۳۱ شهریور ۱۴۰۵ - ۱۳:۲۲
نامه‌های نهج‌البلاغه ۴۳؛ اهمیت حفاظت از اموال عمومی

حفاظت از بیت‌المال و حراست از اموال عمومی، از چنان اهمیتی در دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) برخوردار است که حتی توبیخ کسانی که ممکن است در آن تصرف کرده باشند، مورد توجه و تأکید ایشان قرار گرفته و با هشدار شدید ایشان همراه بوده است.

خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا: نامه ۴۳ شباهت مضمونی فراوانی با نامه‌های ۴۰ و ۴۱ نهج‌البلاغه دارد؛ موضوعی که می‌توان نمونه‌های دیگری از آن را در دیگر نامه‌های نهج‌البلاغه نیز یافت. در این نامه‌ها، غالباً امام علی(ع)، کارگزاران حکومتی را به دلیل بی‌توجهی به اهمیت بیت‌المال و تصرف نامناسب در آن، مورد توبیخ قرار می‌دهد.

این هشدارها در حالی است که در تمامی این نامه‌ها، با «تردید» درباره انجام این موارد توسط آنان سخن گفته شده است. حضرت از سویی با تأکید بر اینکه «ممکن است» این فساد انجام شده باشد، سخن می‌گوید و از سوی دیگر، با قاطعیت، هشدارهای شدیدی به این متهمان اقتصادی می‌دهد.

مضامین تمامی این نامه‌ها از نظر محتوا یکسان است؛ ابتدا از احتمال تخلف و فساد سخن گفته می‌شود، سپس عواقب شوم این اقدام بیان می‌شود، در مرحله بعد، نکاتی درباره آثار دنیایی این اقدام مطرح شده و در نهایت، توصیه‌های پدرانه ایشان برای جبران آن تبیین می‌شود.

حضرت در نامه ۴۳، دو عبارت را که نشانگر تردید ایشان درباره وقوع یک فساد مالی است، بیان کرده‌اند. در عبارت نخست آمده است: «بَلَغَنِی عَنْکَ أَمْرٌ إِنْ کُنْتَ فَعَلْتَهُ، از تو خبری به من رسیده، که اگر چنان کرده باشی...» حضرت در ادامه نامه، بار دیگر این تردید را با این عبارت تکرار می‌کنند: «لَئِنْ کَانَ ذَلِکَ، اگر این سخن راست باشد».

حضرت در ادامه، آثار فساد اقتصادی در ساختار حکومت اسلامی را در جملات متعدد این‌گونه بیان می‌کنند: «فَقَدْ أَسْخَطْتَ إِلَهَکَ وَ عَصَیْتَ إِمَامَکَ، خدای خود را به خشم آورده‌ای و امام خود را غضبناک کرده‌ای»؛ یا در فرازهای بعدی می‌فرمایند: «لَتَجِدَنَّ لَکَ عَلَیَّ هَوَاناً وَ لَتَخِفَّنَّ عِنْدِی مِیزَاناً، فَلَا تَسْتَهِنْ بِحَقِّ رَبِّکَ وَ لَا تُصْلِحْ دُنْیَاکَ بِمَحْقِ دِینِکَ فَتَکُونَ مِنَ الْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا. از ارج خود در نزد من فرو کاسته‌ای و کفه اعتبار خود را سبک کرده‌ای. پس حقیقت پروردگارت را سهل نگیر و خوار ندان و دنیایت را به نابودی دینت آباد مگردان، که در زمره زیانکارترین مردم در روز رستاخیز خواهی بود».

امام علی(ع) در این عبارت، که می‌توان آن را «توبیخ‌نامه‌ای مهربانانه» دانست، این توصیه‌های اخلاقی را به کسی ارائه می‌کند که «ممکن است» مرتکب فساد مالی شده باشد. حضرت علت این موضوع را «سهل گرفتن فرمان پروردگار» معرفی می‌کند. نتیجه این سهل‌گیری و بی‌توجهی نیز «آبادی دنیا به قیمت نابودی آخرت» و حاصل آن، «فَتَکُونَ مِنَ الْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا، از زیانکارترین افراد شدن» است.

در آیات ۱۰۳ و ۱۰۴ سوره مبارکه کهف، خداوند این افراد را این‌گونه توصیف می‌کند:

«قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُمْ بِالاْخْسَرینَ أَعْمالاً * الَّذینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیاةِ الدُّنْیا وَهُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعاً بگو: آیا به شما خبر دهیم که زیانکارترین افراد به جهت عمل چه کسانی هستند، همان کسانی که سعی و تلاششان در زندگی دنیا گُم (و نابود) شده، در حالی که می‌پندارند کار نیک انجام می‌دهند».

سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا

___

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha