به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ همزمان با افزایش تنشهای لفظی میان واشنگتن و تهران، گزارشها از استقرار گسترده نیروهای دریایی ایالات متحده در اطراف ایران و طرح شروط جدید در مذاکرات احتمالی خبر میدهد؛ تحولاتی که نگرانیها درباره احتمال درگیری نظامی را افزایش داده است.
دولت ترامپ با اعزام ناوگان دریایی خود، از جمله دو گروه ضربتی ناو هواپیمابر، حضور نظامی آمریکا در خلیجفارس، دریای سرخ و شرق مدیترانه را تقویت کرده است. این اقدام در حالی صورت میگیرد که رئیسجمهور آمریکا هشدار داده ایران نباید به سلاح هستهای دست یابد. در حالی که مقامات ایرانی بارها بر این نکته تاکید کردهاند که طبق فتوای شرعی رهبر معظم انقلاب، به دنبال ساخت سلاح هستهای نیستند.
تغییر جهت سیاست خارجی
بخش قابل توجهی از رأیدهندگان ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴ با این تصور از او حمایت کردند که از ورود به جنگهای جدید پرهیز خواهد کرد و سیاست «اول آمریکا» را در پیش میگیرد. با این حال، تحولات اخیر نشان میدهد سیاست خارجی به یکی از محورهای اصلی دولت او تبدیل شده است.
در این میان، حمایت آشکار واشنگتن از سیاستهای نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی، بهویژه در قبال جنگ غزه و افزایش فشارها بر ایران، مورد توجه رسانهها قرار گرفته است. برخی گزارشها از اختصاص دهها میلیارد دلار کمک اضافی آمریکا به رژیم اشغالگر در کنار کمک سالانه ۳.۸ میلیارد دلاری خبر میدهند.
الگوی تهدید و مذاکره
بر اساس تحلیلهای منتشرشده، راهبرد کاخ سفید بر پایه افزایش تهدیدهای نظامی بهمنظور وادار کردن ایران به پذیرش مذاکرات سختگیرانه استوار شده است. در همین چارچوب، شروطی بهعنوان پیشنیاز توافق احتمالی مطرح شده که گفته میشود شامل موارد زیر است:
خروج کامل اورانیوم غنیشده از خاک ایران؛
برچیدن یا نابودی تمامی تجهیزات و تأسیسات غنیسازی؛
محدودیت برد موشکهای بالستیک ایران به ۳۰۰ کیلومتر؛
توقف حمایت از گروههای مقاومت منطقهای؛
پذیرش بازرسیهای گسترده و دائمی.
منابع رسانهای اعلام کردهاند این شروط در جریان دیدارهای اخیر نتانیاهو با ترامپ در کاخ سفید مطرح شده، اما جزئیاتی از واکنش رسمی واشنگتن منتشر نشده است.
نگرانی از پیامدهای نظامی و اقتصادی
در شرایطی که نظرسنجیها نشان میدهد افکار عمومی آمریکا تمایل چندانی به ورود به جنگ جدیدی در خاورمیانه ندارد، کارشناسان نظامی درباره تبعات احتمالی هرگونه درگیری هشدار دادهاند. برآوردها حاکی است بسته شدن تنگه هرمز میتواند شوک شدیدی به بازارهای جهانی انرژی وارد کند.
همچنین گزارشهایی درباره ارتقای توان پهپادی و موشکهای هایپرسونیک ایران و احتمال حمایتهای فنی روسیه و چین منتشر شده است. تحلیلگران هشدار میدهند در صورت وقوع درگیری، پایگاههای آمریکا در منطقه که دهها هزار نظامی در آن مستقر هستند، ممکن است در معرض خطر قرار گیرند.
ابهام در چشمانداز مذاکرات
در حالی که دولت آمریکا بر موضع خود مبنی بر جلوگیری کامل از دستیابی ایران به سلاح هستهای تأکید دارد، تهران همواره اعلام کرده برنامه هستهایاش صلحآمیز است و محدودیتهای فراتر از تعهدات بینالمللی را نخواهد پذیرفت.
برخی ناظران معتقدند شروط مطرحشده میتواند از دید ایران به منزله محدودسازی حاکمیت ملی و حقوق دفاعی تلقی شود و همین امر احتمال رد این پیشنهادها را افزایش میدهد.
چشمانداز پیش رو
با نزدیک شدن به انتخابات میاندورهای آمریکا و کاهش نسبی محبوبیت رئیسجمهور، تحلیلگران بر این باورند که کاخ سفید ممکن است به دنبال راهحلی سریع برای خروج از وضعیت فعلی باشد. با این حال، ادامه رویکرد فشار حداکثری و افزایش حضور نظامی در منطقه، فضای مذاکرات احتمالی را پیچیدهتر کرده است.
در مجموع، تحولات اخیر نشان میدهد تنش میان آمریکا و ایران وارد مرحلهای حساس شده و هرگونه محاسبه نادرست میتواند پیامدهای گستردهای برای امنیت منطقه و اقتصاد جهانی به همراه داشته باشد.
**************
End/ 345A
