به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ محمدحلیم فدایی، استاندار پیشین خوست و لوگر در دوره جمهوری افغانستان، روز شنبه، ۱۶ آبان‌ماه، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، روابط حکومت طالبان با ایالات متحده آمریکا را با مناسبات دولت پیشین افغانستان و واشنگتن مقایسه کرد.
فدایی در این پیام، با انتقاد از آنچه همکاری‌های محرمانه طالبان با آمریکا توصیف کرده، مدعی شد که تفاوت اصلی دو دوره، نه در اصل همکاری با واشنگتن، بلکه در میزان شفافیت و علنی‌بودن این روابط است.
او با اشاره به حضور نیروهای آمریکایی در افغانستان در دوران جمهوری گفت که حکومت پیشین بر اساس توافق‌های رسمی، پایگاه‌های نظامی را در اختیار آمریکا قرار داده بود، اما به ادعای وی، طالبان اکنون ایستگاه‌های اطلاعاتی در اختیار این کشور گذاشته‌اند.
این مقام پیشین افغانستان همچنین همکاری در مبارزه با تروریسم را از دیگر محورهای مقایسه خود قرار داده و مدعی شده است که در دوره جمهوری، نیروهای آمریکایی در کنار حکومت افغانستان با گروه‌های تروریستی مبارزه می‌کردند، اما طالبان اکنون در راستای منافع امنیتی آمریکا فعالیت می‌کنند.
با این حال، فدایی در پیام منتشرشده اسناد مشخصی درباره محل استقرار ایستگاه‌های اطلاعاتی مورد ادعا یا نوع همکاری عملیاتی طالبان با آمریکا ارائه نکرده است.
از کمک‌های رسمی تا اتهام دریافت «چمدان‌های پول»
فدایی در بخش دیگری از اظهاراتش، نحوه ارائه کمک‌های مالی آمریکا به افغانستان را در دو دوره مقایسه کرده است.
به ادعای او، در دوره جمهوری، کمک‌های مالی واشنگتن از مسیرهای رسمی به حکومت افغانستان پرداخت می‌شد و بودجه دولت در معرض نظارت و پاسخ‌گویی عمومی قرار داشت.
او در مقابل، مدعی شده است که رهبران طالبان اکنون برای دریافت آنچه «چمدان‌های پول» خوانده، به دوحه سفر می‌کنند و منابع مالی و نحوه هزینه‌کرد بودجه این گروه برای شهروندان روشن نیست.
موضوع ورود محموله‌های نقدی به افغانستان نیز پیش‌تر بحث‌برانگیز بوده است. سازمان ملل متحد اعلام کرده که این پول‌ها برای تأمین هزینه فعالیت‌های بشردوستانه وارد کشور شده و در حساب‌های اختصاصی سازمان ملل در بانک‌های خصوصی نگهداری می‌شوند، نه اینکه مستقیماً در اختیار طالبان قرار گیرند.
در مقابل، دفتر بازرس ویژه آمریکا برای بازسازی افغانستان پیش‌تر گزارش داده بود که این سازوکار، از طریق برخی مالیات‌ها، هزینه‌ها و آثار اقتصادی، منافع مستقیم و غیرمستقیمی برای طالبان ایجاد کرده است.
توافق‌های علنی جمهوری در برابر اتهام همکاری محرمانه طالبان
یکی دیگر از محورهای انتقاد فدایی، تفاوت چارچوب حقوقی مناسبات دو حکومت با ایالات متحده آمریکا است.
او با اشاره به توافق‌نامه راهبردی دولت پیشین افغانستان با واشنگتن، مدعی شد که مناسبات جمهوری با آمریکا بر اساس قراردادهای رسمی و اعلام‌شده تنظیم می‌شد، اما طالبان اکنون توافق‌های اطلاعاتی محرمانه‌ای با این کشور دارند.
افغانستان و آمریکا در مه ۲۰۱۲ توافق‌نامه مشارکت راهبردی امضا کردند و در سپتامبر ۲۰۱۴ نیز توافق‌نامه امنیتی دوجانبه میان دو کشور به امضا رسید.
این توافق‌ها چارچوب همکاری‌های امنیتی، نظامی و سیاسی دولت پیشین افغانستان با واشنگتن را مشخص می‌کردند و متن و مفاد اصلی آن‌ها به‌صورت عمومی منتشر شده بود.
در مقابل، آمریکا و طالبان در فوریه ۲۰۲۰ توافق‌نامه دوحه را امضا کردند که زمینه خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان را فراهم کرد.
مقام‌های طالبان نیز پیش‌تر وجود پیوست‌های محرمانه در توافق دوحه را تأیید کرده‌اند. در مرداد ۱۴۰۳، وزیر دفاع طالبان اعلام کرد که برخی از این پیوست‌ها به ترتیبات خروج نیروهای خارجی و خودداری طرفین از انجام برخی عملیات نظامی مربوط بوده است.
با وجود این، تأیید وجود پیوست‌های محرمانه در توافق دوحه، به‌تنهایی ادعای فدایی درباره استقرار کنونی ایستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا در افغانستان را اثبات نمی‌کند.
روابط واشنگتن و طالبان؛ تماس‌های سیاسی بدون شناسایی رسمی
اظهارات فدایی در شرایطی مطرح شده است که روابط آمریکا و طالبان پس از خروج نیروهای نظامی واشنگتن از افغانستان در سال ۲۰۲۱، همچنان موضوع بحث‌های سیاسی و امنیتی بوده است.
با وجود آنکه آمریکا حکومت طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد، تماس‌های سیاسی و امنیتی میان نمایندگان دو طرف در سال‌های گذشته به‌طور کامل قطع نشده است.
تبادل زندانیان، مسائل امنیتی، مقابله با تهدیدهای تروریستی و موضوع شهروندان آمریکایی بازداشت‌شده در افغانستان، از جمله محورهای این تعاملات بوده‌اند.
از سوی دیگر، گزارش‌های رسمی آمریکا نشان می‌دهد که مقابله با تهدیدهای تروریستی ناشی از خاک افغانستان همچنان یکی از اولویت‌های امنیتی واشنگتن است.
در چنین شرایطی، استمرار تماس‌های طالبان و آمریکا بدون برقراری روابط دیپلماتیک رسمی، پرسش‌هایی درباره گستره همکاری‌ها و میزان شفافیت آن‌ها ایجاد کرده است.
انتقاد از شفافیت مالی و سیاسی حکومت طالبان
فدایی در پایان اظهارات خود، با مقایسه مناسبات خارجی دو دوره، روابط حکومت پیشین افغانستان با کشورهای جهان را رسمی و آشکار توصیف کرد و مدعی شد که طالبان بخش قابل‌توجهی از تعاملات خارجی خود را دور از نظارت عمومی پیش می‌برند.
او همچنین بر نبود شفافیت کافی درباره بودجه حکومت طالبان و نحوه تأمین و هزینه‌کرد منابع مالی آن تأکید کرده است.
این انتقادها در حالی مطرح می‌شود که از زمان بازگشت طالبان به قدرت، موضوع دسترسی عمومی به اطلاعات مالی، سازوکارهای پاسخ‌گویی و میزان نظارت بر تصمیم‌های حکومتی از مسائل مورد بحث درباره اداره افغانستان بوده است.
اظهارات تازه فدایی، بار دیگر بحث درباره ماهیت روابط طالبان و آمریکا را مطرح کرده است؛ روابطی که به‌رغم نبود شناسایی رسمی حکومت طالبان از سوی واشنگتن، همچنان در برخی حوزه‌های سیاسی و امنیتی ادامه دارد.
با این حال، تعیین میزان واقعی همکاری‌های اطلاعاتی و مالی دو طرف، به انتشار اسناد معتبر و بررسی مستقل ادعاهای مطرح‌شده نیاز دارد.
.....................................
پایان پیام/
نظر شما