به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ رژیم صهیونیستی نزدیک به شش دهه با اتکا به سیاست ابهام هستهای، نه داشتن سلاح هستهای را تأیید کرده و نه آن را رسماً انکار کرده است. سیاستی که با تفاهمی نانوشته میان واشنگتن و تلآویو شکل گرفت و به یکی از پایههای روابط دو طرف تبدیل شد. اما افزایش فشارها در کنگره آمریکا و نگرانی از گسترش رقابت تسلیحاتی در خاورمیانه، این پرسش را مطرح کرده است که آیا رژیم صهیونیستی همچنان میتواند به این سکوت راهبردی ادامه دهد؟
از کارخانه نساجی تا تأسیسات هستهای دیمونا
در اوایل سال ۱۹۶۰ میلادی، هنگامی که یک بالگرد حامل دیپلماتهای آمریکایی بر فراز صحرای نقب پرواز میکرد، یکی از سرنشینان به محوطهای ساختمانی و مرموز اشاره کرد و درباره ماهیت آن پرسید. همراه صهیونیست او به نام «آدی کوهن» در پاسخ گفت که این محل، صرفاً یک کارخانه نساجی است.
بر اساس گزارش مفصلی که شبکه آمریکایی «سیانان» منتشر کرده، آن محل چیزی جز رآکتور دیمونا نبود. تأسیساتی که خاستگاه زرادخانه هستهای رژیم صهیونیستی و تنها زرادخانه هستهای خاورمیانه، به شمار میرود.
یک تلگرام دیپلماتیک آمریکا که در میان اسناد از طبقهبندی خارجشده منتشرشده از سوی «آرشیو امنیت ملی» قرار دارد، نشان میدهد «اوگدن رید» سفیر وقت آمریکا، پس از آنکه دستگاههای اطلاعاتی این کشور به ماهیت واقعی این تأسیسات پی بردند، خواستار دیدار با کوهن شد.
بر اساس این سند، کوهن در ابتدا با بیاعتنایی با موضوع برخورد کرد، اما ارزیابی آمریکاییها این بود که رآکتور برای اهداف نظامی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

تاکتیکهای فریب آمریکا و اسرائیل
گزارش سیانان به تاکتیکهای پیچیده فریبکاری رژیم صهیونیستی در طول سالهای گذشته اشاره میکند. این شبکه با استناد به مستند صهیونیستی «اتم و من» که در سال ۲۰۲۴ میلادی منتشر شد، مینویسد مقامهای رژیم صهیونیستی برای پنهانکردن آسانسوری که به تأسیسات محرمانه زیرزمینی تولید پلوتونیوم منتهی میشد، دیواری غیرواقعی ساخته بودند تا بازرسان آمریکایی را پیش از ورود به محل گمراه کنند.
این گزارش همچنین به حادثهای مبهم اشاره میکند که پنج سال پس از آغاز این پروژه رخ داد. صدها پوند اورانیوم غنیشده از یک کارخانه در ایالت «پنسیلوانیا» آمریکا ناپدید شد. گزارشهای اطلاعاتی آمریکا احتمال داده بودند که این مواد به برنامه هستهای رژیم صهیونیستی منتقل شده باشند.
اما ریشههای سیاسی سیاست ابهام هستهای به گفتوگوهای «هنری کیسینجر» با مقامهای رژیم صهیونیستی در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی بازمیگردد، زمانی که او هنوز سمت مشاور امنیت ملی آمریکا را بر عهده نگرفته بود. شبکه سیانان برای توضیح این موضوع به یادداشتی محرمانه از آرشیو امنیت ملی استناد میکند که خلاصهای از گفتوگوهای کیسینجر با شماری از مقامهای رژیم صهیونیستی از جمله «شیمون پرز» را در بر دارد.

این سند نشان میدهد کیسینجر دریافته بود که میان مقامهای رژیم صهیونیستی درباره توسعه سلاح هستهای نوعی اجماع وجود دارد. با این حال، آنها نمیخواستند چنین به نظر برسد که رژیم صهیونیستی آغازگر ورود سلاح هستهای به منطقه بوده است.
دو طرف از ابهام موجود در مفهوم آشکارشدن یا ظهور سلاح هستهای بهره بردند. «اسحاق رابین» سفیر وقت رژیم صهیونیستی در آمریکا در سال ۱۹۶۸ میلادی به مقامهای آمریکایی گفته بود که سلاح هستهای تنها زمانی بهعنوان سلاحی آشکار و اعلامشده تلقی میشود که آزمایش شده و رسماً وجود آن اعلام شود.
پرهیز از خشم کشورهای عربی و شوروی
این یادداشت که در سال ۱۹۶۹ میلادی برای «ریچارد نیکسون» رئیسجمهور وقت آمریکا، تهیه شده بود، نشان میدهد واشنگتن نگران بود که اعلام رسمی دستیابی رژیم صهیونیستی به سلاح هستهای، کشورهای عربی را که هنوز با پیامدهای شکست در جنگ سال ۱۹۶۷ میلادی دستوپنجه نرم میکردند، به درخواست چتر هستهای از اتحاد جماهیر شوروی سوق دهد.
کیسینجر همچنین به این نتیجه رسیده بود که متوقفکردن برنامه هستهای رژیم صهیونیستی بدون ایجاد بحرانی سیاسی در داخل آمریکا و درگیری با کنگره، دشوار است. بنابراین، راهحل مورد نظر، رویآوردن به سیاست ابهام بود.
اگرچه سند رسمی وجود ندارد که زمان دقیق آغاز این سیاست را ثبت کرده باشد، گزارش سیانان به نقل از «آونر کوهن» مورخ و پژوهشگر مسائل هستهای، مینویسد که به باور او، «نیکسون» و «گلدا مایر» نخستوزیر وقت رژیم صهیونیستی در سال ۱۹۶۹ میلادی به توافقی شفاهی دست یافتند.
بر اساس این تفاهم، واشنگتن در برابر برنامه هستهای رژیم صهیونیستی چشمپوشی میکرد و تلآویو نیز متعهد میشد درباره این برنامه سکوت کند و از انجام آزمایشهای علنی خودداری ورزد. این توافق عملاً به فشارهای آمریکا بر رژیم صهیونیستی در این پرونده پایان داد.
با وجود این پنهانکاری در سال ۱۹۸۶ میلادی و پس از آنکه «موردخای وانونو» تکنسین پیشین رآکتور دیمونا، اطلاعات و تصاویر برنامه هستهای رژیم صهیونیستی را در اختیار روزنامه بریتانیایی «ساندی تایمز» قرار داد، تردیدهای بینالمللی درباره ماهیت این برنامه تا حد زیادی برطرف شد.
بر اساس روایت «پیتر هونام» روزنامهنگاری که تحقیق ساندی تایمز را هدایت کرده بود و گزارش سیانان به او استناد میکند، موساد پس از آن وانونو را به رم کشاند، به او داروی بیهوشی تزریق کرد و مخفیانه به اراضی اشغالی، انتقال داد. وانونو در پی این ماجرا ۱۸ سال را در زندان و در سلول انفرادی گذراند.
در دهه ۱۹۹۰ میلادی پس از پایان جنگ سرد و از میان رفتن تهدید شوروی، رژیم صهیونیستی توانست از دولت آمریکا از زمان ریاستجمهوری «بیل کلینتون»، تضمینهای کتبی و محرمانهای دریافت کند که بر اساس آنها واشنگتن از مطالبه خلع سلاح هستهای این رژیم، خودداری میکرد.
نارضایتی فزاینده در آمریکا و اظهارنظری کمسابقه
در شرایط کنونی، فشارها در کنگره آمریکا برای پایاندادن به سیاست انکار، افزایش یافته است و شماری از نمایندگان برجسته خواستار افشای جزئیات برنامه هستهای رژیم صهیونیستی شدهاند.
سیانان به نقل از «خواکین کاسترو» نماینده دموکرات کنگره آمریکا، مینویسد که سیاست ابهام به سیاستی بیمحابا و خطرناک تبدیل شده است. او هشدار داده که واشنگتن ممکن است در کنار رژیم صهیونیستی وارد جنگ شود و نیروهای آمریکایی در منطقه حضور داشته باشند، بیآنکه خطوط قرمز رژیم صهیونیستی درباره استفاده از زرادخانه هستهای یا برنامههای احتمالی این رژیم برای شرایط اضطراری مشخص باشد.

این تحرکات در جلسات استماع کنگره، «مارکو روبیو» وزیر خارجه آمریکا، را به بیان اظهارنظری واداشت که گزارش سیانان، آن را یکی از صریحترین اظهارات یک مقام ارشد آمریکایی در این زمینه توصیف میکند.
روبیو در کنگره گفت: فکر میکنم بیشتر کشورهای جهان ارزیابی میکنند که آنها (اسرائیل) این سلاحها را در اختیار دارند؛ اما ما بهعنوان بخشی از سیاست خارجیمان و به دلایل متعدد، درباره این موضوع با چنین ادبیاتی صحبت نمیکنیم.
این نارضایتی در آمریکا همزمان با اظهارات «دونالد ترامپ» رئیسجمهور این کشور، درباره پایاندادن به کمکهای نظامی حدود چهار میلیارد دلاری به رژیم صهیونیستی مطرح شده است. موضوعی که پرسشهایی درباره میزان دوام سیاست محرمانهنگهداشتن برنامه هستهای رژیم صهیونیستی، ایجاد میکند.
رقابت تسلیحاتی منطقهای؛ تهدیدی برای سیاست ابهام
گزارش سیانان در جمعبندی خود مینویسد که رقابت تسلیحاتی در منطقه ممکن است ضربه نهایی را به سیاست ابهام هستهای رژیم صهیونیستی وارد کند.
بر اساس این گزارش، ایران با وجود بمباران تأسیسات هستهایاش، همچنان حدود هزار پوند اورانیوم با غنای بالا در اختیار دارد.
سیانان به نقل از «جیمز اکتون» کارشناس بنیاد کارنگی، احتمال دستیابی تهران به بمب هستهای در سه سال آینده را ۵۰ درصد برآورد میکند.
در همین زمینه، «متیو کرونیگ» راهبردپرداز حوزه هستهای، میگوید اگر ایران آزمایش هستهای انجام دهد و به بمب دست پیدا کند، سناریوی بدیهی، آن خواهد بود که رژیم صهیونیستی و آمریکا ناچار شوند سیاست ابهام را کنار بگذارند.
به گفته او، در چنین شرایطی تلآویو به اعلام صریح راهبرد هستهای خود و برگزاری رزمایشهای نظامی نیاز خواهد داشت تا در برابر تهران نوعی بازدارندگی معتبر ایجاد کند.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما