نهج البلاغه
-
معارف و سبک زندگیاز بی‌وفایی کوفیان تا اطاعت شامیان؛ واقعیت یک تفاوت تاریخی
مردم آن زمان عراق و مخصوصاً کوفه، از گروه‌های مختلف با فرهنگ‌های متفاوت تشکیل شده بودند و سیاست‌های زمان عثمان، آنان را به سوی زَرْق و برق دنیا کشیده بود و لذا بسیاری از سران قبایل و شخصیت‌های…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج‌البلاغه ۵۳؛ در فتنه‌ها، ابزار دیگران نباش!
«کُنْ فِی الْفِتْنَةِ کَابْنِ اللَّبُونِ» در فتنه‌ها مانند شتر جوان دوساله باش، «لَا ظَهْرٌ فَیُرْکَبَ» نه پشتی دارد که بر او سوار شوند، «وَ لَا ضَرْعٌ فَیُحْلَبَ» نه پستانی دارد که او را بدوشند.
-
معارف و سبک زندگیتلاش کن؛ اما برای روزی حرص نزن
ایشان می فرماید: «بدان که روزی بر دو گونه است: یک نوع، روزی است که به جستجوی آن برمی خیزی [و باید برخیزی] و نوع دیگری آن که به سراغ تو خواهد آمد حتی اگر به دنبالش نروی خود به دنبال تو می آید».…
-
معارف و سبک زندگیگاهی بیشتر دویدن، بیشتر از دستت می‌دهد!
امام علی(ع) درباره میانه روی در طلب روزی می فرماید: «بدان به یقین هرگز به همه آرزوهایت دست نخواهی یافت و [نیز بدان] هرگز از اجلت تجاوز نخواهی کرد [و بیش از آنچه مقرر شده عمر نمی کنی] و تو در…
-
معارف و سبک زندگینظر امام علی(ع) درباره داشتن «منزل بزرگ»
امام علی(ع) هنگامی که خانه وسیع «علاء بن زیاد حارثی» را مشاهده می کنند، نخست او را سرزنش کرده و سپس نصیحتی آمیخته با محبّت به او ارائه می دهد و می فرماید: «با این خانه وسیع در این دنیا چه می…
-
اخبار ویژهنامه‌های نهج‌البلاغه ۴۳؛ اهمیت حفاظت از اموال عمومی
حفاظت از بیت‌المال و حراست از اموال عمومی، از چنان اهمیتی در دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) برخوردار است که حتی توبیخ کسانی که ممکن است در آن تصرف کرده باشند، مورد توجه و تأکید ایشان قرار گرفته و با…
-
صفحه فرهنگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ ترسناک‌ترین امور در زندگی انسان
دنیاطلبی و پیروی از امیال نفسانی، همچنین داشتن آرزوهای طولانی و دل‌بستن به دنیای واهی، از مهمترین خطرها در زندگی انسان است؛ همان‌گونه که امام علی(ع) نیز در خطبه چهل‌ودوم نهج‌البلاغه، این دو…
-
معارف و سبک زندگیمناعت طبع در فقر، فروتنی در ثروت؛ درس امام علی(ع) برای زندگی
امام علی(ع) درباره رفتار انسان هنگام نیازمندی و بی نیازی می فرماید: «چه زشت است خضوع [در برابر دیگران] به هنگام نیاز، و جفا و خشونت به هنگام بی نیازی و توانگری». برخی انسان ها در هنگام نیازمندی،…
-
صفحه فرهنگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ سیره علوی در عزل مدیران؛ نه تهمت، نه تخریب شخصیت
جابجایی سمت‌های حکومتی، بخشی از اختیارات حاکم اسلامی است تا افراد را بنا بر توانمندی‌های فردی یا ضرورت‌های سیاسی، از سمتی عزل کرده و یا در بخش دیگری به کار گیرد. نامه چهل‌ودوم امام علی(ع)، شیوه…
-
معارف و سبک زندگیامام علی(ع) و یک هشدار مهم درباره فقر و نیازمندی
امام علی(ع) می فرماید: «خداوندا آبرویم را با بی نیازی [از خلق] محفوظ دار و شخصیتم را بر اثر فقر ضایع مکن، [تا اینکه مجبور نگردم] از کسانی درخواست روزی کنم که آنها خود، از تو روزی می طلبند و از…
-
صفحه فرهنگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ عنایت الهی در هنگام نعمت بیماری!
عنایت‌های الهی در هنگام بیماری، محور سخنان امام علی(ع) در دیدار با یکی از دوستان بیمار ایشان است. بخشی از این عنایت‌ها در این سخنان بیان شده و نمونه‌های دیگری از آن را می‌توان در منابع روایی…
-
صفحه فرهنگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ در مذمت حیله‌گری و خیانت!
خیانت، خواه در روابط اجتماعی یا فعالیت‌های سیاسی، زمینه‌ساز تضعیف اعتماد و روابط میان افراد جامعه است. خیانت و حیله‌گری در ابعاد مختلف آن، در نهایت می‌تواند به ازهم‌پاشیدگی اجتماعی منجر شود.
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۲/ الگوی شایسته و ویژگی‌های آن
«فَإِنْ قَالَ بَذَّ الْقَائِلِینَ» ولی اگر سخن می‌گفت بر گویندگان غلبه پیدا می‌کرد. «وَ نَقَعَ غَلِیلَ السَّائِلِینَ» تشنگی آن سؤال کننده را برطرف می‌کرد، یعنی جوابش را می‌داد. «وَ کَانَ ضَعِیفاً…
-
صفحه فرهنگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۱؛ هشداری برای اختلاسگران!
نامه ۴۱ نهج‌البلاغه، نامه‌ای از امام علی(ع) خطاب به یکی از نزدیکان و مدیران ارشد حکومت است که مرتکب خیانت در امانت و برداشت از اموال بیت‌المال شده بود. هشدارهای مطرح‌شده در این نامه، تنها به…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۵۱/ عالمان واقعی چه کسانی هستند؟
«لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَیِّنَاتُهُ» تا اینکه حجت‌های خدا و بیّناتش باطل نشود، همیشه این‌ها برپا و در میان مخلوقین و انسان‌ها برقرار باشد. «وَ کَمْ ذَا وَ أَیْنَ أُولَئِکَ» چطور؟…
-
صفحه فرهنگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۴۰ و ۴۱: نوشته‌ها و گفته‌ها، معیارهای عقل و جهل
بیان هر انسان، نشانگر میزان عقل و نادانی اوست؛ خواه این بیان توسط زبان او گفته شود یا آنکه به‌وسیله بنان و سرانگشتان او نگاشته شده باشد. موضوعی که هم در حکمت‌های ۴۰ و ۴۱ و هم در بخش‌های مختلف…
-
صفحه فرهنگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۴۰؛ حکومت، ضرورتی برای حیات انسان
حکومت، از ضرورت‌های حیات انسانی است و هر جامعه انسانی، نیازمند حاکمانی است که ساختار سیاسی و نظم اجتماعی آن جامعه را هدایت کنند. امام علی(ع) در خطبه ۴۰ نهج‌البلاغه، این ضرورت را بیان کرده و کمترین…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۹/ علم بهتر است یا ثروت؟
«یَا کُمَیْلُ هَلَکَ خُزَّانُ الْأَمْوَالِ وَ هُمْ أَحْیَاءٌ» ای کمیل، کسانی که مال جمع و انبار می‌کنند، مُرده‌اند، اگرچه زنده هستند. «وَ الْعُلَمَاءُ بَاقُونَ مَا بَقِیَ الدَّهْرُ» اما تا روزگار…
-
صفحه فرهنگینامه‌های نهج‌البلاغه ۴۰/ هشدار امام علی(ع) به کارگزاران؛ حسابرسی خداوند از حسابرسی مردم سخت‌تر است
هشدار امام علی(ع) به یکی از کارگزاران خویش که متهم به اختلاس شده بود، موضوع نامه چهلم نهج‌البلاغه است. اگرچه مخاطب این نامه در تاریخ به‌طور دقیق مشخص نیست، اما هر یک از کارگزاران حکومت اسلامی…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۸/ توصیه‌های امیرالمومنین(ع) به کمیل بن زیاد
چرا دسته‌ی سوم این‌طور هستند؟ «لَمْ یَسْتَضِیئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ» از نور علم بهره‌ای نبردند و روشنایی نگرفتند. «وَ لَمْ یَلْجَئُوا إِلَی رُکْنٍ وَثِیقٍ» و به پناه یا جایگاه استواری پناه نبرده‌اند.
-
صفحه فرهنگیحکمت‌های نهج‌البلاغه ۳۹: وقتی مستحب به واجب آسیب می‌زند؛ بازخوانی یک هشدار صریح از امیرالمؤمنین(ع)
مقدم بودن واجب‌ها بر مستحب‌ها، فراتر از یک اصل فقهی، ضرورتی دینی در اندیشه شیعی است. بر اساس این اندیشه بنیادین، نمی‌توان و نباید اختلافات سیاسی یا مجادلات اجتماعی را به گسل‌های سیاسی و شکاف‌های…
-
صفحه فرهنگیامام حسین(ع) در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید؛ بخش سوم: وقایع بعد از کربلا
شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید معتزلی، در کنار نکات فراوان ادبی و بلاغی در شرح خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‌البلاغه، بخش‌های از تاریخ اسلام را روایت کرده که برخی از این وقایع تاریخی، به بیان…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۷/ پرهیزکار از مسیر حق خارج نمی‌شود
«نَفْسُهُ مِنْهُ فِی عَنَاءٍ» نفسش از دست خودش در رنج است «وَ النَّاسُ مِنْهُ فِی رَاحَةٍ» مردم از او در آسایش هستند. «أَتْعَبَ نَفْسَهُ لِآخِرَتِهِ وَ أَرَاحَ النَّاسَ مِنْ نَفْسِهِ» نفسش را…
-
اخبار ویژهخطبه‌های نهج‌البلاغه ۳۹/ سکوت در برابر دشمن؛ گلایه‌ی امام علی(ع) از سستی کوفیان و انفعال در میدان نبرد
جهاد در مقابل ظالمان و کافران یک الزام شرعی است که در زمان و مکان مناسب باید انجام شده و هرگونه تخطی از آن علاوه بر آثار سوء آخرتی، اثرات فراوانی در حیات دنیایی مسلمانان می‌گذارد که مهمترین آن،…
-
نگاهی به زهد مثال‌زدنیِ رهبر شهید؛
معارف و سبک زندگیپادشاهی بر حصیر؛ ثروتمندترین مردِ ساده‌زیستِ عصرِ ما
چگونه می‌توان بر قله‌های قدرت ایستاد، اما دل به وسوسه‌های رنگارنگ کاخ‌نشینی و اشرافیت نباخت؟ این نوشتار، نگاهی است به راز شگفت‌انگیز پیوند «اقتدار» و «ساده‌زیستی» در سیره رهبران الهی؛ معمایی…
-
صفحه فرهنگینامه‌های نهج‌البلاغه ۳۹: تبعیت از شیطان؛ از عمرو بن عاص تا امروز
تبعیت از شیطان، گاه در قالب معاویه بن ابوسفیان و زمانی در قالب استکبار، خود را نمایان می‌سازد و افرادی در طول تاریخ، به امید رسیدن به منافع دنیایی خود را پیروان آنها قرار داده‌اند، موضوعی که…
-
اخبار ویژهامام حسین(ع) در شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید؛ بخش اول: روایات قبل از امامت
شرح نهج‌البلاغه ابن ابی‌الحدید، به‌عنوان یکی از شرحهای معروف این کتاب، دارای نکات مختلف تاریخی درباره ائمه معصومین(ع) است که کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. موضوعات مرتبط با امام حسین(ع)…
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۶/ شکر واقعی در رعایت تقوا است
آدم باتقوا دیگر چه می‌کند؟ «یَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَهُ» کسی که به او ظلمی کرده را می‌بخشد. یعنی تا جایی که می‌شود اهل بخشش است.
-
اخبار ویژهجرعه‌ای از نهج البلاغه ۴۵/ بسیاری از گناهان از عدم حلم ناشی می‌شود
«خَاشِعاً قَلْبُهُ» متقین قلب قسیّ ندارند بلکه قلب خاشعی دارند. همان‌طور که گفت عبادت‌شان خاشعانه است، قلب‌شان هم خشوع دارد. «قَانِعَةً نَفْسُهُ» نفس قانعی دارند و به دنبال زیادی، زیاده‌روی و…
-
صفحه فرهنگیخطبه‌های نهج‌البلاغه ۳۸؛ جنگ با حقیقت از مسیر «شبهه»
شبهه‌ها اگر پاسخ مناسب نیابند، راهی برای ضلالت و گمراهی و اگر پاسخ مناسب بیابند، می‌توانند بسترساز یقین و عاملی برای هدایت باشند. روشن است که هر فرد موظف است به هر شکلی پاسخ شبهات خود را بیابد…