به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام والمسلمین نجف لکزایی در مراسم رونمایی از کتاب «فقیهی از کربلا» که در پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی برگزار شد، با اشاره به آیه ۱۳ سوره مبارکه شوری اظهار داشت: علما، متفکران و اندیشمندان را میتوان به گروههای مختلف تقسیم کرد؛ دستهای از اهل علم در ساحت نظریهپردازی و تبیین معارف اسلامی متوقف میشوند و میگویند ما تبیین کردیم، کتاب نوشتیم و تدریس کردیم.
وی افزود: دسته دوم از این مرحله عبور میکنند و علاوه بر تبیین، ترویج و تبلیغ نیز انجام میدهند و معارف را به دیگران منتقل میکنند، اما هنگامی که به مرحله اقامه میرسند، آن را بر عهده دیگران میگذارند؛ در مقابل، دسته سوم کسانی هستند که از آغاز دغدغه اقامه دین را دارند.
اقامه دین نیازمند نهادسازی و تشکیلات است
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: این گروه به وضعیت جامعه و جهان پیرامون خود و فاصله میان وضع موجود و وضع مطلوب نگاه میکنند و میپرسند خداوند از ما چه خواسته است، وضعیت کنونی چگونه است و چگونه باید این فاصله را پر کنیم و از وضع موجود به وضع مطلوب برسیم.
وی خاطرنشان کرد: این عالمان، رسول خدا(ص) را اسوه خود قرار دادهاند؛ زیرا پیامبر(ص) تنها تبیین و ابلاغ نکرد، بلکه به اقامه دین نیز پرداخت.
لکزایی تصریح کرد: وقتی قرار است معارف اسلامی اقامه شود، به سیستم و نهاد نیاز داریم و باید نهادسازی کنیم. ابتدا باید نهادهای موجود را بشناسیم و ببینیم نسبت آنها با اقامه دین چیست؛ آیا احزاب، سازمانها، دولتها و ساختارهای رایج در جهان، رسالت خود را اقامه دین قرار دادهاند یا خیر؟
وی با اشاره به آیه ۱۳ سوره شوری اظهار داشت: خداوند به انبیای اولوالعزم و از جمله پیامبر اسلام(ص) فرمود: «أَنْ أَقِیمُوا الدِّینَ وَلَا تَتَفَرَّقُوا فِیهِ»؛ یعنی دین را اقامه کنید و در آن دچار تفرقه نشوید. بنابراین، اقامه دین نیازمند تشکیلات و سازمان است.
تشکیلات باید در ذیل رهبری دینی باشد
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به دیدگاه آیتالله مدرسی درباره نهادسازی گفت: حرکت رسالی شکل گرفت؛ زیرا برخی جریانهای دیگر در کنار مرجعیت شکل گرفته بودند و تأکید ایشان این بود که هر سیستمی که شکل میگیرد باید در ذیل رهبری دینی باشد و از آن تبعیت کند.
وی افزود: اگر تشکیلاتی موازی با تشکیلات رهبری دینی ایجاد شود، نمیتوان از اقامه دین توسط آن مطمئن بود. اگر دولتی شکل بگیرد که در ذیل رهبری دینی نباشد، نمیتوان اطمینان داشت که در بزنگاهها به اقامه دین تن دهد و ممکن است زیر بار سلطه برود و در بزنگاهها به اصل نفی سبیل عمل نکند.
لکزایی ادامه داد: آیتالله مدرسی در بحث نهادسازی، این موضوع را در گستره جهانی دنبال میکند و به تعبیر دکتر فراتی، نگاه ایشان تمدنی است.
ضرورت رویکرد تمدنی و جهانی
وی گفت: از نگاه آیتالله مدرسی، دشمنی که مانع اقامه اسلام به عنوان یک دین کامل و اجتماعی میشود، تمدن غربی است و این تمدن با تمام قوا به جهان اسلام هجوم آورده و تا آنجا که توانسته، نهادهای موجود در جهان اسلام را تصرف و در اختیار خود قرار داده است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: بنابراین باید با رویکردی تمدنی، اسلامی، اعتقادی، فقهی و دینی و با نگاه به تمام ابعاد دین و همچنین با رویکردی جهانی به مسئله اقامه دین توجه کرد.
وی با اشاره به تأکید آیتالله مدرسی بر جهانی بودن نگاه اسلامی اظهار داشت: ایشان بر این باور است که رفتوآمد مسلمانان میان کشورهای اسلامی نباید با موانع موجود محدود شود. در حالی که تمدن غربی، با ایجاد مرزهای ملی، جهان اسلام را تکهتکه کرده است، خود این مرزها را تا حد زیادی در مناسبات میان کشورهای غربی تسهیل کرده است.
لکزایی خاطرنشان کرد: تأکید آیتالله مدرسی بر جهانی بودن، ناشی از همین نگرش است.
حمایت از جریان اقامه دین
وی با اشاره به حمایت آیتالله مدرسی از جریان انقلاب اسلامی گفت: وقتی فلسفه حضور طولانیمدت ایشان در تشییع پیکر مقدس امام شهید را درک کنیم، میتوانیم این اندیشه را بهتر بفهمیم؛ ایشان از آن رهبر دینی که برای اقامه دین به پا خواسته بود، با تمام وجود حمایت کرد و برای حمایت از حرکت امام به تهران آمد، زیرا آن اندیشه را در عمل مشاهده میکرد.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی افزود: ایشان از «قائد شهید» نیز حمایت کرد، زیرا او را پرچمدار اقامه دین میدانست.
وی با بیان اینکه اقامه دین امروز در جهان اسلام تا حدی به حاشیه رفته است، اظهار داشت: اقامه دین، رویکرد تمدنی امام خمینی(ره)، امام شهید و رهبر معظم انقلاب اسلامی و همچنین رویکرد مراجعی مانند آیتالله مدرسی است.
لکزایی ادامه داد: اگر چنین بزرگانی بهخوبی شناخته نشدهاند، نباید تعجب کرد؛ همانگونه که راهپیمایی عظیم اربعین نیز آنگونه که باید در رسانههای جهان بازتاب پیدا نمیکند. رهبرانی که نگرش جهانی، ضدسلطه و ضد استکباری دارند نیز ممکن است کمتر در رسانهها مطرح شوند.
وی گفت: دشمن با تمام قوا تلاش میکند چنین شخصیتهایی معرفی نشوند؛ شخصیتهایی که هم نظریهپرداز هستند و هم سیستمساز.
نظریه دولت در اندیشه آیتالله مدرسی
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به مباحث مربوط به نظام سیاسی و دولت در کتاب «فقیهی از کربلا» گفت: یکی از مفصلترین فصلهای این کتاب به نظام سیاسی و دولت اختصاص دارد و آیتالله مدرسی به پرسشهای مختلفی که یک نظریه دولت باید به آنها پاسخ دهد، پرداخته است.
وی افزود: در بحث ضرورت دولت، ایشان علاوه بر نظم و امنیت، معتقد است دولت اسلامی باید کرامت انسانها را حفظ و از آن پاسداری کند. بنابراین، مسئله تنها نظم و امنیت نیست، بلکه دولت اسلامی باید زمینههای اقامه دین را فراهم کند و سلطه را نفی کند.
لکزایی با اشاره به مباحث مربوط به دولت طالوت و ذوالقرنین در قرآن اظهار داشت: در نگاه ایشان، مهمترین و کلیدیترین عنصر در دولت اسلامی، رهبری الهی است که باید در رأس قرار گیرد.
وی تصریح کرد: هنگامی که از مرزهای نظام سیاسی اسلامی سخن گفته میشود، نگاه آیتالله مدرسی فراتر از مرزهای جغرافیایی و مبتنی بر مرزهای اعتقادی است و مسلمانان باید متحد باشند.
ایمان در کنار عمل صالح و نقش مردم در حکومت
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: در شبکه قدرت نیز تأکید ایشان این است که کسانی میتوانند وارد سیستم شوند که از ایمان برخوردار باشند و ایمان نیز صرفاً یک باور نیست، بلکه ایمانی است که از آن عمل صالح پدید آید، نه عمل فاسد.
وی افزود: وقتی آیتالله مدرسی از مرکز تصمیمگیری در دولت اسلامی سخن میگوید، مرکز تصمیمگیری را رهبری و فقیه جامعالشرایط میداند.
لکزایی خاطرنشان کرد: قلمرو و گستره فعالیت دولت نیز همه ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، تعلیم و تربیت، بهداشت و دیگر حوزهها را دربرمیگیرد؛ زیرا اقامه دین همه این حوزهها را شامل میشود.
وی با اشاره به رابطه دولت و مردم گفت: آیتالله مدرسی جایگاه بالایی برای مردم قائل است و مردم را مشاوران دولت میداند. دولت موظف به مشورت و بهرهگیری از اندیشه نخبگان است.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی ادامه داد: در بحث بازخوردها نیز مسئله امر به معروف و نهی از منکر و نظارت برجسته میشود و از منظر ایشان، اگر دولتی نتواند وظیفه خود را در اقامه دین انجام دهد، باید کنار گذاشته شود و رأیی که به آن داده شده، قابل پسگرفتن است.
رویکرد آیتالله مدرسی؛ تمدنی و نه صرفاً سیاسی
لکزایی در پایان تأکید کرد: باید قدردان عالمانی باشیم که تنها به تبیین دین اکتفا نمیکنند، بلکه وارد عرصه تبلیغ و اقامه دین، نهادسازی، تربیت نیرو و رهبری و مدیریت جامعه میشوند و این کار را با یک رویکرد جهانی و تمدنی دنبال میکنند.
وی گفت: نباید رویکرد آیتالله مدرسی را صرفاً به یک رویکرد سیاسی تقلیل داد؛ رویکرد ایشان تمدنی است و در تمدن، سیاست، اقتصاد، فرهنگ، سیاست داخلی و سیاست خارجی و دیگر ابعاد اجتماعی حضور دارد.
..........................
پایان پیام
نظر شما