به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی‌نژاد، معاون پژوهش جامعةالمصطفی العالمیه، با تأکید بر جایگاه زن در تحولات اجتماعی و تمدنی، اظهار داشت: زن از ارکان اصلی تحولات تمدنی و تغییرات اجتماعی است و موضوع زن و خانواده در کانون این تحولات قرار دارد؛ با این حال، برای رسیدن به وضعیت مطلوب، باید غفلت‌ها و چالش‌های موجود در این عرصه به‌صورت دقیق آسیب‌شناسی شود.
وی با تبیین سطوح مختلف مطالعات زن و خانواده، خاطرنشان کرد: این مطالعات را می‌توان در سه سطح کلامی و فلسفی، حقوقی و برنامه‌ریزی و مدیریت کلان بررسی کرد که هر یک در شناخت جایگاه زن و ترسیم الگوی مطلوب زندگی فردی و اجتماعی اهمیت دارد.
مبانی اسلامی زن و خانواده؛ از کرامت انسانی تا حقوق زن
معاون پژوهش جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به سطح نخست مطالعات زن و خانواده، یعنی مباحث کلامی و فلسفی، گفت: در این سطح، جایگاه زن در نظام آفرینش بررسی می‌شود و اسلام با تأکید بر آفرینش زن و مرد از نفس واحده، نگاه‌های فرودست‌انگارانه به زن را رد می‌کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی‌نژاد افزود: سطح دوم این مطالعات به حقوق زن اختصاص دارد که اندیشمندان اسلامی، از جمله شهید مطهری در کتاب «نظام حقوق زن در اسلام»، ابعاد مختلف آن را تبیین کرده‌اند. در این چارچوب، مسائلی مانند حقوق اقتصادی زن، نفقه و مسئولیت‌های مالی در خانواده مورد بررسی قرار می‌گیرد.
وی تصریح کرد: با وجود ظرفیت‌های فکری و حقوقی موجود در اسلام، یکی از غفلت‌های مهم در این حوزه به سطح سوم، یعنی برنامه‌ریزی، توسعه و مدیریت کلان بازمی‌گردد؛ سطحی که به گفته وی، در آن باید الزامات رشد و شکوفایی زنان و همچنین حفظ و تقویت نهاد خانواده به‌صورت هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
انتقاد از الگوهای توسعه بدون توجه به استحکام خانواده
معاون پژوهش جامعةالمصطفی العالمیه با انتقاد از الگوهای توسعه مبتنی بر مبانی لیبرال، اظهار داشت: برخی شاخص‌های رایج توسعه انسانی، عمدتاً بر مؤلفه‌هایی مانند رشد اقتصادی، آموزش و بهداشت تمرکز دارند و از نگاه وی، برای ارزیابی وضعیت زن و خانواده باید شاخص‌های مرتبط با تحکیم خانواده و تقویت روابط عاطفی میان زوجین نیز به‌طور جدی در نظر گرفته شوند.
وی با هشدار نسبت به پیامدهای الگوبرداری از الگوهای توسعه غربی، به تجربه کشورهای اسکاندیناوی اشاره کرد و گفت: به اعتقاد وی، برخورداری از شاخص‌های بالای توسعه انسانی، لزوماً به معنای استحکام نهاد خانواده نیست و باید پیامدهای اجتماعی و خانوادگی الگوهای توسعه نیز به‌صورت مستقل ارزیابی شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی‌نژاد ادامه داد: از این منظر، برخی آسیب‌های اجتماعی و تغییرات فرهنگی را نباید صرفاً به ضعف مبانی فلسفی یا حقوقی اسلام نسبت داد، بلکه باید بررسی کرد که تا چه اندازه اصول و ارزش‌های مربوط به حفظ خانواده در سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌های کلان کشور انعکاس یافته است.
هشدار درباره بازتولید الگوهای غربی در مطالعات اسلامی
وی در ادامه، از آنچه «غفلت فریب» در مطالعات زن و خانواده نامید، انتقاد کرد و گفت: از دیدگاه وی، برخی الگوهای سرمایه‌داری غربی به تضعیف نهاد خانواده منجر می‌شوند و لازم است مراکز مطالعاتی و پژوهشگران، هنگام استفاده از مفاهیم و قواعد فقهی، نسبت میان مبانی نظری و پیامدهای اجتماعی آنها را با دقت بررسی کنند.
معاون پژوهش جامعةالمصطفی العالمیه با اشاره به استفاده از قواعدی مانند عسر و حرج و لاضرر در مباحث مربوط به خانواده، خاطرنشان کرد: به اعتقاد وی، بهره‌گیری از این قواعد باید با توجه به مبانی فقهی و آثار اجتماعی آنها صورت گیرد تا مفاهیم دینی در مسیری مغایر با اهداف و مبانی اسلامی به کار گرفته نشوند.
تحکیم خانواده؛ محور سیاست‌گذاری در حوزه زن
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدی‌نژاد در پایان با تأکید بر اهمیت حفظ آرامش و استحکام خانواده، اظهار داشت: ایجاد، حفظ و ارتقای کانون خانواده و تأمین آرامش خانوادگی باید جایگاهی محوری در مطالعات و سیاست‌گذاری‌های مربوط به زن داشته باشد.
وی افزود: هر نظریه یا رویکردی که به نام حمایت از زن، به تضعیف خانواده و سلب آرامش خانوادگی بینجامد، باید از نظر مبانی فکری و پیامدهای عملی مورد بررسی و نقد قرار گیرد.
معاون پژوهش جامعةالمصطفی العالمیه در پایان، هوشیاری نخبگان، پژوهشگران و مراکز مطالعاتی را برای شناسایی و اصلاح غفلت‌های موجود ضروری دانست و بر لزوم توجه هم‌زمان به کرامت زن، حقوق اسلامی و تحکیم نهاد خانواده در برنامه‌ریزی‌های کلان تأکید کرد.
..............................
پایان پیام
نظر شما