلام
ــ دانشمند بزرگ «استاد محسن فخری زاده» چرا ترور شد؟
ــ شیخ جعفر الهادی؛ از "مديوم تلويزيون" تا "کتابی همچون یک موسوعه"
ــ فاطمه زهراء(س)؛ نسخه‌ای مطابق اصل
ــ در رثای «مهدی مروی» ؛ ديپلمات ارشد انقلابی
ــ تروریسم ضد شیعی در پاکستان، توطئه عادی سازی روابط با اسرائیل و پیام راهگشای مرجعیت
ــ آیت ‌الله ضیاءآبادی؛ واعظی دین شناس و عامل به قرآن
ــ در سوگِ «کانگ جلال»
ــ قـم و نجف؛ دو بال جهان تشیع
ــ شکست در سوریه، نزاع قره باغ و مواضع ایران
ــ نقطه آغاز انقلاب مهدوی
ــ خرابکاری نطنز؛ اوج ضعف و زبونی رژیم غاصب و کودک کش
ــ شناخت شب قدر
ــ مهمترین ویژگی ماه رمضان چیست؟
ــ در اندوه کشتار دختران شیعه در افغانستان / حقوق بشر کجاست؟
ــ از تخریب "حرم بقیع" تا تخریب "مسجد الاقصی"
ــ ابرهای غم و باران اشک...
ــ بی تفاوتی نسبت به انتخابات، خواست دشمنان ایران
ــ شیخ تیجان؛ یاری از تبار بِلال
ــ ازدواج های آسان ؛ نیاز امروز ما
ــ کنکاشی در چیستی و ماهیت تنفیذ حکم ریاست جمهوری
ــ مباهله ؛ واقعه ای که کم اهمیت‌تر از غدیر نیست
ــ ده دلیلِ پیروزی سریع و حاکمیت مجدد طالبان بر افغانستان
ــ مرحوم آیت‌الله سید کمال فقیه ایمانی؛ عالِمی مردمی و خدوم/ ماجرای نامه بیل کلینتون رئیس جمهور آمریکا
ــ علت نامگذاری "روز جهانی مساجد" چیست؟
ــ آشوب در کابل؛ جدیدترین ساخته هالیوودیِ پنتاگون!
ــ نتیجه 20 سال اشغالگری آمریکا در افغانستان چه بود؟
ــ یادداشت های اربعینی /4/ حضرت سربازانش را می‌فرستد!
ــ عاملین حمله خونین به مسجد جامع قندهار را بشناسیم
ــ در عظمت پیامبر رحمت و امام صادق (علیهما السلام)
ــ وقایع نگاری یک بعدازظهر زیبای پاییزی
ــ آرامستان ها و یکسان سازی قبور؛ ارزش ها و اصالت های از دست رفته
ــ وفات «حاج آقا رضی» و خلأ وجود عالمان تراز اول در شهرهای بزرگ
ــ بر مصائب " اُم‌ّ ابیها " باید گریست
ــ طالبان و شیعیان؛ نیازها و خواسته‌ها
ــ آموزش و پرورش جای چه کسانی است؟!
ــ مؤلفه های شور و شعور در مکتب سلیمانی