۲۷ بهمن ۱۴۰۴ - ۲۱:۱۸
نظام جامع علوم عقلی برای نخستین‌بار در تاریخ این علوم تدوین شد

رئیس مرکز دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی مؤسسه امام خمینی(ره) از تدوین نظام جامع علوم عقلی برای نخستین‌بار در تاریخ این علوم خبرداد.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حجت‌الاسلام احمد ابوترابی، رئیس مرکز دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، در آیین رونمایی از ۲ وبگاه تخصصی و ۵۰ جلد اثر مرجع علوم عقلی اسلامی که در مؤسسه امام خمینی(ره) برگزار شد، اظهار کرد: تفاوت اساسی مجموعه دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی با نمونه‌های مشابه در دنیا آن است که پیش از ورود به نگارش مقالات، با هدایت ریاست عالیه وقت مؤسسه و مؤسس این مرکز، مرحوم علامه آیت‌الله مصباح یزدی(رضوان‌الله‌تعالی‌علیه)، تلاش شد زیرساخت‌های هر علم و نظام جامع آن به‌صورت دقیق تدوین شود.

وی افزود: در این مسیر، به این جمع‌بندی رسیدیم که باید نظام علوم تدوین شود و بر اساس این نظام، برخی علوم که سابقه‌ای نداشتند، تأسیس شوند و آغاز این حرکت با تدوین «اصطلاح‌نامه‌ها» بود و با تکمیل و اصلاح آن، به نقشه‌ای جامع برای ترسیم نظام موضوعات هر علم تبدیل شد.

رئیس مرکز دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی ادامه داد: این فرآیند سبب شد برخی رشته‌ها برای نخستین‌بار با هویت مستقل علمی شکل بگیرند؛ برای نمونه «ادبیات عرفانی» به «عرفان ادبی» تبدیل شد و نظام علمی آن با فصل‌ها و ساختار مشخص تعریف گردید و همچنین «عرفان عملی» که پیش‌تر مجموعه‌ای پراکنده از اصطلاحات، مقامات و منازل بود، برای اولین‌بار به‌صورت یک علم مدون و نظام‌مند با نمودار، درخت علم و ساختار موضوعی شکل گرفت؛ امری که پیش از این سابقه نداشت.

حجت‌الاسلام ابوترابی با اشاره به تأسیس «معرفت‌شناسی عرفانی» تصریح کرد: پیش‌تر، در این حوزه تنها به چند اصطلاح مانند شهود و مکاشفه اشاره می‌شد، اما امروز معرفت‌شناسی عرفانی به‌عنوان یک علم مستقل، با استخراج مبانی آن از متون منطقی، فلسفی، عرفانی و کلامی، برای نخستین‌بار تعریف و نظام‌مند شده است؛ مسیری که حاصل بیش از بیست سال تلاش مستمر بوده و نظام جدیدی از علوم عقلی اسلامی را پدید آورده است.

وی با بیان اینکه بسیاری از اساتید برجسته علوم عقلی پس از مشاهده این مجموعه دچار شگفتی شدند، گفت: این حجم از تأسیس و نظام‌سازی علمی، برای بسیاری باورپذیر نبود و حاصل نگاه بلندمدت مرحوم آیت‌الله مصباح یزدی(ره) است؛ ایشان بارها تأکید می‌کردند که این پروژه، طرحی ۵۰ ساله است و علوم تا زمانی که تأسیس نشوند، به‌درستی استوار نخواهند شد.

رئیس مرکز دایرةالمعارف علوم عقلی اسلامی با اشاره به نقش محوری عرفان در این مجموعه، خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از آثار معرفی‌شده، آثار عرفانی است و این دستاوردها مرهون هدایت و زحمات اساتید عرفان است و پیچیدگی‌ها و اختلاف‌نظرهای موجود در مباحث عرفانی به‌گونه‌ای بود که شوراهای علمی متعددی تشکیل شد، اما با حضور ایشان و دعوت از همه اساتید برجسته حوزه، این جریان علمی به ثبات و انسجام رسید و امروز ثمره آن در قالب آثاری چون عرفان نظری چندجلدی و دیگر آثار نمایان است.

وی با یادآوری رویکرد عقلانی مرحوم آیت‌الله مصباح یزدی(ره) نسبت به عرفان افزود: ایشان با وجود پذیرش حقیقت عرفان، همواره بر ضرورت تبیین عقلانی و پرهیز از استدلال‌های ضعیف و احساسی تأکید داشتند و محققان عرفان را به تعمیق و استحکام مبانی عقلانی فرا می‌خواندند.

حجت‌الاسلام ابوترابی با قدردانی از همه اساتید، پژوهشگران و بخش‌های اجرایی مؤسسه امام خمینی(ره) گفت: این مجموعه حاصل کاری کاملاً گروهی و هم‌اندیشانه در بازه‌ای ۱۵ تا ۲۰ ساله است و از روابط عمومی، پژوهشگران، مدیران و همه مراکز همکار قدردانی می‌کنم و امیدواریم خداوند متعال اجر این تلاش‌ها را عطا فرماید و ما را قدردان این نعمت بزرگ قرار دهد و ما این توفیقات را مدیون عنایات حضرت فاطمه معصومه سلام‌الله‌علیها و دعای خیر بزرگان و محققانی می‌دانیم که برخی از آنان امروز در میان ما نیستند.

..................

پایان پیام

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha