۱۴ آبان ۱۴۰۵ - ۱۹:۴۶
علامه سیدجعفر مرتضی، تاریخ را با نگاه اجتهادی و نقد سندی و محتوایی بازخوانی کرد

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، در نشست بزرگداشت علامه سید جعفر مرتضی عاملی با تشریح روش تاریخ‌نگاری او گفت: علامه سید جعفر مرتضی با رویکردی اجتهادی، تاریخ را نه صرفاً نقل رویدادها، بلکه فرآیندی علمی مبتنی بر جمع‌آوری روایات، بررسی اسناد و تحلیل محتوا می‌دید و هرگز به صرف شهرت یک روایت در منابع قدیمی، آن را نمی‌پذیرفت.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ مراسم بزرگداشت علامه سید جعفر مرتضی عاملی متکلم، مورخ، مفسر، ادیب و محقق برجسته شیعه معاصر، با حضور جمعی از محققان و نمایندگانی از دفاتر مراجع معظم تقلید، امروز پنجشنبه ۱۴ آبان در سالن همایش‌های مجمع جهانی اهل‌بیت(ع)  در قم برگزار شد.

 آیت‌الله عباس کعبی در  این نشست در سخنانی به تبیین ابعاد علمی و روش‌شناختی شخصیت او پرداخت و گفت: علامه سید جعفر مرتضی از برجسته‌ترین مورخان و پژوهشگران تاریخ اسلام، به‌ویژه تاریخ صدر اسلام، سیره پیامبر اکرم(ص) و اهل‌بیت(ع) بود.

آیت‌الله کعبی با اشاره به ویژگی‌های روش تاریخ‌نگاری علامه سید جعفر مرتضی گفت: ایشان در تاریخ، تنها به نقل رویدادها بسنده نمی‌کرد، بلکه تاریخ را فرآیندی علمی مبتنی بر جمع‌آوری روایات، بررسی اسناد و تحلیل محتوا می‌دید. برخلاف رویه رایج مورخان، او به بررسی اسناد و مقایسه محتواها با شواهد تاریخی می‌پرداخت.

وی افزود: علامه سید جعفر مرتضی، نقد منابع تاریخی را در دستور کار داشت و هرگز به صرف وجود یک روایت در منبع قدیمی یا شهرت آن، صحت آن را نمی‌پذیرفت. او شرایط تدوین، گرایش‌های نویسندگان و ساختار سیاسی و مذهبی و تعصب برخی از آنان ضد اهل‌بیت(ع) را بررسی می‌کرد.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تصریح کرد: علامه سید جعفر مرتضی، بین روایت تاریخی و حقیقت تاریخی تمایز قائل می‌شد. ممکن است روایتی مشهور و رایج باشد، اما این به معنای آن نیست که لزوماً واقعیت را نشان می‌دهد. او بر جمع میان نقد سندی و نقد محتوایی تأکید داشت و تحلیل مضمون روایت و میزان انسجام آن با وقایع ثابت و قواعد عقلی و تاریخی را مورد توجه قرار می‌داد.

آیت‌الله کعبی افزود: علامه سید جعفر مرتضی، زمینه‌های سیاسی و اجتماعی شکل‌گیری، انتشار یا تحریف برخی روایات را بررسی می‌کرد. این رویکرد در کتاب «الصحیح من سیرة النبی» و پژوهش‌های او درباره امام رضا(ع) نمایان است. او تاریخ اسلام را با نگاهی نقادانه و به دور از تقلید از مشهورات یا تسلیم مطلق در برابر آنچه برخی مورخان آورده‌اند، بازخوانی کرد.

وی با اشاره به آثار برجسته علامه سید جعفر مرتضی گفت: از جمله تألیفات مهم او می‌توان به «الصحیح من سیرة النبی الأعظم»، «مأساة الزهراء(س)» که به نقد برخی شبهات معاصر درباره مصائب حضرت زهرا(س) و مسئله کسر ضلع می‌پردازد، «دراسات فی علامات الظهور ، الجزیرة الخضراء»، «أحادیث أم المؤمنین عائشة» و «کربلاء فوق الشبهات» اشاره کرد.

مقاومت در اندیشه علامه مرتضی

آیت‌الله کعبی در سخنان خود به بُعد دیگر شخصیت علامه سید جعفر مرتضی، یعنی تراث مرتبط با انقلاب اسلامی و مقاومت پرداخت و گفت: ایشان در این حوزه نیز نوآوری داشت. پژوهش‌های او درباره رساله امیرالمؤمنین(ع) در شرح عهد مالک اشتر و ولایت فقیه در صحیحه عمر بن حنظله از جمله این آثار است.

وی افزود: علامه سید جعفر مرتضی علاوه بر کتاب در میان رزمندگان و مجاهدان حضور می‌یافت و آنان او را بسیار دوست داشتند. او انقلاب و مقاومت را نه فقط در مواجهه نظامی، بلکه در ابعاد فرهنگی، اجتماعی و رسانه‌ای می‌دید و بر حفظ آگاهی سیاسی امت و رد مشروعیت‌بخشی به انحراف در طول تاریخ تأکید داشت.

................

پایان پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha