به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ با وجود استقبال بغداد از اعلام روز حاکمیت و پایان مأموریت نظامی ائتلاف آمریکایی در عراق، نگرانی‌ها در اقلیم کردستان رو به افزایش است. نگرانی‌هایی که ضرب‌الاجل‌های تعیین‌شده از سوی دولت عراق نیز نتوانسته‌اند از شدت آنها بکاهند.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان از نگاه اربیل، خروج نیروهای آمریکایی می‌تواند شکافی در حوزه دفاع هوایی ایجاد کند و آسیب‌پذیری اقلیم کردستان عراق را در برابر پیامدهای درگیری‌های منطقه‌ای افزایش دهد.
فارغ از توضیحات «مسرور بارزانی» نخست‌وزیر اقلیم کردستان که گزارش منتشرشده در روزنامه «فایننشال تایمز» درباره نگرانی‌های کردها را نادقیق توصیف کرد، خود این بیانیه عمق نگرانی‌های کردی را آشکار کرد.
در این بیانیه آمده است که نیروهای آمریکایی و نیروهای ائتلاف آمریکایی در شرایطی از اقلیم کردستان خارج می‌شوند که این منطقه بیش از هزار حمله موشکی و پهپادی را تجربه کرده است.
در ادامه تأکید شده که رها کردن اقلیم کردستان در شرایطی که هیچ سامانه دفاعی برای حفاظت از آن فراهم نشده، نگران‌کننده است و تهدیدی برای مبانی نظام فدرال عراق به شمار می‌رود.
نگرانی اربیل از خلأ پدافند هوایی
«شروان دوبردانی» از رهبران و نمایندگان حزب «دموکرات کردستان» در گفت‌وگو با روزنامه «الاخبار» می‌گوید: اقلیم کردستان، بخشی جدایی‌ناپذیر از عراق است و باید سامانه‌ای دفاع هوایی برای حفاظت از آن وجود داشته باشد.
او فاش می‌کند که مدتی پیش در پی حملات تروریستی به میادین نفتی و تأسیسات حیاتی در اقلیم کردستان، نخست‌وزیر وقت عراق هیئتی را به این اقلیم فرستاد تا درباره استقرار سامانه‌های دفاع هوایی در داخل میادین نفتی برای حفاظت از آنها در برابر اقدامات خرابکارانه توافق شود.
دوبردانی معتقد است که تصمیم به خروج نیروهای ائتلاف آمریکایی از عراق، تصمیمی حاکمیتی است و ما آن را گامی مهم می‌دانیم. اما او در عین حال هشدار می‌دهد که چالش‌های پیش رو از خطر تحرک هسته‌های داعش با وجود کاهش فعالیت آنها گرفته تا نفوذ گروه‌های تروریستی و ضرورت حفاظت از اقلیم کردستان در برابر حملات خارجی، بزرگ هستند.
بغداد هنوز پدافند هوایی کافی ندارد
در همین راستا، «یاسین عزیز»، سیاستمدار کرد، معتقد است پرونده پدافند هوایی مهم‌ترین گره موجود است.
او در گفت‌وگو با روزنامه «الاخبار» می‌گوید: نبود سامانه‌های دفاع هوایی که دولت فدرال عراق باید آنها را فراهم می‌کرد، این نگرانی‌ها را دوچندان می‌کند. بغداد حتی در حال حاضر نیز قادر نیست چنین سامانه‌هایی را برای خود تأمین کند.
به گفته او، بغداد در حال مذاکره و انعقاد توافق‌هایی با کشورهایی مانند فرانسه، آلمان و کره جنوبی برای تأمین این سامانه‌هاست، اما این روند به ماه‌ها زمان نیاز دارد و اقلیم کردستان و عراق نمی‌توانند آسمان خود را برای چنین مدت طولانی در برابر هرگونه حمله‌ای، بی‌دفاع باقی بگذارند.
نگرانی از تبدیل اقلیم به میدان رقابت منطقه‌ای
«سامی ریکانی»، استاد علوم سیاسی دانشگاه دهوک پا را از این نیز فراتر می‌گذارد و معتقد است که نگرانی‌های کردها تنها به بُعد نظامی مستقیم محدود نمی‌شود. بلکه در زمره نگرانی‌هایی قرار می‌گیرد که می‌تواند موجودیت سیاسی کردها به‌طور کلی را تهدید کند.
او در گفت‌وگو با روزنامه «الاخبار» می‌گوید که وضعیت کنونی تحت تأثیر حالت جنگ و نه‌جنگ میان واشنگتن و تهران قرار دارد. وضعیتی که ممکن است یا به تحرک گروه‌های نزدیک به ایران با بهانه‌های مختلف منجر شود یا به استفاده مجدد از داعش و گروه‌های مسلح سنی با هدایت منطقه‌ای برای مقابله با نفوذ این گروه‌ها بینجامد.
به گفته ریکانی، چنین گروه‌هایی ممکن است بعدها علیه اقلیم کردستان به‌ویژه در مناطق مورد مناقشه مورد استفاده قرار گیرند.
او ادامه می‌دهد: نبود حضور آمریکا، نفوذ طرف‌هایی در بغداد را که خواهان محدود کردن اختیارات مالی، امنیتی و قانونی اقلیم کردستان هستند، افزایش خواهد داد. موضوعی که موضع این اقلیم را در مذاکرات مربوط به نفت، حقوق و دستمزدها و مرزهای اداری تضعیف می‌کند.
به اعتقاد این استاد دانشگاه در صورت نبود چتر حمایتی آمریکا، اقلیم کردستان ممکن است به میدانی باز برای تسویه‌حساب میان قدرت‌های منطقه‌ای تبدیل شود.
سلیمانیه؛ نگرانی کمتر، اما همچنان جدی
در مقابل لحن نگران‌کننده‌ای که از اربیل شنیده می‌شود، در سلیمانیه نگاه متعادل‌تری وجود دارد. هرچند این نگاه نیز خالی از نگرانی نیست.
«گوران فتحی» از رهبران حزب «اتحادیه میهنی کردستان» به روزنامه «الاخبار» می‌گوید: مفهوم حاکمیت و رهایی از مداخلات خارجی، مسئله‌ای اساسی است و از سوی ما مورد حمایت قرار دارد.
با این حال، او اضافه می‌کند: اما پرسش فوری به روز پس از خروج نیروها از اقلیم کردستان مربوط می‌شود. جایی که نگرانی‌های واقعی درباره چالش‌های پیچیده امنیتی در عراق وجود دارد. چالش‌هایی که پایان دادن کامل و سریع به آنها دشوار است.
او خواستار دادن زمان بیشتر و اندیشیدن به گام‌های هماهنگی بعدی، می‌شود و تأکید می‌کند که از اقدامات بغداد برای تقویت مفهوم حاکمیت و اتکا به دستگاه‌های امنیتی و نیروهای پیشمرگه برای حفاظت از خاک عراق در برابر هرگونه حمله خارجی حمایت می‌کند.
سایه تجربه سال ۲۰۱۱ و ظهور داعش
به نظر می‌رسد در اینجا حافظه تاریخی کردها به تجربه خروج نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۱۱ میلادی و تحولات پس از آن به‌ویژه ظهور داعش در سال ۲۰۱۴ میلادی، بازمی‌گردد.
اگرچه داده‌ها و ارزیابی‌های کنونی نشان می‌دهد که گروه‌های تروریستی دیگر توانایی ایجاد و حفظ یک کنترل جغرافیایی گسترده را ندارند، اما هسته‌های خفته آنها در استان‌های انبار، نینوا، تکریت، دیاله و مناطق اطراف اربیل همچنان تهدیدی پنهان محسوب می‌شوند. تهدیدی که می‌تواند از شکاف‌ها و خلأهای اطلاعاتی برای فعالیت خود استفاده کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما