به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در گرامیداشت یکهزار و پانصدمین سال میلاد پیامبر رحمت(ص)، نشست علمی «مطالعات فرامتنی در تحلیل تاریخ و سیره اهلبیت(ع)» امروز دوشنبه ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ در مجمع جهانی اهلبیت(ع) برگزار شد.
در این نشست علمی، آیتالله محمدهادی یوسفی غروی، استاد محقق و مورخ معاصر و نویسنده موسوعة التاریخ الاسلامی با عنوان روششناسی تالیف و تحقیق کتاب موسوعة التاریخ الاسلامی، و همچنین دکتر صفری فروشانی عضو هیئتعلمی دانشگاه بینالمللی المصطفی(ص) با عنوان مطالعات فرامتنی در تحلیل تاریخ و سیره اهلبیت(ع) به ارائه بحث پرداختند.(متن کامل)
تمایز میان بعثت به نبوت و بعثت به رسالت
آیتالله محمدهادی یوسفی غروی در این نشست علمی به تبیین یکی از مباحث کلیدی کتاب خود پیرامون زمان مبعث پرداخت.
وی با استناد به بیتی از دیوان فارسی آیتالله شیخ محمدحسین اصفهانی (محقق اصفهانی) مبنی بر نهادن تاج رسالت بر سر پیامبر(ص)، به تحلیل روایات مرتبط با ۲۷ رجب پرداخت.
این مورخ معاصر بیان کرد که بر اساس اخبار متعدد از ائمه اطهار(ع)، تاریخ ۲۷ رجب مربوط به «بعثت به نبوت» است، در حالی که «بعثت به رسالت» با نزول قرآن کریم در شب قدر ماه مبارک رمضان تقارن دارد.
نویسنده موسوعة التاریخ الاسلامی تأکید کرد که در هیچیک از روایات مربوط به ۲۷ رجب، تصریحی بر نزول قرآن در این روز وجود ندارد و رسالت پیامبر(ص) که همان ابلاغ و تبیین قرآن است، در ماه رمضان آغاز شده است. وی این تفکیک معنایی را راهکاری برای حل تعارضهای ظاهری میان روایات و آیات قرآن دانست.
روششناسی تألیف «موسوعة التاریخ الاسلامی»
آیتالله یوسفی غروی در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی رسیدن به پختگی در تحلیلهای تاریخی، روش خود را مبتنی بر تتبع در منابع فریقین و بازنگری در میراث مکتوب شیعه توصیف کرد.
وی اظهار داشت که در تدوین این دوره تاریخی، علاوه بر منابع عامه، روایات ائمه اطهار(ع) بهعنوان مصدر نخستین، مورد توجه قرار گرفته و اخبار مختلف با یکدیگر مقایسه شدهاند.
این استاد برجسته تاریخ اسلام بر لزوم در نظر گرفتن دیدگاه کلامی تشیع، بهویژه اصل «عصمت» و لیاقت دریافت وحی، در سنجش اخبار تاریخی تأکید کرد.
یوسفی غروی تصریح کرد که برخی از مورخان در برگزیدن و تنظیم اخبار دچار تسامح شدهاند، اما وی تلاش کرده است تا جایگاه الهی پیامبر(ص) و اوصیای ایشان را در تمام مراحل تحقیق و نگارش لحاظ کند.
تأکید بر ضرورت مطالعات فرامتنی و بازنگری روشی در تحلیل تاریخ و سیره
در این نشست علمی دکتر نعمتالله صفری فروشانی با تجلیل از آثار آیتالله یوسفی غروی، به تبیین تفاوتهای روشی در تحلیل تاریخ اسلام پرداخت.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از مطالعات فرامتنی، تمایز میان «روش» و «روششناسی» را تشریح کرد و نقش رویکردهای مختلف در فهم سیره معصومان(ع) را برشمرد.
صفری فروشانی چالشهای الگوگیری از سیره در جهان معاصر، اهمیت علوم میانرشتهای و نیاز فقه به تاریخ را از محورهای اساسی پژوهش دانست. او همچنین با نقد وضعیت آموزشی حوزههای علمیه، بر ضرورت تولید محتوای علمی مبتنی بر قواعد روشمند تأکید کرد.
دکتر داود صفا عضو هیئتعلمی جامعة المصطفی و مسئول دفتر امور مطالعات، تحقیقات و پژوهش مجمع جهانی اهلبیت(ع) در ابتدای این نشست با تبریک چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی و هزار و پانصدمین سالگرد ولادت پیامبر اکرم(ص)، به تشریح رسالتهای مجمع در حوزه پژوهش پرداخت.
وی خاطرنشان کرد که معاونت علمی و فرهنگی مجمع جهانی اهلبیت(ع) کلانپروژههایی همچون «سبک زندگی» و «وضعیتشناسی شیعیان جهان» را با رویکردی مسئلهمحور دنبال میکند. صفا با اشاره به چالشهای مدرنیته و امپریالیسم که به دنبال همسانسازی انسانها و ایجاد بیهویتی هستند، ضرورت بازگشت به الگوهای دینی و سیره اهلبیت(ع) را یادآور شدو افزود که ارائه الگوهای متناسب با تجربه زیسته انسان معاصر، از اهداف اصلی برگزاری این جلسات علمی است.
شایان ذکر است در برگزاری این نشست علمی، دفتر امور مطالعات، تحقیقات و پژوهش معاونت علمی و فرهنگی مجمع جهانی اهلبیت(ع)، مؤسسه آموزشهای کوتاهمدت و فرصتهای مطالعاتی جامعة المصطفی العالمیه و خبرگزاری بینالمللی ابنا مشارکت داشتند.
........
پایان پیام/
نظر شما