به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ شماری از ساکنان کابل نسبت به تشدید کم‌آبی، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی و افزایش هزینه تأمین آب آشامیدنی ابراز نگرانی کرده و از مسئولان حکومت طالبان خواسته‌اند برای جلوگیری از گسترش این بحران، اقدامات فوری و مؤثری انجام دهند.
بر اساس گزارش‌های محلی، دسترسی به آب لوله‌کشی در برخی مناطق پایتخت افغانستان به‌شدت محدود شده و بسیاری از خانواده‌ها ناچارند برای تأمین آب آشامیدنی از شرکت‌های خصوصی یا فروشندگان سیار آب خرید کنند.
شماری از شهروندان می‌گویند آب لوله‌کشی در محل زندگی آنان گاهی تنها دو روز در هفته جریان دارد و در برخی مناطق نیز تأمین آب برای چندین روز متوالی قطع می‌شود.
علاوه بر کمبود آب، کیفیت نامناسب منابع موجود نیز به یکی از نگرانی‌های اصلی خانواده‌ها تبدیل شده است.
به گفته برخی ساکنان، آب چاه‌های خانگی به دلیل شوری یا کیفیت نامناسب، برای نوشیدن و پخت‌وپز قابل استفاده نیست و آنان ناچارند آب موردنیاز خود را از منابع دیگر تهیه کنند.
خرید آب؛ هزینه‌ای سنگین بر دوش خانواده‌های کم‌درآمد
کاهش دسترسی به آب سالم در شرایطی رخ داده است که فقر، بیکاری و درآمد محدود، تأمین هزینه‌های اولیه زندگی را برای بسیاری از خانواده‌های افغانستان دشوار کرده است.
بر اساس اظهارات شماری از ساکنان کابل، قیمت یک ظرف ۲۰ لیتری آب آشامیدنی در برخی مناطق به حدود ۲۰ افغانی می‌رسد.
برخی خانواده‌ها اعلام کرده‌اند که روزانه نزدیک به ۶۰ افغانی برای تهیه آب هزینه می‌کنند، در حالی که این مبلغ برای خانواده‌های پرجمعیت یا ساکنان مناطق محروم به‌مراتب بیشتر است.
در بعضی از محله‌های کابل، هزینه روزانه خرید آب به حدود ۲۰۰ افغانی نیز می‌رسد؛ رقمی که برای خانواده‌ای با درآمد روزانه ۴۰۰ افغانی، می‌تواند نیمی از درآمد روزانه را به خود اختصاص دهد.
در مناطق دیگری نیز ساکنان به دلیل خشک‌شدن چاه‌ها یا قطع مکرر آب لوله‌کشی، ناچارند هر هفته تانکرهای چند هزار لیتری آب خریداری کنند.
این وضعیت علاوه بر افزایش هزینه‌های زندگی، نگرانی‌هایی درباره کیفیت آب عرضه‌شده از سوی تأمین‌کنندگان خصوصی و ضرورت نظارت بهداشتی بر آن ایجاد کرده است.
کاهش ۳۰ متری سطح آب؛ کابل در آستانه بحران جدی
ارزیابی‌های پژوهشی نشان می‌دهد که بحران آب کابل در سال‌های اخیر به مرحله نگران‌کننده‌ای رسیده است.
بر اساس یک گزارش تخصصی منتشرشده در سال ۲۰۲۵، سطح منابع آب زیرزمینی کابل طی یک دهه گذشته حدود ۲۵ تا ۳۰ متر کاهش یافته است.
این بررسی همچنین نشان داده که میزان برداشت آب از سفره‌های زیرزمینی کابل، سالانه حدود ۴۴ میلیون مترمکعب بیشتر از حجم آبی است که به‌طور طبیعی جایگزین می‌شود.
بر اساس همین ارزیابی، نزدیک به نیمی از چاه‌های بررسی‌شده در کابل خشک شده‌اند و منابع باقی‌مانده نیز تحت فشار شدید برداشت آب قرار دارند.
گزارش‌های پژوهشی همچنین هشدار داده‌اند که در صورت ادامه روند کنونی و نبود سرمایه‌گذاری مؤثر در مدیریت منابع آبی، سفره‌های آب زیرزمینی کابل ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به‌شدت تحلیل بروند یا در بخش‌هایی از شهر خشک شوند.
این پیش‌بینی به معنای قطعی‌بودن پایان ذخایر آب کابل در سال ۲۰۳۰ نیست، بلکه هشداری درباره پیامدهای ادامه برداشت بی‌رویه و کمبود اقدامات اصلاحی است.
ساختمان‌های بلندمرتبه و چاه‌های عمیق؛ فشار مضاعف بر منابع آب
گسترش ساخت‌وسازهای شهری، افزایش جمعیت و حفر چاه‌های عمیق از عوامل تشدیدکننده بحران آب کابل معرفی شده‌اند.
شماری از شهروندان معتقدند افزایش ساختمان‌های بلندمرتبه بدون تأمین زیرساخت‌های مناسب آبرسانی، فشار بیشتری بر منابع محدود زیرزمینی وارد کرده است.
آنان خواستار نظارت بر حفر چاه‌ها، جلوگیری از برداشت غیرمجاز آب و الزام پروژه‌های ساختمانی به رعایت مقررات مدیریت منابع آبی هستند.
در مقابل، برخی ساکنان معتقدند توقف فعالیت‌های ساختمانی و اقتصادی نمی‌تواند راه‌حل پایدار بحران باشد و باید از سرمایه‌گذاری بخش خصوصی برای توسعه شبکه‌های آبرسانی استفاده شود.
مدیریت فاضلاب، جلوگیری از آلودگی منابع زیرزمینی، افزایش ذخیره آب‌های سطحی و انتقال آب از منابع پایدار به کابل، از جمله راهکارهایی است که برای مقابله با این بحران مطرح شده‌اند.
در همین ارتباط، مسئولان بخش آبرسانی افغانستان به‌تازگی از امضای قراردادی به ارزش حدود یک میلیارد افغانی برای توسعه آبرسانی در ناحیه هفدهم کابل خبر داده‌اند.
بر اساس برنامه اعلام‌شده، این پروژه با استفاده از آب سد شاه‌وعروس و چند چاه عمیق، در صورت تکمیل، قرار است آب موردنیاز حدود ۵۰ هزار خانوار را تأمین کند.
با این حال، اجرای این طرح هنوز به معنای رفع کمبود آب در دیگر مناطق پایتخت نیست و بخش گسترده‌ای از شهر همچنان به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پایدار نیاز دارد.
هشدار درباره بحران سراسری آب در افغانستان
مشکل کم‌آبی تنها به کابل محدود نمی‌شود و گزارش‌های بین‌المللی از گسترش فشار بر منابع آب در دیگر مناطق افغانستان نیز حکایت دارد.
بر اساس یکی از ارزیابی‌های بشردوستانه، حدود ۳۳ میلیون نفر در افغانستان با درجاتی از کمبود شدید آب مواجه‌اند؛ هرچند مقام‌های مسئول حکومت طالبان پیش‌تر این برآورد را مورد تردید قرار داده‌اند.
در بررسی دیگری، اعلام شده است که نزدیک به ۳۰ درصد جمعیت افغانستان، از جمله حدود ۶ میلیون و ۸۰۰ هزار کودک، به خدمات اولیه آب آشامیدنی دسترسی ندارند.
این دو برآورد شاخص‌های متفاوتی را اندازه‌گیری می‌کنند؛ یکی به مواجهه با کمبود شدید آب مربوط است و دیگری به دسترسی به خدمات اولیه آب آشامیدنی.
کاهش بارندگی، تغییرات اقلیمی، خشکسالی‌های پی‌درپی، تخریب زیرساخت‌ها و افزایش جمعیت از مهم‌ترین عوامل تشدید بحران آب افغانستان به شمار می‌روند.
بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان نیز در سال‌های اخیر فشار بیشتری بر شبکه‌های آبرسانی و منابع محدود آب در شهرهای بزرگ وارد کرده است.
بحرانی که دیگر نمی‌توان آن را نادیده گرفت
تشدید کم‌آبی در کابل، علاوه بر مشکلات اقتصادی، پیامدهای بهداشتی و اجتماعی گسترده‌ای به همراه دارد.
دسترسی محدود به آب سالم می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های ناشی از آب آلوده را افزایش دهد و سلامت کودکان، سالمندان و خانواده‌های کم‌درآمد را بیشتر تهدید کند.
همچنین وابستگی روزافزون شهروندان به خرید آب از شرکت‌های خصوصی، در نبود نظارت و توسعه زیرساخت‌های عمومی، می‌تواند نابرابری در دسترسی به یکی از اساسی‌ترین نیازهای زندگی را تشدید کند.
در حالی که بخشی از شهروندان کابل برای تهیه ابتدایی‌ترین نیاز روزانه خود ناچار به پرداخت هزینه‌های سنگین هستند، ادامه برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی و نبود مدیریت مؤثر، آینده تأمین آب پایتخت افغانستان را با ابهام جدی مواجه کرده است.
حل این بحران به برنامه‌ریزی بلندمدت، نظارت بر برداشت آب، توسعه شبکه‌های آبرسانی، حفاظت از منابع زیرزمینی و سرمایه‌گذاری در طرح‌های پایدار نیاز دارد.
بحران آب کابل دیگر تنها یک مشکل فصلی یا محدود به چند محله نیست؛ مسئله‌ای است که در صورت تداوم روند فعلی، می‌تواند زندگی میلیون‌ها شهروند و آینده اقتصادی و اجتماعی پایتخت افغانستان را تحت تأثیر قرار دهد.
.....................................
پایان پیام/
نظر شما