به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ همزمان با انتشار گزارشهایی درباره وخامت شدید وضعیت بینایی عمران خان در بازداشت، موج تازهای از انتقادها نسبت به نحوه برخورد نهادهای حاکمیتی پاکستان با نخستوزیر پیشین این کشور شکل گرفته است؛ انتقادهایی که برخی تحلیلگران آن را نشانهای از تعمیق بحران سیاسی و فرسایش مشروعیت ساختار قدرت در اسلامآباد ارزیابی میکنند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، اگر ادعاها درباره آسیب جدی به بینایی عمران خان صحت داشته باشد، این مسئله از نگاه منتقدان صرفا یک مشکل پزشکی یا اداری تلقی نمیشود، بلکه بهعنوان مرحلهای تازه از فشارهای سازمانیافته علیه یکی از بانفوذترین چهرههای سیاسی ۷۸ سال اخیر پاکستان تعبیر میشود.
انحصار قدرت در بازداشت
تحلیلگران با اشاره به اینکه در شرایط بازداشت، کنترل کامل بر دسترسی زندانی به نور، مراقبتهای درمانی، خواب و ارتباطات در اختیار حاکمیت است، تأکید میکنند هرگونه وخامت جسمی در چنین وضعیتی نمیتواند از مسئولیت نهادهای ذیربط جدا تلقی شود. از این منظر، آسیب احتمالی به سلامت عمران خان، امتداد همان روندی دانسته میشود که طی چهار سال گذشته به بازداشت گسترده هواداران او و محدودیتهای سیاسی گسترده انجامیده است.
در این میان، نام عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، نیز در تحلیلها مطرح شده است. برخی منتقدان، ساختار کنونی قدرت را متهم میکنند که با مهندسی انتخابات، اعمال فشار بر رسانهها و تأثیرگذاری بر روندهای قضایی، نقش پررنگی در مدیریت صحنه سیاسی ایفا میکند؛ اتهاماتی که مقامهای رسمی همواره رد کردهاند.
انسداد سیاسی و تشدید شکافها
به گفته ناظران، تداوم بازداشت عمران خان نهتنها از میزان حمایت مردمی او نکاسته، بلکه در مواردی به تقویت جایگاه نمادین وی انجامیده است. آنان معتقدند برخوردهای سختگیرانه، بهجای فرسایش پایگاه اجتماعی او، موجب انسجام بیشتر هوادارانش شده است.
گزارشها همچنین از استقرار گسترده نیروهای امنیتی و موانع فیزیکی در پایتخت پاکستان حکایت دارد؛ اقداماتی که از دید منتقدان، بیش از آنکه نشانه اقتدار باشد، بازتاب نگرانی حاکمیت از گسترش اعتراضات ارزیابی میشود.
در عین حال، برخی منابع غیررسمی از بروز نشانههایی از نارضایتی در سطوح میانی نیروهای امنیتی خبر میدهند؛ موضوعی که در صورت صحت، میتواند بر انسجام ساختار قدرت تأثیرگذار باشد. با این حال، مقامهای رسمی تاکنون چنین ادعاهایی را تأیید نکردهاند.
پیامدهای بینالمللی
تحولات اخیر بازتابهایی در سطح بینالمللی نیز داشته است. به گفته تحلیلگران، فرماندهی ارتش پاکستان در تلاش است تصویر ثبات و کنترل اوضاع را به شرکای خارجی، بهویژه ایالات متحده، منتقل کند. با این حال، تشدید برخوردها با مخالفان و گزارشهای مربوط به وضعیت بازداشتشدگان، پرسشهایی را درباره چشمانداز ثبات سیاسی این کشور مطرح کرده است.
در فضای بینالمللی، چهرههایی مانند ترامپ، رئیسجمهوری و روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا رویکردی عملگرایانهتر نسبت به دولتهای متحد در پیش گرفتهاند، اما بهطور کلی، ارزیابی ریسک سیاسی پاکستان در برخی محافل دیپلماتیک و مالی با احتیاط بیشتری همراه شده است.
چشمانداز پیشرو
ناظران بر این باورند که تداوم فشارها بر عمران خان، در کنار گسترش شکافهای سیاسی و اجتماعی، میتواند به تشدید قطبیسازی در پاکستان بینجامد. آنان هشدار میدهند که هرگونه تشدید بیشتر برخوردها، ممکن است به افزایش تنشهای داخلی و پیچیدهتر شدن معادلات سیاسی این کشور منجر شود.
در شرایطی که یک سو بر ابزارهای رسمی قدرت تکیه دارد و سوی دیگر از پشتوانه گسترده مردمی برخوردار است، آینده سیاسی پاکستان بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
**************
End/ 345A
