خبرگزاری بین المللی اهل بیت(ع)_ابنا: سبک زندگی حضرت زهرا (س) را نمی‌توان در قالب یک الگوی صرفاً خانوادگی یا عبادی خلاصه کرد. آنچه در هجده بهارِ کوتاه اما پُربارِ زندگیِ صدیقهٔ کبری (س) می‌درخشد، یک «سبک زندگی مقاومت» است؛ مقاومتی که ریشه در بندگیِ خالصانه دارد و شاخه‌هایش تا صحنهٔ دفاع از حق و امامت امتداد می‌یابد. آیت‌الله العظمی خامنه‌ای رهبر شهید این زندگی را «دریای پهناوری از جهاد و کار و صبر انقلابی» توصیف می‌کنند که «برای همهٔ مردان و زنان غیور و مؤمن» الگوست [۱].
مقاومت در آینه قرآن
۱. قیامِ خالصانه، حتی اگر تنها باشی
خدای متعال در سورهٔ سبأ می‌فرماید: «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُم بِوَاحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَیٰ وَفُرَادَیٰ» [۲]؛ «بگو شما را فقط به یک چیز اندرز می‌دهم: برای خدا دو نفر دو نفر یا تک‌تک قیام کنید.» این آیه، هستهٔ مرکزی سبک زندگی فاطمی است.
رهبر انقلاب در تبیین این آیه می‌فرمایند: «اگر دو نفر شدید، برای خدا در مقابل آنچه خلاف امر خدا است بایستید و قیام کنید؛ اگر دو نفر هم نبودید، تک بودید، تنها بودید، باز هم قیام کنید. آن مصداق واقعیِ این آیهٔ شریفه، فاطمهٔ زهرا (سلام‌الله‌علیها) است» [۳].
حضرت زهرا (س) در دورانی که امیرالمؤمنین (ع) مأمور به سکوت بود، خود مأمور به قیام شد. او به تنهایی در برابر جریان انحراف ایستاد. رهبر انقلاب این صحنه را چنین تصویر می‌کنند: «اینکه یک زن تنها، یک بانوی جوان، در برابر یک جمعیّت عظیم، یک قدرت، یک حکومت، قیام کند، از حق دفاع کند، شجاعت نشان بدهد... کار را نیمه‌کاره رها نکند» . او نشان داد که مقاومت، پیش از آنکه نیازمند جمعیت باشد، نیازمند «اخلاص» است و با قیامِ خود، «الگوی قیام برای حق، شجاعت، صراحت، قوّت استدلال، ایستادگی» را برای همهٔ بشریت به یادگار گذاشت [۴].
۲. صبرِ بی‌حساب در مسیر اصلاح
معیارِ پایداری در این مسیر اصلاح در این آیه نمود دارد: «إِنَّمَا یُوَفَّی الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَیْرِ حِسَابٍ» [۵]؛ «همانا شکیبایان پاداش خود را بی‌حساب و به تمام خواهند یافت.» حضرت زهرا (س) خیرخواهیِ اصلاح‌گرانهٔ خود را برای امت پیامبر (ص) با «صبر» آمیخت. این صبر، صبری منفعلانه نبود؛ صبری بود که او را در مسیر احقاق حق و دفاع از ولایت استوار نگه داشت.
رهبر انقلاب در این باره می‌فرمایند: «حرکت عظیم حضرت زهرا (س) در دفاع از ولایت و در نقش یک رهبر واقعی، قابل مقایسه با هیچ فداکاری دیگری نیست» [۶]. او به خوبی می‌دانست که تلاشش در کوتاه‌مدت به نتیجه نمی‌رسد و قدرت‌های حاکم به راحتی از موضع خود عقب نمی‌نشوند، اما برای اینکه «خط ولایت» برای آیندگان روشن بماند، تا آخرین لحظه ایستاد. این صبرِ فاطمی، الگویی است برای هر مؤمنی که در مسیر مقاومت، نتیجه را به خدا می‌سپارد و از هزینه‌ها نمی‌هراسد. امام خمینی (ره) نیز عظمت این مقاومت را چنین بیان کرده‌اند که «اگر حضرت صدیقهٔ کبری مرد بود، پیغمبر می‌شد» [۷].
۳. چنگ زدن به ریسمانِ وحدت و ولایت
راهبردِ اجتماعیِ این مقاومت را ترسیم می‌کند. خداوند در سورهٔ آل‌عمران می‌فرماید: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا» [۸]؛ «و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید و پراکنده نشوید.» مصداق اتمِ «حبل‌الله» پس از پیامبر (ص)، ولایت امیرالمؤمنین (ع) است و حضرت زهرا (س) تمام زندگی خود را وقفِ دفاع از این ریسمانِ نجات‌بخش کرد.
رهبر انقلاب، دفاع او را فراتر از دفاع از یک شخص می‌دانند: «اگر فاطمهٔ زهرا (س) زنِ امیرالمؤمنین (ع) هم نبود، قضیه همین بود؛ از شوهرش دفاع نمی‌کرد، از زمامدارِ به‌حق دفاع می‌کرد» [۹].
سبک زندگی فاطمی به ما می‌آموزد که مقاومت واقعی، زمانی معنا پیدا می‌کند که در پیوند با «ولایت» و برای حفظ وحدت امت باشد. او با اطعام فقیر و ایثارِ سه روزهٔ افطاریِ خود، بعدِ اجتماعیِ این مقاومت را نیز نشان داد. همانطور که رهبر انقلاب تأکید می‌کنند، «جایی که ولایت در خطر است، باید جان را فدا کرد تا خط گم نشود» [۱۰].
مقاومت، یک سبک زندگی است سبک زندگی حضرت زهرا (س) نشان می‌دهد که مقاومت، نه یک تاکتیکِ موقت، بلکه یک «سبک زندگی» است که از خلوتِ عبادت آغاز می‌شود، در عرصهٔ اجتماعی با صبر و بصیرت تداوم می‌یابد، و در لحظه‌های حساس، به دفاع از حق و ولایت می‌رسد. رهبر انقلاب تأکید می‌کنند که «در زندگی فاطمهٔ زهرا باید دقیق شد، با نگاهی نو آن زندگی را شناخت، فهمید و به معنای واقعی کلمه آن را الگو قرار داد» [۱۱].
امروز نیز، هر کس در هر موقعیتی می‌تواند با الگوگیری از این آیات و سیرهٔ فاطمی، بخشی از این «مقاومت عظیم» باشد؛ مقاومتی که آغازش «قیام لله» است، میانه‌اش «صبرِ بی‌حساب»، و پایانش «چنگ زدن به ریسمانِ ولایت».
پی‌نوشت:
۱. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، «مقاومت عظیم در راه حق» / بخش سبک زندگی فاطمی(س)، الگویی برای همه مردان و زنان غیور و مؤمن؛ در دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/others-note?id=۵۴۶۶۴ .
۲.سبأ/ آیه ۴۶
۳.پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، «نماهنگ | حضرت زهرا(سلام‌الله‌علیها)، الگوی قیام برای حق»، بیانات ۱۴۰۳/۱۰/۰۲؛ در دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/mobile-content?id=۵۸۷۹۰ .
۴.همان
۵.زمر/آیه ۱۰
۶.پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، «دیدار مداحان اهل‌بیت علیهم‌السلام با رهبر انقلاب»، ۱۳۹۵/۱۲/۲۹؛ در دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/mobile-content?
۷. همان منبع، نقل از امام خمینی (ره): «اگر حضرت صدیقه‌ی کبری مَرد بود، پیغمبر می‌شد».
۸.آل عمران/آیه ۱۰۳
۹.نقل قول از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای: «اگر فاطمه‌ی زهرا، زن امیرالمومنین هم نبود قضیه همین بود. از شوهرش دفاع نمی‌کرد از زمامدار به حق دفاع می‌کرد»؛ همچنین تأکید بر دفاع از ولایت تا فداکردن جان.
۱۰.همان
۱۱. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار آیت‌الله خامنه‌ای، «گوشه‌هایی از سبک زندگی حضرت فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها»، بخش «رابطه با خدا»؛ در دسترس در: https://farsi.khamenei.ir/amp-content?id=۲۹۳۸۲
فیروزه دلداری (پژوهشگر، فعال رسانه و فضای مجازی)
نظر شما