خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: خطبه ۴۲ نهج‌البلاغه، بخشی از سخنان امام علی(ع) پس از ماجرای حکمیت است. حضرت در این خطبه از ترسناک‌ترین موضوعات در زندگی انسان سخن می‌گویند و به آفت‌های هر یک اشاره می‌کنند:
«أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَخْوَفَ مَا أَخَافُ عَلَیْکُمُ اثْنَانِ: اتِّبَاعُ الْهَوَی، وَ طُولُ الْأَمَلِ، فَأَمَّا اتِّبَاعُ الْهَوَی فَیَصُدُّ عَنِ الْحَقِّ،وَ أَمَّا طُولُ الْأَمَلِ فَیُنْسِی الْآخِرَةَ». ای مردم، ترسناک‌ترین چیزی که بر شما می‌ترسم، دو چیز است: یکی پیروی هوای نفس و دیگری بی‌مرز بودن آرزو. اما پیروی هوای نفس، انسان را از حق بازمی‌دارد و بی‌مرز بودن آرزو، آخرت را از یاد می‌برد.
در کتاب «بحارالانوار» در وصف این خطبه آمده است: «مِنْ کَلاَمِ أَمِیرِ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ مَا اُشْتُهِرَ بَیْنَ اَلْعُلَمَاءِ وَ حَفِظَهُ ذَوُو اَلْفَهْمِ وَ اَلْحُکَمَا». رهبر شهید آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای نیز در سخنان مختلف خود، با اشاره به این خطبه امیرالمؤمنین(ع)، توصیه‌هایی اخلاقی به مردم و مسئولان داشته‌اند. به عنوان نمونه، ایشان در دیدار با مسئولان نظام، در شرح این خطبه امام علی(ع) بیان کرده‌اند: «انّ اخوف ما اخاف علیکم اثنان اتّباع الهوی و طول الأمل فأمّا اتّباع الهوی فیصدّ عن الحق»؛ یعنی پیروی از هوای نفس، شما را از راه خدا گمراه می‌کند. غالب این گمراهی‌ها به خاطر هوای نفس است. البته ما برای خودمان هزار رقم توجیه درست می‌کنیم، برای این‌که از راه خدا منحرف شویم و حرف و عملمان غیر از آن چیزی باشد که شرع و دین برای ما معیّن کرده است. هوای نفس خصوصیتش این است که شما را از سبیل‌الله ـ که جهاد در سبیل‌الله لازم است ـ گمراه می‌کند. «و امّا طول الأمل فینسی الأخرة». طول امل، یعنی آرزوهای دور و دراز شخصی: تلاش کن برای این‌که فلان‌طور خانه برای خودت درست کنی؛ تلاش کن و مقدمات را فراهم کن برای این‌که به فلان مقام برسی؛ تلاش کن... این طول‌الأمل ـ یعنی آرزوهایی که یکی پس از دیگری می‌آیند و تمام‌نشدنی‌اند ـ جلوی چشم انسان صف می‌کشند؛ برای انسان هدف درست می‌کنند و هدف‌های حقیر در نظر انسان عمده می‌شود. خاصیت این هدف‌ها «ینسی الأخرة» است؛ آخرت را از یاد انسان می‌برند؛ انسان دائماً مشغول هدف‌های حقیر می‌شود؛ برای انسان وقتی باقی نمی‌ماند؛ دل انسان را می‌میرانند؛ میل به دعا، میل به انابه، میل به تضرع و میل به توجه را برای انسان باقی نمی‌گذارند».
امام علی(ع) در ادامه این خطبه، به توصیف دنیا و آخرت می‌پردازند و همگان را نسبت به ضرورت توجه به آخرت هشدار می‌دهند:
«أَلَا وَ إِنَّ الدُّنْیَا قَدْ وَلَّتْ حَذَّاءَ ، فَلَمْ یَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ کَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ اصْطَبَّهَا صَابُّهَا. أَلَا وَ إِنَّ الْآخِرَةَ قَدْ أَقْبَلَتْ وَ لِکُلٍّ مِنْهُمَا بَنُونَ، فَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الْآخِرَةِ، وَ لاَ تَکُونُوا مِنْ أَبْنَاءِ الدُّنْیَا، فَإِنَّ کُلَّ وَلَد سَیُلْحَقُ بأُمِّهِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، وَ إِنَّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَ لاَ حِسَابَ وَ غَداً حِسَابٌ، وَ لَا عَمَلَ.»
بدانید که دنیا به سرعت از شما روی‌گردانده و از آن جز ته‌مانده‌ای که کسی در کاسه باقی نهاده باشد، نمانده است. آگاه باشید که آخرت روی آورده و برای هر یک از دنیا و آخرت، فرزندانی است. شما از فرزندان آخرت باشید، نه از فرزندان دنیا؛ زیرا هر فردی در آخرت به مادرش ملحق می‌شود. امروز زمان عمل است و بازخواستی نیست و فردا روز بازخواست است و عملی در آن میسر نیست.
سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا
___
پایان پیام
نظر شما