به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ دکتر پیمان آیتی در مراسم رونمایی از کتاب «فقیهی از کربلا» با بیان اینکه این نشست صرفاً برای تجلیل از یک شخصیت علمی برگزار نشده است، اظهار داشت: این جلسه فرصتی برای بازخوانی خصائص فکری یکی از ستونهای استوار فقاهت است که بهخوبی میان علم دین و سیاست اسلامی پیوند برقرار کرده است.
وی افزود: مطالب جامعی که درباره منظومه فکری و اندیشههای آیتالله سیدمحمدتقی مدرسی، بهویژه در پژوهش ارزشمند دکتر عبدالوهاب فراتی در کتاب «فقیهی از کربلا» بیان شد، بخش مهمی از این منظومه را تبیین کرده است؛ ازاینرو بنده در سه محور جایگاه علمی، اندیشه سیاسی و نقش و جایگاه اجتماعی ایشان، به اختصار مطالبی را عرض میکنم.
پیوند سنت علمی کربلا و قم
رئیس مجمع شیعهشناسی با اشاره به جایگاه علمی آیتالله مدرسی اظهار داشت: اگر بخواهیم در فشردهترین حالت از مقام علمی ایشان سخن بگوییم، باید از اصالت این مدرس ممتاز و برجسته سخن بگوییم.
وی ادامه داد: آیتالله مدرسی از آن دسته فقهایی است که دانش را از حالت صرفاً نظری خارج کرده و آن را به ابزار مدیریت امت تبدیل کرده است. ایشان دانشمندی جامع و پیونددهنده دو قطب معنوی و علمی است که ریشه در دانش عمیق و اصیل کربلا و شکوفایی دانش در مرکزیت فقهی قم دارد.
آیتی تصریح کرد: ایشان نشان داده است که یک فقیه تنها نباید در مسائل حلال و حرام استوار باشد، بلکه باید در مسیر تقابل حق و باطل نیز پیشرو باشد. آیتالله مدرسی با تدریس دقیق اصول و فقه، نهتنها فقیهانی را تربیت کرده، بلکه به تربیت رهبران فکری آینده نیز پرداخته است.
فقه؛ پیشران حرکت سیاسی امت
وی در تشریح اندیشه سیاسی آیتالله مدرسی گفت: در حوزه اندیشه سیاسی، مواضع ایشان را بر پایه یک اصل استوار میبینیم و آن اینکه فقه را پیشران حرکت سیاسی امت میدانند.
رئیس مجمع شیعهشناسی افزود: اندیشه سیاسی ایشان سیاستی نیست که از بیرون بر دین وارد شده باشد، بلکه سیاستی است که از دل و عمق متون اصیل و استنباطهای فقهی بیرون آمده است.
وی ادامه داد: آیتالله مدرسی حفظ حریم اسلام و حمایت از مظلومان جهان در نقاط مختلف، از فلسطین و لبنان و بحرین و یمن گرفته تا ایران، عراق، افغانستان، پاکستان، کشمیر و دیگر مناطق جهان را صرفاً یک وظیفه سیاسی نمیدانند، بلکه آن را یک تکلیف فقهی میدانند و این موضوع از خصائص ویژه فقه ایشان است.
آیتی با بیان اینکه این ویژگی در اندیشه آیتالله مدرسی نیازمند بررسی و پژوهش بیشتری است، گفت: موضع ایشان در برابر استکبار نیز موضعی است که از دل کتابهای اصولی و فقهی ایشان برمیآید؛ نگاهی که میان عقل، نقل و ضرورت حفظ نظام اسلامی پیوند برقرار کرده است.
«قیادت الاسلامیة» و نظریه ولایت فقیه
وی با اشاره به یکی از آثار آیتالله مدرسی اظهار داشت: در مجموعه آثار علمی و گرانسنگ ایشان، کتاب «قیادت الاسلامیة» از اهمیت ویژهای برخوردار است و به نظر میرسد نیازمند توجه بیشتر محققان باشد.
آیتی ادامه داد: در این کتاب که بیش از نیم قرن پیش تألیف شده، نظریه ولایت فقیه و حکومت اسلامی بهصورت منقح، مستدل و مستند تبیین شده و حکومت اسلامی تحت اشراف رهبری سیاسی مراجع تقلید و حول محور ولایت فقیه مورد بحث قرار گرفته است.
وی این اثر را از نمونههای قابل توجه در حوزه فقه اجتماعی دانست و افزود: اگر بررسی تاریخی و تطبیقی این اثر بهدرستی انجام شود، میتوان آن را یکی از افقگشاییهای مهم در فقه اجتماعی دانست و شایسته است محققان توجه بیشتری به این اثر داشته باشند.
مرجعیت؛ مسئولیتی فراتر از جایگاه علمی
دبیر شورای دینپژوهان کشور در بخش دیگری از سخنان خود به نقش اجتماعی آیتالله مدرسی اشاره کرد و گفت: نمیتوان نقش اجتماعی ایشان را نادیده گرفت. ایشان در میان امت، نماد وحدت علمی و عملی در میان فقها هستند و حضورشان در عرصههای مختلف همواره با روحیه خدمت متواضعانه به دین و اخلاص همراه بوده است.
وی تصریح کرد: آیتالله مدرسی با سیره خود نشان داده است که مرجعیت فراتر از یک جایگاه علمی، مسئولیتی سنگین در برابر تاریخ، خداوند و امت است.
آیتی با اشاره به بررسی آثار علمی آیتالله مدرسی در مجموعه جهانی شیعهشناسی گفت: بدون اغراق میتوانم عرض کنم که مجموعه میراث علمی ایشان در حوزههای فقهی، تفسیری، کلامی، تاریخی و اجتماعی، منظومهای گسترده و ارزشمند است که میتواند پژوهشگران را در بررسی بسیاری از مسائل از مراجعه به آثار متعدد بینیاز کند.
وی افزود: این منظومه علمی و میراث فکری و سیاسی، برای پژوهشگران و شاگردان مکتب اهلبیت(ع) همواره منبع الهام است و ما در این نشست علمی، تنها برای تکریم یک شخصیت گرد هم نیامدهایم، بلکه برای تجدید میثاق با راه و سنتهای سازنده ایشان اجتماع کردهایم؛ راهی که در آن علم و سیاست در خدمت خداوند و امت قرار میگیرد.
فعالیتهای علمی و تبلیغی در جهان
رئیس مجمع شیعهشناسی با اشاره به ابعاد کمتر مطرحشده فعالیتهای آیتالله مدرسی گفت: ایشان فقیهی جهاناندیش و امتاندیش هستند و یکی از نکاتی که در این مراسم و حتی در فیلمی که درباره زندگی و آثار ایشان پخش شد، کمتر مورد اشاره قرار گرفت، دایر کردن حوزه علمی برای تبلیغ و آموزش فرهنگ اهلبیت(ع) در زندانهای آمریکا بود.
وی در ادامه با اشاره به برخی اقدامات و مواضع اخیر آیتالله مدرسی، از مجاهدتهای علمی و اجتماعی ایشان تقدیر کرد و گفت: در اینجا سلامها و درودهای خالصانه خود را ابتدا به آستان مقدس حسینی و عباسی و سپس به محضر آیتالله العظمی سیدمحمدتقی مدرسی تقدیم میکنیم.
آیتی با اشاره به آنچه «فتوای شجاعانه» آیتالله مدرسی در سال گذشته در حمایت از رهبر جمهوری اسلامی و در واکنش به تهدیدهای دشمنان عنوان کرد، اظهار داشت: این فتوا از جمله فتواهای مهم ایشان است که شایسته بازخوانی و بررسی است.
وی همچنین به حضور آیتالله مدرسی در مراسم تشییع آیتالله سیدعلی خامنهای اشاره کرد و آن را از جمله اقدامات مهم و تاریخی ایشان دانست.
دبیر شورای دینپژوهان کشور در پایان خاطرنشان کرد: آیتالله مدرسی شخصیتی است که میراث علمی، فکری و اجتماعی او نیازمند بازخوانی و پژوهشهای بیشتر است و مجموعه آثار ایشان میتواند زمینهساز مطالعات گستردهتری درباره نسبت فقه، سیاست، جامعه و مسئولیت اجتماعی مرجعیت باشد.
..........................
پایان پیام
نظر شما