به گزارش خبرگزاری اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در آیین بزرگداشت امین زبان و ادب پارسی و رونمایی از کتاب «از دفتر شعر امین» سرودههای رهبر شهید انقلاب که در پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد، با اشاره به جایگاه ادبی رهبر شهید و حمایت مستمر ایشان از شاعران و شعر فارسی گفت: در ۵۰ سال اخیر، ایران دو رهبر داشته است که هر دو ادیب، شعرشناس و شاعر بودند و پشتوانهای ارزشمند برای زبان و ادب فارسی در روزگاری شدند که طوفان جهانیشدن با هویتهای ملی سر ستیز دارد.
وی با بیان اینکه یکی از ویژگیهای برجسته رهبر شهید انقلاب، جامعیت شخصیت ایشان بود، اظهار کرد: کمتر شخصیتی را به جامعیت ایشان دیدهام. هر کسی که در رشتهای از دانش و کمال بهرهای داشت، پس از دیدار با ایشان تصور میکرد که رهبر شهید تنها در همان حوزه تخصص دارند و این موضوع واقعاً حیرتآور بود.
حدادعادل با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت رهبر شهید افزود: هرگاه به ایشان فکر میکنم، این شعر فروغی بسطامی به خاطرم میآید: «با صد هزار جلوه برون آمدی که من / با صد هزار دیده تماشا کنم». یکی از جلوههای شخصیت ایشان نیز جلوه شاعرانه بود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه به رابطه شعر و سیاست پرداخت و گفت: عرفاً شعر و سیاست چندان با یکدیگر سازگار نیستند؛ زیرا شعر قابلیت تفسیرهای مختلف دارد، در حالی که یک سیاستمدار باید دقیق و روشن سخن بگوید. این مسئله به دوران پیش و پس از انقلاب محدود نمیشود و در تاریخ سیاسی ایران نیز نمونههایی از آن وجود دارد.
وی با اشاره به وثوقالدوله و قوامالسلطنه، دو نخستوزیر دوره پیش از انقلاب که اهل شعر بودند، به نمونهای از تغییر معنای یک واژه در شعر و ورود آن به ادبیات سیاسی اشاره کرد و توضیح داد که چگونه برداشت نادرست از یک واژه در شعر منوچهری، به شکلگیری تعبیر رایج «کشتیبان را سیاستی دگر آمد» منجر شده است؛ در حالی که واژه سیاست در معنای اصلی خود در آن شعر، به مفهوم مجازات بوده است، نه سیاست به معنای امروزی و دیپلماسی.
حدادعادل با بیان اینکه امام خمینی(ره) و رهبر شهید انقلاب بهندرت در سخنرانیهای عمومی خود شعر میخواندند، اظهار کرد: امام راحل با وجود انس فراوان با شعر عرفانی و مثنوی، بهندرت در سخنرانیهای خود به شعر استناد میکردند. رهبر شهید نیز در دوران ریاستجمهوری و رهبری، بهندرت و شاید به تعداد انگشتان دو دست در سخنرانیها یا بیانیههای خود شعری خوانده بودند.
وی با تأکید بر اینکه خودداری رهبر شهید از شعرخوانی، با وجود توانایی بالای ایشان در سرودن شعر، ویژگی قابل تأملی بود، افزود: شگفتی اینجاست که ایشان با وجود اینکه شاعری توانمند و حتی در سطحی بالاتر از بسیاری از شاعرانی بودند که در محضرشان شعر میخواندند، در نشستهای ادبی ساعتها به اشعار دیگران گوش میدادند، اما هیچگاه در جمع شاعران نمیگفتند که خودشان نیز شعر میسرایند یا شعری برای حاضران بخوانند.
حدادعادل ادامه داد: هنر در ذات خود میل به جلوهگری دارد و هنرمند با خلق اثر هنری میخواهد حاصل هنر خود را به نمایش بگذارد؛ اما رهبر شهید با وجود برخورداری از ذوق و توانایی شعری، تسلط فوقالعادهای بر نفس خود داشتند و بهندرت، آن هم در محافل خصوصی و برای دوستان صمیمی، اشعار خود را میخواندند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به توجه رهبر شهید به یاران و همراهان خراسانی خود اظهار کرد: یاران خراسانی ایشان در این زمینه استثنا بودند؛ چراکه از دوران جوانی، برخی از برنامهها و موضوعاتی را که برای جامعه مهم و ضروری میدانستند، در برنامه رهبری خود قرار داده بودند.
وی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به قرآن و هنرهای قرآنی افزود: ایشان به قاریان قرآن احترام ویژهای میگذاشتند و از جوانی به قاریان بزرگ مصری علاقهمند بودند. کسانی که شرح حال ایشان را خواندهاند، میدانند با چه زحمتی نوارهای تلاوت قرآن را از مصر به ایران میآوردند و به آنها گوش میدادند.
حدادعادل با اشاره به برنامههای منظم رهبر شهید برای حمایت از فعالیتهای قرآنی، مداحی و شعر گفت: ایشان هر سال روز اول ماه مبارک رمضان را به دیدار با قاریان قرآن اختصاص میدادند و دیدار با مداحان و مرثیهخوانان نیز در مناسبتهایی مانند ولادت حضرت زهرا(س) مورد توجه ایشان بود. همچنین هر سال در شب ولادت امام حسن مجتبی(ع) در ماه مبارک رمضان، میزبان شاعران بودند و این دیدارها را بسیار ضروری و مهم میدانستند.
وی با تأکید بر اینکه حکمت رهبر شهید را باید در جزئیات رفتار و شیوه مدیریتی ایشان نیز جستوجو کرد، خاطرنشان کرد: وقتی میگوییم رهبر حکیم، این تعبیر صرفاً یک تعارف نیست. باید به جزئیات روشهای ایشان توجه کنیم و از آن حکمت بیاموزیم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به شیوه برخورد رهبر شهید با مردم و فعالان فرهنگی گفت: ایشان هیچگاه در مسائل کلان و جزئی، عیبهای ملت و مردم را در برابر دیگران آشکار نمیکردند، بلکه نقاط قوت آنان را تقویت میکردند، به معرفی افراد موفق میپرداختند و از طریق الگوسازی، زمینه گسترش رفتارهای مطلوب را در جامعه فراهم میکردند.
وی افزود: برای مثال، رهبر شهید از مداحان و قاریان دعوت میکردند و دیدارهای آنان از طریق صداوسیما پخش میشد. این کار را نه یک سال، بلکه به مدت ۱۰، ۲۰ و حتی ۳۰ سال و بنا بر گفته ایشان، ۳۶ سال ادامه دادند تا این فعالیتها در جامعه به الگو تبدیل شود و بهتدریج فرهنگ عمومی را تغییر دهد. در حوزه شعر نیز همین روش را دنبال کردند.
حدادعادل با اشاره به شیوه تذکر دادن رهبر شهید به برخی اشتباهات در محافل ادبی و مذهبی اظهار کرد: ایشان از کنار اشکالات نیز بیتفاوت عبور نمیکردند، اما بسیار صمیمانه و محترمانه و بهصورت خصوصی به فرد تذکر میدادند. برای مثال، گاهی پس از پایان جلسه و هنگام خداحافظی یا در کنار سفره، فردی را صدا میکردند و در گوش او میگفتند که نکتهای که در یک مرثیه مطرح کرده، مناسب آن مجلس نبوده است. این رفتار نشاندهنده ظرافت و دقت ایشان در اصلاح امور بود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اشعار رهبر شهید در کتاب «از دفتر شعر امین» گفت: به برکت وجود ایشان و ذوق شعری که داشتند، جایگاه شعر در ایران ارتقا پیدا کرد. اگر کسی این دفتر را بخواند، متوجه میشود که با شاعری توانمند روبهروست؛ البته حتی اگر کسی علاقه عاطفی به ایشان نداشته باشد و صرفاً با نگاه منصفانه و از منظر ادبی به این اشعار بنگرد، باید تصدیق کند که این شعرها نهتنها عاری از عیب، بلکه سرشار از ظرافتها و لطافتهای شعری هستند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به تأثیر حمایتهای رهبر شهید بر وضعیت شعر معاصر کشور تأکید کرد: تاریخ ادبیات ایران در عصر ما باید بهگونهای نوشته شود که همگان به رشد کمّی و کیفی شعر سنتی، یعنی شعر موزون و قافیهدار، در دوران پس از انقلاب اذعان کنند.
وی ادامه داد: شعر در دوران پس از انقلاب به یک رسانه مردمی و کاربردی تبدیل شده است؛ بهگونهای که امروز در میدانهای کشور، همانطور که میلاد عرفانپور نیز اشاره کرد، شعر به صدای ملت ایران تبدیل شده و این میدانها با شیپور هنر به هیجان درمیآیند.
.......
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما