به گزارش خبرگزاری اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر پورامینی، استاد حوزه علمیه، در گفتوگو با خبرنگار ابنا، با اشاره به ضرورت تبیین دقیق مفهوم وحدت اسلامی اظهار کرد: از حیث مفهومی، در حوزه وحدت باید میان «وحدت عملی» و «وحدت اعتقادی» تمایز قائل شویم؛ چراکه قرار نیست همه مذاهب یکی شوند، بلکه قرار است در یک راستا به یک وحدت عملی برسند.
وی در ادامه با اشاره به ضرورتهای مختلف وحدت اسلامی گفت: ما باید وحدت را در چند سطح مورد ملاحظه قرار دهیم. نخست، ضرورت عقلانی است. در برابر تهدیدات مشترک، ما نیازمند وحدت هستیم. از رژیم صهیونیستی گرفته تا جریانهای تکفیری، کل کیان اسلامی هدف قرار گرفته است و در این تقابل نامتقارن، طبیعی است که دشمن به دنبال ایجاد پراکندگی و جلوگیری از شکلگیری وحدت باشد.
پورامینی افزود: اگر با یک نگاه عقلانی به موضوع وحدت نگاه کنیم، ضرورت قرآنی آن نیز روشن است. قرآن کریم از تفرقه نهی میکند و تفرقه را به عنوان یک آسیب اجتماعی و حتی نوعی عذاب الهی مطرح میکند.
وی با اشاره به ضرورت تمدنی وحدت خاطرنشان کرد: نکته دیگر، ضرورت تمدنی است. ما ناچاریم جبران عقبماندگی خود را بر محور وحدت احیا کنیم. برای احیای نقش جهان اسلام در عرصه علوم و فناوری، نیازمند یک همگرایی، وحدت عملی و همافزایی هستیم. جمعیت یک میلیاردی مسلمانان و نخبگان و بزرگان مذاهب باید روی این مسئله فکر کنند؛ چراکه وحدت میتواند یک پیشنیاز برای شکلگیری یک نهضت مشترک باشد.
استاد حوزه علمیه ادامه داد: در کنار ضرورت تمدنی، قرآنی و عقلانی، باید به ضرورت اخلاقی وحدت نیز توجه کنیم. اختلافاتی که متأسفانه گاهی به کدورت و حتی ریخته شدن خون مؤمنان منجر شده است، در حالی رخ میدهد که حرمت مؤمن و حرمت مسلمان بالاتر از حرمت کعبه است. بنابراین با چنین نگاهی باید به ضرورت وحدت برسیم.
وی در ادامه درباره مفهوم «ائتلاف» و تفاوت آن با «اتحاد» گفت: در این زمینه باید میان ائتلاف و اتحاد تفکیک قائل شوم. ائتلاف، یک اقدام عملیاتی است و با اتحاد نهادی تفاوت دارد. اتحاد نیازمند واگذاری و تغییر حاکمیتها در جهان اسلام است، اما ائتلاف امکان عقلانیتری دارد؛ یعنی یک هماهنگی موقت و محورمحور که میتواند کشورها و ملتها را ملزم کند در یک دوره زمانی، سیاستی یکسان را دنبال کنند.
پورامینی تصریح کرد: با تمام این تفاسیر، اگر بخواهم بحث را جمعبندی کنم، ما نیازمند یک ائتلاف عملیاتی میان شیعه و سنی هستیم؛ به این معنا که این دو طیف اصلی جهان اسلام در برابر تهدیدات مشترک به همگرایی برسند.
وی با اشاره به تجربههای موجود در این زمینه اظهار کرد: ما در این زمینه تجربه نسبی نیز داشتهایم. حتی در جبهه مقاومت در لبنان و فلسطین، همکاری میدانی میان شیعه و سنی وجود داشته است. همکاری میدانی حزبالله شیعی با حماس و جهاد اسلامی در برابر رژیم صهیونیستی یک نمونه موفق بود؛ ائتلافی که بر اساس تهدید مشترک شکل گرفت.
استاد حوزه علمیه افزود: قرار نبود این جریانها به یک وحدت کلامی و اعتقادی برسند، بلکه این همکاری بر اساس هماهنگی میدانی شکل گرفت و موفق بود. من نمیخواهم به تجربههای ناموفق در طول تاریخ اشاره کنم و بیشتر بر این تجربه موفق در دوران معاصر تأکید دارم.
وی ادامه داد: عرصههای مختلفی برای این همکاری و هماهنگی وجود دارد. به عنوان یک مصداق عملی، نخبگان جهان اسلام، چه شیعه و چه سنی، میتوانند در راستای مقابله با جریانهای تکفیری، به هماهنگی اطلاعاتی و میدانی برسند؛ موضوعی که در مهار داعش و القاعده نیز مطرح بود.
پورامینی درباره مسئله فلسطین نیز گفت: در بحث فلسطین، امروز جهان اسلام به این ضرورت رسیده است که نیازمند تشکیل یک ستاد مشترک سیاسی و رسانهای برای رهایی ملت فلسطین و بهویژه مردم غزه است.
وی در عین حال به موانع موجود در مسیر شکلگیری چنین ائتلافی اشاره کرد و گفت: البته من دو گره کور را در این مسیر مهم میدانم. نخست، مسئله وابستگی به قدرتهای بیرونی است. بسیاری از کشورهای موجود در جهان اسلام، بهصورت علنی یا غیرعلنی، به آمریکا و برخی قدرتهای دیگر وابستگی دارند و این مسئله مانع از شکلگیری یک استراتژی مستقل منطقهای برای حل مسائل اساسی میشود.
استاد حوزه علمیه تأکید کرد: هر زمان اولویت، هویت اسلامی باشد، این هویت اسلامی میتواند مسلمانان را از وابستگی به قدرتهای بیرونی عبور دهد. این یک نکته اساسی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی گره دوم را «اعتماد متقابل» دانست و اظهار کرد: گره دیگری که وجود دارد، مسئله اعتماد است. رقابتهای پنهانی که در جهان اسلام وجود دارد، تا حدی اعتماد متقابل را کاهش داده است و نخبگان باید برای حل این مسئله نیز چارهاندیشی کنند.
پورامینی در جمعبندی سخنان خود گفت: با لحاظ همه این مقدمات و سطوحی که اشاره کردم، وحدت شیعه و سنی میتواند زمینهساز ائتلافهای مقطعی و موضوعی در عرصههایی باشد که دشمن مشترک و تهدید مشترک وجود دارد.
وی افزود: با این نگاه میتوان امیدوار بود که در بهترین حالت به یک هماهنگی تاکتیکی، مانند همان تجربه موفق جبهه مقاومت در مسئله فلسطین، و همچنین همکاری اطلاعاتی میان جریانهای مقاومت دست پیدا کنیم.
استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: با چنین نگاهی میتوان برخی پروندهها و موضوعات مشترک را در نظر گرفت و از ظرفیتهای موجود برای مقابله با تهدیدات مشترک بهره برد. سوابق تاریخی نیز میتواند مؤید این مسئله باشد و در کنار آن، باید برای حل دو گره اساسی یعنی مسئله اعتماد و وابستگی به قدرتهای بیرونی نیز تلاش کنیم.
.......
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما