خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)-ابنا: آسمان تهران در آن شبهای پایانی اسفند ۱۴۰۴، از نور ماه گرفته تا صدای انفجارهای پی در پی که زیرساختهای یک نظام عظیم را هدف گرفته بود. درست در اوج هجمه بیسابقه نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، ملت ایران نه تنها ناامید نشد، بلکه با شور و هیجانی وصفناشدنی در خیابانها حضور یافت. اما این حماسه، صرفاً یک راهپیمایی نبود؛ بلکه یک انتخاب جمعی و ناگهانی بود. وقتی خبر شهادت جانسوز رهبر انقلاب حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای منتشر شد، تحلیلگران غربی پیشبینی میکردند که «خلأ رهبری» بزرگترین بحران ایران در ۴۷ سال گذشته باشد. با این حال، چیزی که روی داد، «انقلاب دوم» در قلب جنگی تمام عیار بود.
انتخاب رهبر سوم ایران
مجلس خبرگان رهبری با وجود بمباران شدید دفاترشان در قم و تهدیدات مستقیم دشمن ، نه تنها متوقف نشد، بلکه در یک اجلاسیه اضطراری، رأی قاطع را به نام حضرت آیتالله سید مجتبی حسینی خامنهای به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران ثبت کرد .
راز محبوبیت رهبرانقلاب اسلامی
اما راز این محبوبیت شگفتانگیز چیست؟ چرا مردی که ترجیح میداد در پشت صحنه و در حجرههای تدریس خصوصی فقه حضور داشته باشد، ناگهان در سختترین شرایط تاریخی، به نماد وحدت ملی بدل شد؟
ویژگی های رهبر سوم انقلاب اسلامی
۱. «مردی از جنس مردم»: سبک زندگی زاهدانه و معمای سکوت برای درک عمق این پیوند، باید به سالها قبل بازگشت. در حالی که بسیاری از فرزندان سیاستمداران در عرصه قدرت حضور فعال دارند، سید مجتبی خامنهای سالها به عنوان یک چهره مرموز شناخته میشد. او را با عنوان «مرد سایهها» خطاب میکردند. اما چه چیزی پشت این سایه پنهان بود؟
اولین رمز محبوبیت، سبک زندگی زاهدانه اوست. روایت است که آیتالله العظمی خامنهای (پدر شهیدش) در جریان خواستگاری به آقای حداد عادل (پدر همسر رهبر) گفته بود: «من پولی برای خرید خانه ندارم. خانه ای اجاره کردهایم که یک طبقه آن متعلق به مجتبی است. به دخترت بگو فکر نکند عروس رهبر شدن یعنی زندگی خاص.»
آقا مجتبی در ۳۰ سالگی به قم رفت تا دروس حوزوی را ادامه دهد. این تواضع و دوری از تجمل، در نگاه جامعه ایرانی که همواره دغدغه «بیتالمال» و ویژهخواری دارد، یک امتیاز مثبت بینظیر بود. او ثابت کرد که رهبری، یک مقام اکتسابی موروثی نیست، بلکه میراثدار علمی و عملی یک جریان است.
رمز دوم، داستان تعطیلی درس در پاییز ۱۴۰۲ است. در شرایطی که بیش از ۱۳۰۰ طلبه برای درس خارج فقه و اصول او ثبتنام کرده بودند، ناگهان اعلام کرد درس را تعطیل میکند. دلیلش؟ «امری معنوی که ذکر آن ممکن نیست» و این که «اساتید دیگر حوزه خلوت هستند و وجهی ندارد درس من با این عظمت برگزار شود» . این رفتار، نشاندهنده اخلاص و ریاست ستیزی ذاتی او بود؛ صفتی که حضرت امیرالمؤمنین علی (ع) آن را شرط اصلی حکمرانی عادلانه میدانست.
۲. تحلیل جامعهشناختی: جستجوی «پدر» در بحبوحه جنگ
برای تحلیل علمی این محبوبیت، باید به شرایط خاص کشور نگاه کنیم. ایران در اسفند ۱۴۰۴ در معرض حملات نظامی گستردهای قرار داشت و «خلأ قدرت» حس میشد.
در این لحظات، جامعه نیازمند یک اسوه و الگوی قاطع بود. قرآن کریم در این باره میفرماید:
«لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» (۱)
«قطعاً برای شما در (سیره و روش) رسول خدا الگویی نیکو است.»
مردم در حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، تداوم همان اسوه را دیدند. او نه یک سیاستمدار حرفهای، بلکه یک بسیجی بود. دکتر موسی فقیه حقانی، تاریخپژوه، در تحلیل این انتخاب میگوید: «به خاطر داریم رهبر شهید ما، هنگامی که میخواستند فرزند عزیز خود را وصف کنند، از ایشان به عنوان یک «بسیجی» یاد میکردند. آیتالله سید مجتبی خامنهای، حقیقتاً یک بسیجی است؛ هم در میدان نبرد هشت ساله و هم در سالهای پس از آن.»
یک بسیجی فردی است که به هیچوجه سلطه کفار و بیگانگان را نمیپذیرد و به خود اتکایی کاملاً پایبند است.
این هویت بسیجی (جهادی و مردمی) رمزگشایی کرد که چرا جامعه در آن لحظه بحرانی، به سرعت حول محور او جمع شد. مردم در او ضعف و سازشکاری نمیدیدند؛ بلکه ارادهای پولادین شبیه به دوران دفاع مقدس میدیدند.
۳. رهبری در قرآن: «اولیالامر» در بحران
این اتفاق، مصداق بارز یک قاعده قرآنی در باب رهبری است. خداوند در قرآن، اصل اساسی را چنین ترسیم میکند:
«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللَّهَ وَأَطِیعُوا الرَّسُولَ وَأُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ...» (۲)
ترجمه: «ای کسانی که ایمان آوردهاید! اطاعت کنید خدا را و اطاعت کنید پیامبر را و اولیای امر خود را...»
تفسیر «اولی الامر» در مکتب تشیع، به فقیه جامعالشرایطی اطلاق میشود که عادل و عادل باشد. انتخاب حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، نه بر اساس «تبار»، که بر اساس ادراک مردم و خبرگان از عدالت، شجاعت و فقاهت ایشان بود.
آیتالله شبزندهدار (دبیر شورای عالی حوزههای علمیه) در این باره میگوید: «النصیحة و الزهد... رکن اول، یعنی آشنایی به حلال و حرام و احکام الهی، در ایشان به کمال وجود دارد. رکن دوم، زهد و بیعلاقگی به دنیا و مناصب آن است.» (۳)
این انطباق با معیارهای دینی، باعث شد که حمایت از رهبر جدید، صرفاً یک تصمیم سیاسی مقطعی نباشد، بلکه یک تکلیف شرعی و میثاق معنوی تلقی شود. مجلس خبرگان نیز اعلام کرد که «کشور نباید دچار خلأ رهبری شود» و این انتخاب را یک «وظیفه شرعی» در برابر توطئه دشمن معرفی کرد.
۴. شگفتی جهان: اجماع در غیاب چهره
شاید جذابترین بخش این ماجرا، بدون چهره بودن این محبوبیت باشد. آقا مجتبی خامنهای برخلاف پدرش، هرگز سخنرانی تلویزیونی مستمر نداشت. اما این رمز دیگر او بود. در دنیای پر از ادعا، سکوت او طنینی عمیق داشت.
نکته جالب دیگر، اجماع داخلی بود. منابع خبری گزارش دادند که رأی آیتالله سید مجتبی خامنهای در مجلس خبرگان، «بالاترین رأی با تفاوت بسیار بسیار بالا نسبت به سایر گزینهها بود» . این در حالی بود که رسانههای معاند (مانند بیبیسی و رادیو فردا) و حتی مقامات آمریکایی (ماند ترامپ و...) تلاش کردند او را فردی «ضعیف» و «منزوی» معرفی کنند .
اما نتیجه معکوس شد. همان تهدیدات و تحریمها (مجتبی خامنهای از سال ۱۳۹۸ تحت تحریم وزارت خزانهداری آمریکاست )، او را به یک نماد ضداستکباری تبدیل کرد. هرچه دشمن بیشتر علیه او موضع گرفت، محبوبیت او در میان پایگاههای مردمی انقلاب بیشتر شد. این قانون «دشمنشناسی» در قرآن نیز آمده است؛ آنجا که مؤمنان، دشمنی کفار را مایه تقویت پیوند خود میدانند.
۵. میراث یک پدر، تداوم یک راه
سرانجام، این محبوبیت شگفتانگیز ریشه در ادامه راه دارد. مردم ایران در سومین اسفند ۱۴۰۴، احساس میکردند که تمامیت ارضی و هویت انقلابیشان در خطر است. آنها در آیتالله سید مجتبی خامنهای، فرزند خلف جبهه مقاومت را دیدند.
داستان زندگی او، از حضور در «گردان حبیب بن مظاهر» در دوران جنگ تا هجرت به قم برای کسب فیض، روایت مردی است که آماده روزهای سخت بود. همین آمادگی و هماهنگی با بطن جامعه، کلید محبوبیت او را زد.
آیه شریفه «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» (۴)(به ریسمان خدا همگی چنگ زنید و پراکنده نشوید) ، شعار نانوشته آن روزها بود. و این ریسمان، در قامت رهبر جدید انقلاب تجلی یافت.
بنابراین محبوبیت حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای (حفظه الله) شگفتانگیز است، اما تصادفی نیست. این محبوبیت، حاصل صداقت در سبک زندگی، شجاعت در مواجهه با دشمن و تواضع در برابر خداست. استاد قرائتی می گویند استقبال مردم از ایشان پس از شهادت رهبر انقلاب برای ما تعجب ندارد، زیرا قرآن میفرماید «مَحَبَّةً مِنِّی؛ »(۵) محبت از خداست و او کسانی را محبوب میکند.»
او در سختترین روزهای تاریخ انقلاب، ثابت کرد که سکان کشتی انقلاب، نه تنها دچار تزلزل نشد، بلکه با ارادهای پولادین و اتحادی مثالزدنی، مسیر خود را به سوی قلههای تمدن نوین اسلامی هموارتر از پیش طی میکند.
این همان «سومین انقلاب» درونی یک ملت بود؛ انقلابی برای بقا، عزت و حفظ میراث دو امام شهید.
پی نوشت:
۱.سوره احزاب/ آیه ۲۱
۲.سوره نساء/ آیه ۵۹
۳. خبرگزاری تسنیم. ۳۱اسفند۱۴۰۴
۴.سوره آل عمران/آیه ۱۰۳
۵.سوره طه/ سوره ۳۹
فیروزه دلداری(پژوهشگر، مشاور خانواده، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما