به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ آمریکا و متحدان این کشور مرحله تازهای از تقابل با روسیه و چین را با تمرکز بر جنگ دریایی آغاز کردهاند؛ راهبردی که هدف آن اعمال محاصره تجاری، توقیف و خرابکاری در کشتیها، بستن آبراهها و حتی انجام حملات «پیشدستانه» در دریاست؛ اقدامی که به گفته ناظران، جنگ در دریا برای تغییر موازنه قدرت در خشکی محسوب میشود.
به نظر میرسد اهداف فعلی ترامپ در این زمینه، کشورهایی مانند ایران، ونزوئلا، کوبا، روسیه، کره شمالی، چین و هند هستند. در همین چارچوب، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در جلسهای در کمیته سنای این کشور اعلام کرد اگر این کشورها برای بازدارندگی در برابر تشدید تنشهای واشنگتن اقدام کنند، نیروی دریایی آمریکا «اول شلیک خواهد کرد».
روبیو با اشاره به استقرار تجهیزات نظامی آمریکا در مناطق حساس گفت هدف از این اقدام، ایجاد آرایشی نظامی است که بتواند در صورت لزوم، پیش از وقوع حمله علیه نیروها و تأسیسات آمریکا و متحدانش، واکنش پیشدستانه نشان دهد. این اظهارات بهعنوان نشانهای از عبور واشنگتن از سیاست دفاعی صرف به سمت بازدارندگی تهاجمی ارزیابی شده است.
در این میان، واکنش روسیه به تهدیدات دریایی چندان شفاف نیست. پس از توقیف نفتکش «مارینرا» با پرچم روسیه در هفتم ژانویه در سواحل غربی اسکاتلند، وزارت خارجه روسیه این اقدام را «دزدی دریایی» توصیف کرد، نه اعلام جنگ. مسکو اعلام کرد توقیف این کشتی بر اساس ادعای نقض تحریمهای آمریکا علیه ایران صورت گرفته، نه تحریمهای مستقیم علیه روسیه.
با وجود اسکورت دریایی روسیه شامل یک زیردریایی و یک ناوچه، توضیح روشنی درباره چرایی عدم دفاع از این نفتکش ارائه نشد. ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، ابتدا خواستار آزادی دو خدمه روس شد و سپس از آمریکا بابت آزادی آنها تشکر کرد، اما این روند با تأخیر انجام شد و نهایتا در ۲۸ ژانویه دو شهروند روس آزاد و به کشور بازگردانده شدند.
در مقابل، کاپیتان و افسر اول کشتی که تابعیت گرجی دارند همچنان در بریتانیا بازداشت هستند و واشنگتن خواستار استرداد آنهاست. دیگر خدمه که عمدتاً هندی بودند نیز طبق رویههای حقوقی بریتانیا آزاد و بازگردانده شدند؛ بدون آنکه امتیاز ویژهای به درخواستهای رسمی مسکو داده شود.
همزمان، فرانسه نیز در ۲۲ ژانویه نفتکش «گرینچ» را در آبهای بینالمللی مدیترانه و نزدیک سواحل اسپانیا توقیف و به بندر مارسی منتقل کرد. این کشتی حامل نفت خام روسیه به مقصد ترکیه بود. تاکنون واکنش علنی جدی از سوی مسکو یا دهلینو در دفاع از محموله و خدمه این کشتی منتشر نشده است.
در جبههای دیگر، آمریکا فشار دریایی بر کوبا را نیز افزایش داده و حتی تهدید کرده است مانع رسیدن محمولههای نفتی روسیه و مکزیک به این جزیره شود. زاخارووا در واکنش گفت آمریکا بارها کوبا را تهدید کرده و با تشدید محاصره، حتی نام این کشور را در فهرست «حامیان تروریسم» قرار داده است. او بر همبستگی مسکو با دولت و ملت کوبا تأکید کرد.
در همین حال، اتحادیه اروپا نیز بهدنبال محدودسازی شدید صادرات نفت روسیه از مسیر دریای بالتیک است. اولگ تساریوف، چهره مخالف دولت اوکراین مستقر در کریمه، هشدار داده که نزدیک به نیمی از صادرات دریایی نفت روسیه از بالتیک عبور میکند و در صورت عملی شدن تهدیدها، هر خروج نفتکش روسی میتواند به توقیف منجر شود و پیامدهای سنگینی برای بودجه روسیه داشته باشد.
او تأکید کرده است روسیه نمیتواند تنها به «صبر دریایی» اکتفا کند و باید برای مقابله با توقیف احتمالی نفتکشها برنامهای عملیاتی با اقدامات متقابل مشخص داشته باشد.
در حوزه شمالگان نیز تهدیدها علیه استفاده روسیه از مسیر دریای شمالی افزایش یافته است. ولادیمیر پوتین ۲۱ ژانویه در واکنشی کوتاه به تحولات پیرامون گرینلند گفت این موضوع «به روسیه ارتباطی ندارد»، اما مسکو تاکنون توضیح بیشتری ارائه نکرده است.
همزمان، کشورهای حوزه بالتیک و دریای شمال اعلام کردهاند کشتیهای حامل نفت روسیه، چه با پرچم روسیه و چه بدون آن، میتوانند متوقف و توقیف شوند؛ بهویژه اگر چندپرچمی باشند، سامانههای شناسایی خود را خاموش کنند یا انتقال کشتی به کشتی بدون اطلاع قبلی انجام دهند.
یک منبع نزدیک به مسکو در واکنش گفته است اگر رفتارها شبیه دزدی دریایی باشد، پاسخ نیز در همان چارچوب داده خواهد شد. به گفته او، صادرکنندگان نفت روسیه باید با ثبت رسمی کشتیها، استفاده از پرچم روسیه، بهکارگیری خدمه روس و استقرار نیروهای مسلح روی هر کشتی، مسیر قانونی دفاع از خود را فراهم کنند تا روسیه بتواند بهطور مشروع از نیروی نظامی برای بازدارندگی استفاده کند.
به این ترتیب، تقابل دریایی آمریکا و متحدانش با روسیه وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که میتواند مسیرهای انرژی جهان را ناامنتر و رقابت قدرتهای بزرگ را از خشکی به دریا منتقل کند.
**************
پایان پیام/ 345
