خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)_ابنا: چرا امام زمان(عج) در عصر غیبت با وجود نیاز شدید جامعه به هدایت ایشان، ظهور نمیکند و فایده این غیبت چیست؟
در پاسخ به این پرسش، در روایات ما هشت دسته روایت وجود دارد که علت، فلسفه و حکمت غیبت امام مهدی (عج) را تبیین میکند.
شیخ طوسی که تمام این روایات را گردآوری کرده، مهمترین علت غیبت را «حفظ جان حضرت» عنوان میکند.
در این راستا، پرسش دیگری مطرح میشود که فایده امامی که دیده نمیشود چیست؟
بشر باید به بلوغ فکری و اضطرار به حجت برسد
علما در پاسخ به این پرسش، در بحثی تحت عنوان «فوائد امام غایب»، سیزده فایده را برشمردهاند.
در توضیح این مطلب باید گفت که عدم رؤیت به معنای عدم فایده نیست. برای مثال، هیچ کس نمیتواند نیروی جاذبه زمین را با چشم ببیند، اما همگان به وجود آن یقین دارند و میدانند که این نیرو برای سکونت انسان بر روی زمین ضروری و حیاتی است.
همچنین، ما خداوند را که غیبالغیوب است نمیبینیم، اما آیا میتوان گفت که اعتقاد به خدا هیچ فایدهای برای زندگی بشر ندارد؟
سؤال دیگری که مطرح میشود این است که چرا در زمان غیبت، با وجود نیاز شدید جامعه به حضور امام، ایشان ظهور نمیکنند؟
در پاسخ باید گفت که خداوند متعال پیش از امام مهدی (عج)، امامان بزرگواری همچون امام حسن عسکری (ع)، امام هادی (ع)، امام رضا (ع)، امام جواد (ع) و حضرت امیرالمؤمنین (ع) را به بشریت عنایت فرمود، اما مردم قدر این نعمتهای الهی را ندانستند و کار این بزرگواران را به شهادت، اسارت یا تبعید کشاندند.
امام حسین (ع) نیز میتوانست جهان را اداره کند و با ظلم زمان خود مبارزه کرد، اما مردم پای کار نبودند و ایشان را به شهادت رساندند.
امام مهدی (عج) آخرین امامی است که خداوند آفریده و چون مردم شایستگی حضور ایشان را نداشتند، خداوند او را در پس پرده غیبت قرار داده است تا زمانی که بشر به بلوغ فکری و اضطرار به حجت برسد.
بشر باید به ناکارآمدی مکاتب بشری برای تحقق ظهور پی ببرد
ظهور امام مهدی (عج) زمانی محقق خواهد شد که انسانها خواهان آن باشند. یکی از شرایط ظهور، استقبال عمومی است.
خداوند متعال در قرآن میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّیٰ یُغَیِّرُوا مَا بِأَنفُسِهِمْ»؛ خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر آنکه خود آنها تغییر کنند.
امروز ما شاهد ظلم جهانی هستیم و این سؤال مطرح میشود که چرا امام مهدی (عج) ظهور نمیکند؟ آیا خدا و حجت او به این ظلم راضی هستند؟ پاسخ منفی است.
مشکل اصلی این است که انسانها خود تن به این ظلم دادهاند.
امام محمد باقر (ع) میفرماید: «دولت ما آخرین دولت است، زیرا باید همه مدعیان حکومت جهانی بیایند و مردم شاهد به بنبست رسیدن آنها باشند».
تا زمانی که بشر به بنبست ایسمها نرسد و تا وقتی مردم تصور کنند که مکاتبی چون لیبرالیسم یا کمونیسم میتوانند مشکلات را حل کنند، امام مهدی (عج) ظهور نخواهد کرد.
تنها زمانی که مردم واقعاً خواهان تغییر باشند، خداوند ولیاش را در اختیار آنها قرار خواهد داد.
طولانی شدن انتظار ظهور منجی چه فایدهای برای پویایی و پیشرفت جامعه دارد؟
برای پاسخ به این پرسش مهم، باید به ابعاد مختلف مفهوم انتظار و آثار و برکات آن توجه کنیم.
امام سجاد (ع) در روایتی عمیق و پرمعنا میفرماید که خداوند به منتظران واقعی، چنان عقل و فهم والایی عطا میکند که دوران غیبت برای آنها همچون زمان حضور و مشاهده امام است.
انتظار، در تمام جنبههای زندگی فردی و اجتماعی انسان تأثیرگذار است
این روایت نورانی نشان میدهد که منتظران واقعی از چنان بصیرت و درک عمیقی برخوردار میشوند که حتی در زمان غیبت، حضور امام را با تمام وجود درک میکنند.
به همین دلیل است که به فرموده امام سجاد (ع)، «انسانهای عصر انتظار، برترین مردمان هر زمان هستند».
انتظار در معنای حقیقی خود، مفهومی چند بعدی و عمیق است که در تمام جنبههای زندگی فردی و اجتماعی انسان تأثیرگذار است.
در بُعد نظامی، منتظر واقعی موظف است همواره آمادگی خود را حفظ کند. این آمادگی نه به معنای انفعال و نشستن در خانه با یک سلاح، بلکه به معنای تلاش مستمر برای تقویت قوای دفاعی است.
همانطور که قرآن کریم میفرماید: «وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ وَمِن رِّبَاطِ الْخَیْلِ»؛ این آیه شریفه تأکید میکند که قوای نظامی منتظران باید همواره در حال رشد و شکوفایی باشد.
در بُعد اجتماعی، انتظار به انسان هویت و آرمان میبخشد. این مفهوم چنان عمیق و تأثیرگذار است که امروزه در حوزههای مختلف علمی مورد مطالعه قرار میگیرد.
مطالعات بینرشتهای متعددی در زمینه تأثیر انتظار بر بهداشت روان و کاهش آسیبهای اجتماعی انجام شده است.
این مطالعات نشان میدهند که انتظار فرج، تأثیرات مثبت و سازندهای بر سلامت روان فرد و جامعه دارد.
در روایات متعددی، پاداش منتظران واقعی بیان شده است. طبق این روایات، کسی که در انتظار امام زمان (عج) باشد، همچون کسی است که در خیمه آن حضرت حضور دارد.
در روایتی دیگر، منتظر واقعی همانند کسی است که در رکاب پیامبر اکرم (ص) به شهادت رسیده است. این پاداشهای عظیم نشاندهنده اهمیت و البته دشواری مسیر انتظار است.
انتظار حقیقی، موجب پویایی و فعال شدن جامعه میگردد
انتظار در معنای حقیقی خود، کارکردهای متعددی در حوزههای مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی دارد. نکته بسیار مهم این است که در روایات، انتظار به عنوان «افضل الاعمال» (برترین اعمال) معرفی شده است.
این تعبیر نشان میدهد که انتظار صرفاً یک حالت روحی یا یک اندیشه نیست، بلکه یک عمل است - و نه یک عمل معمولی، بلکه برترین عمل.
اگر فرمودند «افضل الاعمال انتظار الفرج» و نفرمودند «افضل الحالات» یا «افضل الافکار»، به این معناست که انتظار باید در عمل و رفتار منتظر تجلی پیدا کند.
انتظار به معنای حرکت و تلاش مستمر است. طبق آیه شریفه «وَأَن لَّیْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَیٰ»، انسان تنها از سعی و تلاش خود بهره میبرد.
بنابراین، انتظار واقعی به معنای نشستن منفعلانه در خانه و انتظار کشیدن نیست، بلکه باید در تمام اعمال و رفتار منتظر تجلی پیدا کند.
گاهی این شبهه مطرح میشود که آیا انتظار باعث رکود جامعه نمیشود؟
در پاسخ باید گفت که اتفاقاً برعکس است. امروزه در آثار متعددی از جمله کتابهایی با عنوان «انتظار پویا» تبیین شده که انتظار حقیقی نه تنها باعث رکود نمیشود، بلکه موجب پویایی و فعال شدن جامعه میگردد.
وقتی میدانیم امام زمان (عج) برای اصلاح جامعه تشریف میآورند، وظیفه داریم زمینهساز این ظهور باشیم. منتظر مصلح باید خود صالح باشد، همانطور که قرآن کریم میفرماید:
«أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ»؛ این نوع نگاه به انتظار، جامعه را به سمت رشد، صلاح و رستگاری سوق میدهد.
این انتظار پویا و سازنده است که میتواند جامعه را به سمت آمادگی برای ظهور منجی عالم بشریت هدایت کند و زمینههای لازم برای تحقق حکومت عدل جهانی را فراهم سازد.
نظر شما