اسلام‌هراسی آشکار در تولیدات سینمایی هندوستان

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ فیلم کالکی سامبال (Kalki Sambhal) که بر پایه ناآرامی‌های سال‌های ۱۹۷۸ و ۲۰۲۴ شهر سامبال در ایالت اوتارپرادش ساخته شده، به‌عنوان تازه‌ترین نمونه از تولیدات اسلام‌ستیزانه سینمای هند مورد انتقاد گسترده قرار گرفته است؛ جریانی که به‌ویژه پس از به قدرت رسیدن حزب حاکم بهاراتیا جاناتا (BJP) در سال ۲۰۱۴ شدت گرفته است.

پوستر نخست این فیلم، دو شخصیت منفی اصلی مسلمان با نام‌های «عباجان» و «بهائی‌جان» را نشان می‌دهد. به گفته منتقدان، شخصیت «عباجان» اشاره‌ای غیرمستقیم به شفیق‌الرحمان برق، نماینده فقید لوک‌سابها دارد که در روایت فیلم به تحریک ناآرامی‌های ۱۹۷۸ متهم شده است. در شبکه‌های اجتماعی نیز گمانه‌زنی‌هایی مطرح شده که شخصیت «بهائی‌جان» الهام‌گرفته از ضیاءالرحمان برق، نماینده کنونی حزب سماجوادی است که به‌عنوان عامل خشونت‌های ۲۰۲۴ معرفی می‌شود؛ حوادثی که به کشته شدن پنج جوان مسلمان در تیراندازی پلیس انجامید.

تهیه‌کننده فیلم، آمیت جانی، پیش‌تر نیز به ساخت آثار ضداسلامی متهم بوده است. او در فیلم «Udaipur Files» با اعتراض گسترده جامعه مسلمانان روبه‌رو شد و اگرچه دادگاه مانع اکران نشد، اما اثر فقط با حذف بخش‌هایی جنجالی به نمایش درآمد.

منتقدان می‌گویند بخشی از سینمای هند سال‌هاست مسلمانان را در قالب کلیشه‌هایی چون «تروریست»، «افراطی» یا «شرور» به تصویر می‌کشد.

فیلم‌هایی مانند فنا (Fanaa)، کوربان (Kurbaan) و نیویورک (New York) از نمونه‌هایی هستند که به‌زعم کارشناسان، تصویرسازی نادرست از مسلمانان ارائه داده‌اند.

در سال‌های اخیر نیز آثاری چون پرونده کشمیر (The Kashmir Files)، ماجرای کرالا (The Kerala Story) و دولاندار (Dhulandar) با اتهام  دلیل ترویج اسلام‌هراسی و دامن زدن به تنش‌های فرقه‌ای مورد انتقاد قرار گرفتند. منتقدان تأکید می‌کنند این روایت‌ها فراتر از پرده سینما، بر افکار عمومی اثر گذاشته و به قطبی‌سازی جامعه کمک می‌کند.

در مقابل، برخی فیلم‌ها تلاش کرده‌اند تصویری واقع‌بینانه‌تر از مسلمانان ارائه دهند. آثاری مانند «خانواده بزرگ شمس‌الدین» (The Great Shamsuddin Family) و «سلمای تنها» (Single Salma) مسلمانان، به‌ویژه زنان، را به‌عنوان افرادی تحصیل‌کرده و مستقل نشان می‌دهند. همچنین فیلم‌هایی چون بومبای (Bombay)، جودا اکبر (Jodha Akbar) و «نام من خان است» (My Name is Khan)، با تمرکز بر همزیستی و انسانیت، روایت متفاوتی از جامعه مسلمانان ارائه کرده‌اند.

با این حال، منتقدان هشدار می‌دهند اکران فیلم‌هایی مانند «کالکی سامبال» می‌تواند کلیشه‌های خطرناک را تقویت کرده و شکاف‌های مذهبی و اجتماعی در هند را عمیق‌تر کند.

**************
پایان پیام/ 345