خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)- ابنا: تاریخ اسلام، سرشار از وقایع شگرف و الهی است که هر یک به نوعی، آینده این دین الهی را رقم زدهاند. در میان این رویدادهای عظیم، تولد امیرالمومنین علی (ع) در قلب مقدسترین مکان مسلمانان، یعنی کعبه، جایگاهی بیبدیل دارد. این واقعه منحصر به فرد، نه تنها یک معجزه خارقالعاده بود، بلکه از همان آغاز، نویدبخش جایگاه رفیع و نقش حیاتی این نوزاد مقدس در آینده اسلام و هدایت امت را میداد. این مقاله به بررسی پیامدهای عمیق این تولد شکوهمند بر مفهوم امامت و ولایت و نقش آن در شکلگیری مسیر آتی اسلام میپردازد.
تولد در کعبه: نشانی از گزینش الهی
وقتی فاطمه بنت اسد، مادر گرامی امیرالمومنین علی (ع)، درد زایمان را در کنار خانه خدا احساس کرد و با معجزهای الهی، دیوار کعبه برای ورود او شکافته شد، جهانیان شاهد یک نشانه آشکار از سوی پروردگار بودند. این اتفاق، بیسابقه و بیهمتا در تاریخ بشریت بود؛ نه قبل از امیرمومنین علی (ع) و نه بعد از او، کسی در کعبه متولد نشده است. این گزینش الهی، از همان لحظه تولد، بر جایگاه ویژه این مولود مبارک تأکید میکرد و او را از سایر افراد متمایز میساخت. کعبه، خانهای که ابراهیم (ع) برای عبادت و توحید بنا نهاد، این بار میزبان تولد کسی بود که خود، پرچمدار توحید و عدل در دوران پس از پیامبر (ص) میشد.
ارتباط ناگسستنی با پیامبر (ص): آغاز امامت از دامان نبوت
تولد علی (ع) در کعبه، تنها آغاز یک فصل از زندگی پربار ایشان بود. پس از تولد، سرنوشت او چنان با پیامبر اکرم (ص) گره خورد که جدایی ناپذیر گشت. علی (ع) از کودکی در دامان پیامبر (ص) پرورش یافت و از چشمهسار زلال وحی سیراب گشت. او اولین مردی بود که به اسلام ایمان آورد و در تمام مراحل دشوار بعثت، از دعوت خویشاوندان (یوم الانذار) گرفته تا لیلة المبیت، همواره یار و یاور رسول خدا (ص) بود. این تربیت نبوی و همراهی همیشگی با پیامبر (ص)، نه تنها او را به آگاهی عمیقی از دین اسلام رساند، بلکه او را برای پذیرش مسئولیت سنگین امامت و رهبری امت پس از پیامبر (ص) آماده ساخت. این پیوند ناگسستنی، خود از پیامدهای مستقیم تولد ایشان با چنین ابهتی بود، گویی خداوند از همان ابتدا، او را برای چنین رسالت بزرگی برگزیده بود.
امامت و ولایت: پیوند تولد در کعبه با رهبری امت
تولد امیرالمومنین علی (ع) در کعبه، فراتر از یک معجزه فردی، پیامی عمیق درباره مفهوم امامت و ولایت در اسلام به همراه داشت. این واقعه، در حقیقت، تأییدی الهی بر عصمت، طهارت و شایستگی ذاتی ایشان برای جانشینی پیامبر (ص) و رهبری امت بود. امامت در دیدگاه شیعه، منصبی الهی است که از سوی خداوند تعیین میشود و مستلزم صفاتی چون عصمت، علم لدنی و شایستگی مطلق است. تولد در کعبه، به نوعی گواهی بر این شایستگیهای ذاتی بود:
عصمت و طهارت: کعبه، مکانی مطهر و پاک است و تولد امیرالمومنین علی (ع) در آنجا، گویای عصمت و پاکی بیبدیل ایشان از هرگونه رجس و گناه است. این عصمت، رکن اصلی امامت است.
علم و حکمت: خانهی خدا، سرچشمه علم و حکمت الهی است و کسی که در آن متولد میشود، از همان آغاز، به منبع فیض الهی متصل است. این موضوع، ظرفیت بیانتهای علمی علی (ع) را که پیامبر (ص) او را "باب مدینة العلم" نامید، از همان کودکی پیشبینی میکرد.
شایستگی رهبری: کسی که در خانه توحید متولد میشود، از همان آغاز، پیوندی ناگسستنی با هدف اصلی اسلام یعنی توحید و یکتاپرستی دارد. این پیوند، او را شایستهترین فرد برای هدایت امت در مسیر حق و جلوگیری از انحرافات میسازد.
آیات متعددی در قرآن کریم، به اهمیت اطاعت از اولی الامر و جایگاه امامت و ولایت اشاره دارند که میتوانند در راستای تبیین این مفهوم به کار روند. یکی از مهمترین آنها آیه ولایت است:
«إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ»(1)
ولیّ (سرپرست و عهدهدار امور) شما، تنها خدا و پیامبر اوست و کسانی که ایمان آوردهاند؛ همان کسانی که نماز را برپا میدارند و در حال رکوع زکات میدهند.
این آیه، به اجماع مفسران شیعه و بسیاری از مفسران اهل سنت، در شأن امیرالمومنین علی (ع) نازل شده است، هنگامی که ایشان در حال رکوع به فقیری صدقه دادند. این آیه، به وضوح بر ولایت الهی علی (ع) دلالت دارد که با تولد ایشان در کعبه، از همان ابتدا، سنگ بنای آن گذاشته شد.
پیامدهای تولد در کعبه بر آینده اسلام
تولد امیرالمومنین علی (ع) در کعبه، پیامدهای عمیق و ماندگاری بر آینده اسلام گذاشت:
1.تقویت جایگاه تشیع: این واقعه، از مهمترین دلایل و مستندات شیعه برای اثبات امامت و ولایت بلافصل امیرالمومنین علی (ع) پس از پیامبر اکرم(ص) است.
امیرالمؤمنین (علیه الصّلاة و السّلام) شخصیتی است که همهی فرق اسلامی دربارهی عظمت او، دربارهی خصوصیات او و دربارهی شأن و منزلت والای او در اسلام، با یکدیگر اتفاق نظر دارند. به جرأت میتوان گفت که علی بن ابی طالب (ع)، میتواند نقطهی اشتراک و تلائم و همبستگی میان فِرق اسلامی قرار بگیرد. در همهی زمانها و دورهها، فرقههای اسلامی -به جز گروه ناچیز و اندک نواصب که خارج از فِرق اسلامی هستند- شأن امیرالمؤمنین (ع) را همان شأن والا و برجسته و ممتازی میدانستند که شما در کتابهای فریقین -چه شیعه و چه سنی- ملاحظه میکنید. بنابراین امیرالمؤمنین (ع) ملتقی و محل اشتراک فرقههای اسلامی است و میتواند منبعی برای وحدت بین مسلمین به حساب بیاید.(2)
2.ایجاد معیاری برای رهبری: تولد ایشان در کعبه، معیاری الهی برای رهبری و جانشینی پیامبر (ص) ارائه داد که فراتر از انتخابهای بشری بود.
3.پایداری اسلام اصیل: وجود امامی معصوم و منصوب از سوی خدا، تضمینی برای حفظ اسلام اصیل و جلوگیری از تحریف و انحراف آن در طول تاریخ بود.
4.الهامبخش عدالتخواهان: شخصیت امیرالمومنین علی (ع) که از آغاز با چنین تجلی الهی همراه بود، همواره الهامبخش عدالتخواهان و ظلمستیزان در سراسر جهان بوده است.
«امیرالمؤمنین در زندگی پُربارِ پُرمضمونِ درسآموز خود، چه چیزی را در درجهی اول اهمیت قرار داده است. یکی مسئلهی عدالت است که عدالت در سیرهی امیرالمؤمنین، شاید بشود گفت برجستهترین نمودارهاست.»(3)
تولد امیرالمومنین علی (ع) در کعبه، صرفاً یک معجزه نبود، بلکه تجلی امامت الهی و آغاز فصلی نوین در تاریخ اسلام بود. این واقعه شکوهمند، نه تنها بر گزینش الهی ایشان برای جانشینی پیامبر (ص) و رهبری امت دلالت داشت، بلکه پیوندی ناگسستنی میان ایشان و خانه خدا، و در نتیجه، با جوهره توحید و عدالت اسلام ایجاد کرد. پیامدهای این تولد، تا ابد بر مسیر اسلام تأثیرگذار بوده و همچنان الهامبخش مسلمانان، به ویژه شیعیان، در حفظ اسلام اصیل و تبعیت از ولایت و امامت است. تولد در خانه خدا، سندی بر حقانیت و اعجازآمیزی وجود آن مرد بزرگ الهی بود که از دامان کعبه برخاست تا چراغ هدایت امت را تا قیامت فروزان نگاه دارد.
پی نوشت:
1. سوره مائده/ آیه ۵۵
2.بیاناتذهبذ معظم انقلاب در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز میلاد حضرت علی (ع) (1387/4/26)
3. همان
بانو فیروزه دلداری(پژوهشگر، مشاورخانواده، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما