به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ عراق از روز گذشته اجرای تحریمهای جدید آمریکا علیه بخش هوانوردی ایران را آغاز کرده است. اقدامی که بغداد را بار دیگر در معرض آزمونی تازه برای ایجاد توازن در روابط خود با آمریکا و ایران قرار داده است. در حالی که منابع آگاه عراقی از بیم تحریمهای ثانویه آمریکا از اقدامات بغداد دفاع میکنند، شماری از سیاستمداران عراقی با این تصمیم مخالفت کرده و معتقدند که این اقدام، هزینههای سیاسی و اقتصادی سنگینی را به عراق تحمیل خواهد کرد. هزینههایی که نشانههای اولیه آن در شرکتهای مسافرتی و میان مسافران بهویژه در مسیر بغداد ـ تهران، آشکار شده است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان، وزارت خزانهداری آمریکا در هشتم سپتامبر جاری، ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی را تحریم کرد. این اقدام بخشی از کارزار واشنگتن برای منزوی کردن صنعت هوانوردی ایران از نظام مالی جهانی است. وزارت خزانهداری آمریکا همچنین به نهادهایی که به این شرکتها خدمات سوخترسانی، هندلینگ، خدمات زمینی یا فروش ارائه کنند، درباره احتمال قرار گرفتن در معرض تحریمها هشدار داده است. هشداری که باعث شده شماری از کشورها در پذیرش هواپیماهای ایرانی تجدیدنظر کنند.
تشدید محدودیتها در فرودگاه بغداد
منابعی که با روزنامه «الاخبار» گفتوگو کردهاند، میگویند که مقامهای عراقی، اقدامات خود را در فرودگاه بینالمللی بغداد تشدید کرده و از پذیرش هواپیماهای ایرانی جلوگیری کردهاند. آخرین هواپیمای ایرانی نیز دو روز پیش از آغاز اجرای محدودیتها در این فرودگاه به زمین نشسته بود.
همزمان تلاشهایی برای انتقال بخشی از پروازها به فرودگاه نجف در جریان است. فرودگاهی که نام آن در بیانیه رسمی عراق ذکر نشده و وضعیت آن همچنان به میزان تداوم و گسترش محدودیتهای آمریکا بستگی دارد.
«حسین العیساوی» رئیس شورای استان نجف در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» میگوید که این استان بهطور رسمی از سوی دولت فدرال عراق درباره تصمیم ممنوعیت پروازهای ایران در این فرودگاه مطلع نشده است. با این حال به گفته او، دولت محلی استان نجف برای مقابله با پیامدهای احتمالی این ممنوعیت اقداماتی احتیاطی انجام داده است.
العیساوی میگوید که اطلاعات موجود حاکی از آن است که مسافران از بغداد به نجف منتقل خواهند شد و استان نجف بهطور کامل آماده پذیرش هرگونه افزایش احتمالی شمار مسافران است.
شرکتهای خدمات زمینی در برابر تحریمهای آمریکا
پیش از این نیز منابع رسمی عراقی اعلام کرده بودند شرکتهای ارائهدهنده خدمات هندلینگ و خدمات زمینی که شرکتهایی خصوصی و طرف قرارداد با خطوط هوایی ایران هستند از بیم تحریمهای آمریکا از ارائه خدمات به این شرکتها خودداری کردهاند.
حجم رفتوآمد میان ایران و عراق نشان میدهد که تصمیم بغداد میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد. «رضا صالحی امیری» وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایران، پیشتر اعلام کرده بود سالانه حدود ۳.۶ میلیون عراقی به ایران سفر میکنند و تقریباً همین تعداد ایرانی نیز به عراق میروند. البته این آمار شامل رفتوآمد زائران اربعین نمیشود.
از سوی دیگر، دادههای صنعت هوانوردی نشان میدهد که شهر نجف، یکی از مهمترین مقاصد بینالمللی پروازهای خروجی از ایران بوده است. بهطوری که در ماه آگوست گذشته، حدود ۱۱ هزار صندلی پروازی در هفته برای مسیر ایران ـ نجف اختصاص داشته است. این آمار جایگاه مهم مسیر هوایی میان دو کشور را نشان میدهد.
لغو بلیتها و جایگزینی سفر هوایی با زمینی
پیامدهای مستقیم این تصمیم تنها به شرکتهای هواپیمایی محدود نمیشود. دفاتر مسافرتی عراق نیز که بخش قابل توجهی از فعالیت آنها بهویژه در شهر نجف به رزرو پرواز به شهرهای ایران وابسته است، از هماکنون لغو برخی رزروها یا جایگزینی سفرهای هوایی با حملونقل زمینی را آغاز کردهاند.
این در حالی است که برای مثال سفر زمینی به شهر قم بیش از ۱۲ ساعت طول میکشد. موضوعی که هزینه و زمان سفر را افزایش داده و رفتوآمد بیماران و سالمندان عراقی را دشوارتر میکند.
علاوه بر این، حملونقل زمینی نمیتواند بهطور کامل جایگزین ظرفیت حملونقل هوایی برای جابهجایی شمار بالای مسافران میان دو کشور شود.
زنجیرهای از بخشهای اقتصادی در معرض زیان
آسیبهای احتمالی این تصمیم به دفاتر خدمات مسافرتی و شرکتهای هواپیمایی محدود نخواهد ماند. هتلها، شرکتهای حملونقل، رستورانها، بخش درمان و همچنین هزینههای مربوط به زائران نیز در فهرست بخشهایی قرار دارند که ممکن است از این محدودیتها متضرر شوند.
وابستگی گسترده بخشهایی از اقتصاد محلی بهویژه در شهرهای زیارتی عراق به رفتوآمد مسافران و زائران ایرانی و عراقی، اهمیت این موضوع را دوچندان کرده است.
نماینده عراقی: تصمیم بغداد نتیجه «فشار آمریکا» است
«مقداد الخفاجی» نماینده پارلمان عراق در گفتوگو با روزنامه «الاخبار» معتقد است که این تصمیم، نتیجه فشار آمریکا بوده است. به گفته او، موافقت با این تصمیم بدون پرسش یا مذاکره با آمریکا، صورت گرفته است.
الخفاجی هشدار میدهد که قطع پروازها، تأثیر منفی بر زندگی شهروندان عراقی بهویژه با توجه به حجم بالای پروازهای متقابل، رفتوآمد زائران و منافع اقتصادی گسترده میان دو کشور، خواهد داشت.
دفاع از تصمیم بغداد با استناد به ملاحظات امنیتی و اقتصادی
در مقابل، «نجم القصاب» پژوهشگر مسائل سیاسی، معتقد است که بغداد، این پرونده را از زاویه جلوگیری از شکلگیری بحرانی گستردهتر با واشنگتن بررسی میکند.
به اعتقاد او، پایبندی عراق به تحریمها در چارچوب حفظ ثبات عراق بهویژه با توجه به گستردگی منافع عراق در تعامل با آمریکا، قابل ارزیابی است.
القصاب میگوید که دولت عراق نمیخواهد وارد رویارویی جدیدی شود و عدم پایبندی به تحریمهای آمریکا میتواند بغداد را در معرض اقدامات واشنگتن قرار دهد. اقداماتی که اقتصاد عراق توان تحمل آنها را ندارد.
عراق بار دیگر میان تهران و واشنگتن
در هر صورت، ممنوعیت پروازهای ایران را میتوان حلقه تازهای از زنجیره فشارهای آمریکا علیه تهران دانست. فشاری که عراق بار دیگر ناچار است با پیامدهای آن مواجه شود.
با این حال، بغداد همزمان با این فشارها باید شبکه گسترده منافع اقتصادی، مذهبی و گردشگری را نیز در نظر بگیرد. روابطی که طی سالهای گذشته میان عراق و ایران شکل گرفته و اکنون با تصمیم جدید بغداد در معرض فشار بیشتری قرار گرفته است.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما