به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ مراسم بزرگداشت علامه سید جعفر مرتضی عاملی متکلم، مورخ، مفسر، ادیب و محقق برجسته شیعه معاصر، با حضور جمعی از محققان و نمایندگانی از دفاتر مراجع معظم تقلید، امروز پنجشنبه ۱۴ آبان در سالن همایش‌های مجمع جهانی اهل‌بیت(ع) در قم برگزار شد.
شیخ عبدالله دقاق از علمای بحرین در این نشست، بیان داشت: امروز گرد هم آمده‌ایم تا یاد عالمی را گرامی بداریم که سه ویژگی مهم را در خود جمع کرده بود: علم از یک سو، ورع و تقوا از سوی دیگر و جهاد در راه خدا از سوی سوم.
وی در ابتدای سخنان خود با اشاره به آیه «یَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنْکُمْ وَالَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ» گفت: مردم همانند دندانه‌های شانه با هم برابرند، اما قرآن سه معیار برای برتری انسان‌ها معرفی کرده است: نخست تقوا که خداوند می‌فرماید «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ»، دوم جهاد که می‌فرماید «فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقَاعِدِینَ دَرَجَةً» و سوم علم که می‌فرماید «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ». علامه سید جعفر مرتضی این سه خصلت را در خود جمع کرده بود.
روش علامه سید جعفر مرتضی در مطالعه سیره
شیخ دقاق با اشاره به روش علامه سید جعفر مرتضی در مطالعه سیره گفت: از ایشان پرسیدند سیره را چگونه بخوانیم؟ فرمود: سیره را به عنوان یک طالب علم بخوانید، نه به عنوان یک فرد عادی.
وی افزود: علامه سید جفعر مرتضی توصیه می‌کرد که مطالعه سیره را با کتاب‌های معاصران آغاز نکنید، زیرا این کار ذهن و آگاهی شما را از همان ابتدا با تحلیل‌ها و ترجیحات آنان پر می‌کند. تصویری که انسان از ابتدا از یک موضوع در ذهن می‌سازد، ثابت می‌ماند و به سختی تغییر می‌کند.
وی تصریح کرد: علامه سید جعفر مرتضی می‌گفت: ابتدا کتاب‌های چهارگانه مادر در سیره را بخوانید: «الارشاد» شیخ مفید، «اعلام الوری» طبرسی، «مناقب آل ابی‌طالب» ابن شهرآشوب و «کشف الغمة» اربلی. سپس «بحارالانوار» علامه مجلسی را بخوانید.
شیخ دقاق افزود: علامه سید جعفر مرتضی، روش خاصی برای خواندن مجلدات سیره بحارالانوار داشت که شامل چهار مرحله بود: خواندن عادی و گذرا، خواندن با حذف مکررات، خواندن با تمرکز و تفکیک موضوعی، و خواندن با توجه به نحوه تعامل علامه مجلسی با روایات.
وی توضیح داد: علامه مجلسی گاهی در برابر روایتی سکوت می‌کند، گاهی آن را توضیح می‌دهد و گاهی به نقد آن می‌پردازد. بنابراین باید بحارالانوار را با مقایسه میان این سه نوع تعامل خواند.
وی گفت: در سیره حسینی، کتاب «اللهوف» سید بن طاووس نیز به این منابع افزوده می‌شود.
شیخ دقاق درباره مطالعه موضوع مهدویت گفت: علامه سید جعفر مرتضی توصیه می‌کرد که در این زمینه به پنج منبع مراجعه شود: «کمال‌الدین و تمام النعمة» شیخ صدوق، رسائل شیخ مفید در غیبت، «المقنع» سید مرتضی، «الغیبة» شیخ طوسی و «الغیبة» شیخ نعمانی.
وی افزود: علامه سید جعفر مرتضی می‌گفت: ابتدا این پنج منبع را در مهدویت بخوانید و سپس هر کتابی از معاصران را که خواستید بخوانید. با این روش، شما با نصوص اصلی مأنوس می‌شوید و می‌توانید کلام آنان را بر اساس نصوص محاکمه کنید. برخلاف اینکه ابتدا تحلیل‌های معاصران را بخوانید و سپس به سراغ نصوص اصلی بروید، که در این صورت نصوص اصلی را با تحلیل‌های ذهنی خود محاکمه می‌کنید.
این عالم بحرینی تأکید کرد: این روش، همان روش استوار در فقه، تفسیر و تاریخ است که مرحوم آیت‌الله العظمی بروجردی نیز بر آن تأکید داشت. آیت‌الله شیخ مسلم داوری، استاد ما در فقه، پیش از آغاز هر مسئله فقهی می‌گفت: ابتدا روایات باب را بخوانید. مثلاً در بحث نماز جمعه در عصر غیبت، ابتدا آیات مربوط را بخوانید، سپس تمام روایات را بخوانید و پس از مأنوس شدن ذهن با آیات و روایات، به سراغ اقوال و تحلیل‌های علما بروید.
وی افزود: این علوم، علوم تراثی هستند و نه معیاری. این علوم از نسل به نسل و سینه به سینه منتقل شده‌اند. بنابراین باید ابتدا نصوص را خواند و فهمید و سپس به تحلیل و مناقشه پرداخت. کسی که با نصوص و روایات مأنوس باشد، در مناقشه تحلیل‌ها بسیار قوی‌تر خواهد بود.
فروتنی علامه در خدمت به مکتب اهل‌بیت(ع)
شیخ دقاق در پایان با اشاره به تواضع علامه سید جعفر مرتضی گفت: روزی در اواخر عمر ایشان به دیدارشان رفتیم. یکی از حاضران که هنوز در قید حیات است گفت: می‌خواهم حماسه کامل حسینی را برای کودکان تصویرسازی کنم، از خروج امام حسین(ع) از مدینه به مکه و سپس به عراق تا شهادت ایشان. اما نگرانم که تصاویر با سیره صحیح مطابقت نداشته باشد. آیا می‌توانم داستان‌ها را برای بررسی به شما بفرستم؟
وی افزود: علامه سید جعفر مرتضی با وجود عظمت علمی و تسلط بر منابع و تحقیق، از خدمت به امام حسین(ع) و اهل‌بیت(ع) دریغ نمی‌کرد و گفت: مانعی ندارد، شماره‌ام را می‌دهم و داستان‌ها را بفرستید تا بررسی کنم و انشاءالله پاسخ دهم.
شیخ دقاق در پایان گفت: از خداوند متعال برای علامه سید جعفر مرتضی عاملی، علو درجات و برای ما توفیق ادای حق او و حق علمایمان را مسئلت داریم.
.................
پایان پیام/
نظر شما