به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ ائمه معصومین(ع) در طول حدود ۲۵۰ سال زندگی در میان مردم، همواره از سوی حاکمان جور با مجموعه‌ای از محدودیت‌ها و محرومیت‌ها مواجه بودند. این شرایط، ایجاد شبکه‌ای متنوع از نیروهای علمی، سیاسی و مالی را برای تبلیغ دین، حراست و حفاظت از شیعیان به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده بود. در این میان، ایجاد شبکه‌های مالی و نقش صرافان شیعی در انتقال مبالغ به ائمه(ع) یا رساندن وجوه از سوی ائمه(ع) به شیعیان در مناطق مختلف، از موضوعاتی است که کمتر مورد توجه مورخان قرار گرفته است.
از سوی دیگر، شباهت برخی از فعالیت‌های این افراد با تلاش‌هایی که در طول دهه‌های گذشته توسط مجاهدان مالی در سراسر جهان انجام شده، از نکات قابل‌توجه این بررسی است. این تلاش‌ها امکان دور زدن تحریم‌ها را فراهم کرده و به توانمندی اقتصادی ایران اسلامی یا تأمین مالی شبکه مقاومت در جهان منجر شده است.
شغل صرافی در طول تاریخ، یکی از نمادهای اقتصاد شهری بوده است. فعالیت صرافان شامل تبدیل پول‌های مختلف به یکدیگر یا تبدیل آنها به طلا و نقره بود. آنان همچنین با ارائه وام و خدمات مالی مختلف، بخشی از نیازهای مالی مردم را تأمین می‌کردند. معمولاً مناطقی در هر شهر به‌عنوان مرکز این فعالیت شناخته می‌شد. برای نمونه، در شهر کوفه، «محله بانو جزیمه» در منطقه جنوب‌غربی شهر، به‌عنوان محله صراف‌ها شناخته می‌شد.
در میان اصحاب ائمه(ع) نیز افراد مختلفی با عنوان «صیرفی» شناخته می‌شوند. «صیرفی» از جمع «صیرفه» به معنای مبادله پول گرفته شده و این افراد در شغل صرافی فعالیت داشته‌اند. برخی محققان، تعداد شیعیان شناخته‌شده‌ای را که در این حرفه فعالیت داشتند و نامشان به دلایلی مانند راوی حدیث بودن در تاریخ ثبت شده است، ۷۴ نفر برشمرده‌اند. بسیاری از آنان در زمان امام صادق(ع) و ائمه پس از ایشان فعالیت داشته‌اند.
البته با توجه به جمعیت شیعیان در شهرهای مختلف و همچنین گسترش اسلام در حدود نیمی از جهان، قطعاً تعداد این افراد بسیار بیشتر بوده است؛ اما تنها نام برخی از آنان در منابع تاریخی ماندگار شده است.
در میان این صرافان، خاندان «بنی‌حیان» نیز دیده می‌شود. بسیاری از افراد این خاندان، علاوه بر فعالیت در شغل صرافی، از اصحاب و راویان امام موسی کاظم(ع) و امام صادق(ع) بوده‌اند. شناخته‌شده‌ترین فرد این خاندان، «سُدیر صیرفی» است. علاوه بر «سُدیر»، دیگر افراد خاندان او، یعنی جد، عمو، پدرش حُکیم بن صُهیب و پسرانش حنان و خالد نیز از شیعیان و راویان روایات اهل‌بیت(ع) شناخته می‌شوند.
برای نمونه، پدر سُدیر روایاتی از امام سجاد(ع) و امام باقر(ع) نقل کرده و فرزندش خالد نیز سخنانی از امام صادق(ع) و امام کاظم(ع) روایت کرده است.
در بخش‌های بعدی این نوشته، نحوه فعالیت صرافان شیعه در ارائه خدمات مالی به ائمه(ع) و شیعیان بررسی می‌شود.
سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا
____
پایان پیام
نظر شما