خبرگزاری بینالمللی اهلبیت (ع) ـ ابنا: انسان از تولد تا مرگ زندگی را در مراحل مختلفی پشت سر می گذارد. خداوند زندگی دنیا را در پنج مرحله «بازی»، «سرگرمی»، «تجمّل پرستی»، «تفاخر» و «تکاثر» ترسیم نموده و آنها را به بارانی تشبیه نموده که زمین را زنده می کند و گیاهان و زارعان را در شگفتی فرو می برد، سپس زرد و خشک و درهم شکسته و به کاه تبدیل می گردد. مراحل زندگی انسان نیز بدین گونه است.
قرآن کریم می فرماید: (اعْلَمُوَّاْ انَّمَا الْحَیَوهُ الدُّنْیَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَهٌ وَتَفَاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَتَکَاثُرٌ فِی الاَْمْوَالِ وَالاَْوْلَدِ کَمَثَلِ غَیْثٍ اعْجَبَ الْکُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ یَهِیجُ فَتَرَلهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ یَکُونُ حُطَمًا وَفِی الاَْخِرَهِ عَذَابٌ شَدِیدٌ وَمَغْفِرَهٌ مِّنَ اللَّهِ وَرِضْوَانٌ وَمَا الْحَیَوهُ الدُّنْیَآ إِلا مَتَعُ الْغُرُورِ). «بدانید زندگی دنیا تنها بازی و سرگرمی و تجمّل پرستی و فخر فروشی در میان شما و افزون طلبی در اموال و فرزندان است، همانند بارانی که محصولش کشاورزان را در شگفتی فرو می برد، سپس خشک می شود به گونه ای که آن را زرد رنگ می بینی؛ سپس تبدیل به کاه می شود! و در آخرت، عذاب شدید است، یا مغفرت و رضای الهی؛ (به هر حال) زندگی دنیا چیزی جز متاع فریب نیست».[۱]
خداوند متعال در این آیه زندگی دنیا را در پنج مرحله «بازی»، «سرگرمی»، «تجمّل پرستی»، «تفاخر» و «تکاثر» ترسیم نموده و آنگاه آن را به بارانی تشبیه نموده که از آسمان نازل می شود و چنان زمین را زنده می کند که گیاهانش حتّی زارعان را در شگفتی فرو می برد، سپس زرد و خشک و درهم شکسته و به کاه تبدیل می گردد.
از شیخ بهائی قدّس سرّه نقل شده که گفته است: «این پنج خصلتی که در آیه شریفه ذکر شده ناظر به سنین عمر آدمی و دوران زندگی اوست.
نخست دوران «کودکی» است که در این دوره علاقه شدیدی به «لعب» و بازی دارد. سپس وارد دوره «نوجوانی» می شود، در این دوره به «لهو» و سرگرمی ها روی می آورد. بعد دوره «جوانی» فرا می رسد که در این دوره به «زینت»و تجمّل و آرایش می گراید و همواره به فکر این است که لباس فاخری تهیّه کند، مرکب جالب توجّهی سوار شود، منزل زیبایی داشته باشد و...و از این مرحله که بگذرد، دوره «پیری و کهولت» فرا می رسد. در این دوره بیشتر به فکر «تفاخر» به حسب و نسب می افتد و حسّ فخر طلبی در او زنده می شود.
و سر انجام به مرحله پنجم یعنی دوره «سالخوردگی» می رسد که در این دوره «تکاثر» و فزونی در اموال و فرزندان فکرش را به خود جلب می کند».[۲]
«...بعضی معتقدند که هر دوره ای از این دوره های پنجگانه هشت سال از عمر انسان را می گیرد، و مجموعاً به چهل سال بالغ می گردد، و هنگامی که به این سنّ رسید شخصیّت انسان تثبیت می گردد.
این امر نیز کاملاً ممکن است که بعضی از انسان ها شخصیت شان در همان مرحله اوّل و دوّم متوقّف گردد و تا پیری در فکر «بازی و سرگرمی و معرکه گیری» باشند و یا در دوران تجمّل پرستی متوقّف گردد، و ذکر فکرشان تا دم مرگ فراهم کردن خانه و مرکب و لباس زینتی باشد، اینها کودکانی هستند در سنّ کهولت و پیرانی هستند با روحیه کودک!».[۳]لازم به یادآوری است که تشبیه زندگی دنیا به آب «باران» در «سوره یونس» آیه ۲۴ (مثل ۱۷) و در «سوره کهف»، آیه ۴۵ (مثل ۲۶) نیز آمده است.
بعضی گفته اند: در این سه تمثیل عنصر اصلی «گیاه» است و «آب» در درجه دوّم قرار دارد، زیرا خلاصه معنای هر سه مثل چنین است که زندگانی این جهان، همانند حیات گیاهان، کوتاه مدّت و زود گذر و فانی است.[۴] در «سوره یونس» پایان زندگی گیاهان را «حصید» (درو شده)، در «سوره کهف» «هشیم» (در هم شکسته شده) و در آیه مورد بحث «حُطام» (اجزای پراکنده کاه) تعبیر کرده است.
منبع:
[۱] حدید.۲۰.
[۲] تفسیر المیزان، ج ۱۹، ص ۱۶۴.
[۳] تفسیر نمونه، ج ۲۳، ص ۳۵۲.
[۴] اقتباس از امثال قرآن، ص ۲۳۵.
نظر شما