نهج البلاغه
-
در دومین پیش‌همایش هشتمین دوره کتاب سال حکومت اسلامی مطرح شد؛
اخبار همايش‌ها و فراخوانهااز فقه معاهدات و شناخت قدرت ایران تا هشدار درباره اعتماد پس از صلح؛ سه سخنران در پیش‌همایش کتاب سال حکومت اسلامی تبیین کردند
لاریجانی بر شناخت واقع‌بینانه قدرت ایران و تفکیک نقض عهد از خدعه تأکید کرد، محمدی عراقی خواستار توسعه فقه معاهدات شد و عالمی با استناد به قرآن و نهج‌البلاغه، نسبت به غفلت از تهدیدها پس از صلح…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۵؛ نهی از رذایل اخلاقی
«الْبُخْلُ عَارٌ»؛ بخل مایه ننگ است. «وَ الْجُبْنُ مَنْقَصَةٌ»؛ و ترس مایه نقص است. «وَ الْفَقْرُ یُخْرِسُ الْفَطِنَ عَنْ [حَاجَتِهِ] حُجَّتِهِ»؛ و فقر انسان هوشمند را از دلیل آوردن لال می‌کند.…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۴؛ از طمع‌ورزی تا حاکمیت زبان؛ سه هشدار برای حفظ عزت انسان
«أَزْرَی بِنَفْسِهِ مَنِ اسْتَشْعَرَ الطَّمَعَ»؛ آن که جان را با طمع‌ورزی بپوشاند، خودش را پست کرده است. «وَ رَضِیَ بِالذُّلِّ مَنْ کَشَفَ عَنْ ضُرِّهِ»؛ و راضی شده به ذلت کسی که رازهای خودش…
-
معارف و سبک زندگیالگوی شایسته در کلام امیرالمؤمنین(ع)؛ تصویری از یک انسان تراز
امیرالمومنین علی(ع) در حکمت ۲۸۹ نهج‌البلاغه، تصویری از یک انسان تراز ترسیم می‌کند که با کوچک دیدن دنیا، رهایی از شکم‌پرستی، سکوت حکیمانه، قدرت پنهان در ضعف ظاهری، و مخالفت آگاهانه با هوای نفس…
-
معارف و سبک زندگیاز بی‌وفایی کوفیان تا اطاعت شامیان؛ واقعیت یک تفاوت تاریخی
مردم آن زمان عراق و مخصوصاً کوفه، از گروه‌های مختلف با فرهنگ‌های متفاوت تشکیل شده بودند و سیاست‌های زمان عثمان، آنان را به سوی زَرْق و برق دنیا کشیده بود و لذا بسیاری از سران قبایل و شخصیت‌های…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۳؛ در فتنه‌ها، ابزار دیگران نباش!
«کُنْ فِی الْفِتْنَةِ کَابْنِ اللَّبُونِ» در فتنه‌ها مانند شتر جوان دوساله باش، «لَا ظَهْرٌ فَیُرْکَبَ» نه پشتی دارد که بر او سوار شوند، «وَ لَا ضَرْعٌ فَیُحْلَبَ» نه پستانی دارد که او را بدوشند.
-
معارف و سبک زندگیتلاش کن؛ اما برای روزی حرص نزن
ایشان می فرماید: «بدان که روزی بر دو گونه است: یک نوع، روزی است که به جستجوی آن برمی خیزی [و باید برخیزی] و نوع دیگری آن که به سراغ تو خواهد آمد حتی اگر به دنبالش نروی خود به دنبال تو می آید».…
-
معارف و سبک زندگیگاهی بیشتر دویدن، بیشتر از دستت می‌دهد!
امام علی(ع) درباره میانه روی در طلب روزی می فرماید: «بدان به یقین هرگز به همه آرزوهایت دست نخواهی یافت و [نیز بدان] هرگز از اجلت تجاوز نخواهی کرد [و بیش از آنچه مقرر شده عمر نمی کنی] و تو در…
-
معارف و سبک زندگینظر امام علی(ع) درباره داشتن «منزل بزرگ»
امام علی(ع) هنگامی که خانه وسیع «علاء بن زیاد حارثی» را مشاهده می کنند، نخست او را سرزنش کرده و سپس نصیحتی آمیخته با محبّت به او ارائه می دهد و می فرماید: «با این خانه وسیع در این دنیا چه می…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۳؛ اهمیت حفاظت از اموال عمومی
حفاظت از بیت‌المال و حراست از اموال عمومی، از چنان اهمیتی در دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) برخوردار است که حتی توبیخ کسانی که ممکن است در آن تصرف کرده باشند، مورد توجه و تأکید ایشان قرار گرفته و با…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ ترسناک‌ترین امور در زندگی انسان
دنیاطلبی و پیروی از امیال نفسانی، همچنین داشتن آرزوهای طولانی و دل‌بستن به دنیای واهی، از مهمترین خطرها در زندگی انسان است؛ همان‌گونه که امام علی(ع) نیز در خطبه چهل‌ودوم نهج‌البلاغه، این دو…
-
معارف و سبک زندگیمناعت طبع در فقر، فروتنی در ثروت؛ درس امام علی(ع) برای زندگی
امام علی(ع) درباره رفتار انسان هنگام نیازمندی و بی نیازی می فرماید: «چه زشت است خضوع [در برابر دیگران] به هنگام نیاز، و جفا و خشونت به هنگام بی نیازی و توانگری». برخی انسان ها در هنگام نیازمندی،…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ سیره علوی در عزل مدیران؛ نه تهمت، نه تخریب شخصیت
جابجایی سمت‌های حکومتی، بخشی از اختیارات حاکم اسلامی است تا افراد را بنا بر توانمندی‌های فردی یا ضرورت‌های سیاسی، از سمتی عزل کرده و یا در بخش دیگری به کار گیرد. نامه چهل‌ودوم امام علی(ع)، شیوه…
-
معارف و سبک زندگیامام علی(ع) و یک هشدار مهم درباره فقر و نیازمندی
امام علی(ع) می فرماید: «خداوندا آبرویم را با بی نیازی [از خلق] محفوظ دار و شخصیتم را بر اثر فقر ضایع مکن، [تا اینکه مجبور نگردم] از کسانی درخواست روزی کنم که آنها خود، از تو روزی می طلبند و از…
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ عنایت الهی در هنگام نعمت بیماری!
عنایت‌های الهی در هنگام بیماری، محور سخنان امام علی(ع) در دیدار با یکی از دوستان بیمار ایشان است. بخشی از این عنایت‌ها در این سخنان بیان شده و نمونه‌های دیگری از آن را می‌توان در منابع روایی…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ در مذمت حیله‌گری و خیانت!
خیانت، خواه در روابط اجتماعی یا فعالیت‌های سیاسی، زمینه‌ساز تضعیف اعتماد و روابط میان افراد جامعه است. خیانت و حیله‌گری در ابعاد مختلف آن، در نهایت می‌تواند به ازهم‌پاشیدگی اجتماعی منجر شود.
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۲/ الگوی شایسته و ویژگی‌های آن
«فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِینَ» ولی اگر سخن می‌گفت بر گویندگان غلبه پیدا می‌کرد. «وَ نَقَعَ غَلِیلَ السَّائِلِینَ» تشنگی آن سؤال کننده را برطرف می‌کرد، یعنی جوابش را می‌داد. «وَ کَانَ ضَعِیفاً…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ هشداری برای اختلاسگران!
نامه ۴۱ نهج‌البلاغه، نامه‌ای از امام علی(ع) خطاب به یکی از نزدیکان و مدیران ارشد حکومت است که مرتکب خیانت در امانت و برداشت از اموال بیت‌المال شده بود. هشدارهای مطرح‌شده در این نامه، تنها به…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۱/ عالمان واقعی چه کسانی هستند؟
«لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَیِّنَاتُهُ» تا اینکه حجت‌های خدا و بیّناتش باطل نشود، همیشه این‌ها برپا و در میان مخلوقین و انسان‌ها برقرار باشد. «وَ کَمْ ذَا وَ أَیْنَ أُولَئِکَ» چطور؟…
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۰ و ۴۱: نوشته‌ها و گفته‌ها، معیارهای عقل و جهل
بیان هر انسان، نشانگر میزان عقل و نادانی اوست؛ خواه این بیان توسط زبان او گفته شود یا آنکه به‌وسیله بنان و سرانگشتان او نگاشته شده باشد. موضوعی که هم در حکمت‌های ۴۰ و ۴۱ و هم در بخش‌های مختلف…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۰؛ حکومت، ضرورتی برای حیات انسان
حکومت، از ضرورت‌های حیات انسانی است و هر جامعه انسانی، نیازمند حاکمانی است که ساختار سیاسی و نظم اجتماعی آن جامعه را هدایت کنند. امام علی(ع) در خطبه ۴۰ نهج‌البلاغه، این ضرورت را بیان کرده و کمترین…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۹/ علم بهتر است یا ثروت؟
«یَا کُمَیْلُ هَلَکَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْیَاءٌ» ای کمیل، کسانی که مال جمع و انبار می‌کنند، مُرده‌اند، اگرچه زنده هستند. «وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِیَ الدَّهْرُ» اما تا روزگار…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۰/ هشدار امام علی(ع) به کارگزاران؛ حسابرسی خداوند از حسابرسی مردم سخت‌تر است
هشدار امام علی(ع) به یکی از کارگزاران خویش که متهم به اختلاس شده بود، موضوع نامه چهلم نهج‌البلاغه است. اگرچه مخاطب این نامه در تاریخ به‌طور دقیق مشخص نیست، اما هر یک از کارگزاران حکومت اسلامی…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۸/ توصیه‌های امیرالمومنین(ع) به کمیل بن زیاد
چرا دسته‌ی سوم این‌طور هستند؟ «لَمْ یَسْتَضِیئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ» از نور علم بهره‌ای نبردند و روشنایی نگرفتند. «وَ لَمْ یَلْجَئُوا إِلَی رُکْنٍ وَثِیقٍ» و به پناه یا جایگاه استواری پناه نبرده‌اند.
-
معارف و سبک زندگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۳۹: وقتی مستحب به واجب آسیب می‌زند؛ بازخوانی یک هشدار صریح از امیرالمؤمنین(ع)
مقدم بودن واجب‌ها بر مستحب‌ها، فراتر از یک اصل فقهی، ضرورتی دینی در اندیشه شیعی است. بر اساس این اندیشه بنیادین، نمی‌توان و نباید اختلافات سیاسی یا مجادلات اجتماعی را به گسل‌های سیاسی و شکاف‌های…
-
معارف و سبک زندگیامام حسین(ع) در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید؛ بخش سوم: وقایع بعد از کربلا
شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید معتزلی، در کنار نکات فراوان ادبی و بلاغی در شرح خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه، بخش‌های از تاریخ اسلام را روایت کرده که برخی از این وقایع تاریخی، به بیان…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۷/ پرهیزکار از مسیر حق خارج نمی‌شود
«نَفْسُهُ مِنْهُ فِی عَنَاءٍ» نفسش از دست خودش در رنج است «وَ النَّاسُ مِنْهُ فِی رَاحَةٍ» مردم از او در آسایش هستند. «أَتْعَبَ نَفْسَهُ لِآخِرَتِهِ وَ أَرَاحَ النَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ» نفسش را…
-
معارف و سبک زندگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۳۹/ سکوت در برابر دشمن؛ گلایه‌ی امام علی(ع) از سستی کوفیان و انفعال در میدان نبرد
جهاد در مقابل ظالمان و کافران یک الزام شرعی است که در زمان و مکان مناسب باید انجام شده و هرگونه تخطی از آن علاوه بر آثار سوء آخرتی، اثرات فراوانی در حیات دنیایی مسلمانان می‌گذارد که مهمترین آن،…
-
نگاهی به زهد مثال‌زدنیِ رهبر شهید؛
معارف و سبک زندگیپادشاهی بر حصیر؛ ثروتمندترین مردِ ساده‌زیستِ عصرِ ما
چگونه می‌توان بر قله‌های قدرت ایستاد، اما دل به وسوسه‌های رنگارنگ کاخ‌نشینی و اشرافیت نباخت؟ این نوشتار، نگاهی است به راز شگفت‌انگیز پیوند «اقتدار» و «ساده‌زیستی» در سیره رهبران الهی؛ معمایی…
-
معارف و سبک زندگینامه‌های نهج‌البلاغه ۳۹: تبعیت از شیطان؛ از عمرو بن عاص تا امروز
تبعیت از شیطان، گاه در قالب معاویه بن ابوسفیان و زمانی در قالب استکبار، خود را نمایان می‌سازد و افرادی در طول تاریخ، به امید رسیدن به منافع دنیایی خود را پیروان آنها قرار داده‌اند، موضوعی که…