۵ اسفند ۱۴۰۴ - ۲۲:۳۹
رمضان دیجیتال؛ رقابت پلتفرم‌های جهانی برای بازطراحی تجربه معنوی روزه‌داران

با آغاز ماه مبارک رمضان، پلتفرم‌های بزرگ محتوای دیجیتال با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها، الگوی مصرف کاربران را بر اساس ساعات سحر، روزه‌داری و افطار بازطراحی می‌کنند.

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ ماه مبارک رمضان در سال‌های اخیر به صحنه رقابت فشرده الگوریتم‌های پلتفرم‌های جهانی محتوای دیجیتال تبدیل شده است؛ رقابتی که از لحظه رؤیت هلال ماه آغاز می‌شود و تا پایان شب‌های این ماه ادامه دارد.

در حالی که روزه‌داران ساعت زیستی خود را با زمان سحر و افطار تنظیم می‌کنند، پلتفرم‌هایی مانند Spotify، Anghami، Apple Music و TikTok نیز با تکیه بر هوش مصنوعی، محتوای پیشنهادی خود را با ریتم روز رمضانی هماهنگ می‌کنند.

شخصی‌سازی زمانی؛ راهبرد اسپاتیفای در رمضان

پلتفرم اسپاتیفای در این ماه از راهبردی موسوم به شخصی‌سازی زمانی بهره می‌گیرد؛ رویکردی که بر تحلیل تغییر سلیقه کاربران بر اساس زمان و موقعیت استوار است. الگوریتم‌های این پلتفرم رفتار شنیداری کاربران را با ساعات مختلف شبانه‌روز تطبیق داده و به‌ویژه در ماه رمضان، تجربه‌ای متغیر و پویا ارائه می‌کنند.

در نتیجه این فرایند، موسیقی‌های پرهیجان جای خود را به محتوای آرام‌تر و معنوی‌تر می‌دهند. در ساعات ابتدایی صبح، تواشیح و اناشید مذهبی بدون ساز در صدر پیشنهادها قرار می‌گیرند؛ رویکردی که پاسخ به تمایل کاربران برای حفظ حال‌وهوای معنوی ماه رمضان تلقی می‌شود.

در ساعات سحر و فجر، تمرکز بر آثار آرام و روحانی با صدای چهره‌هایی چون سید محمد نقشبندی و نصرالدین طوبار افزایش می‌یابد. در طول روز نیز پیشنهادها در همین مسیر ادامه دارد و پیش از افطار، قطعات ملایم برای کاهش اضطراب انتظار ارائه می‌شود.

پس از افطار، روند پیشنهادها به‌تدریج تغییر کرده و موسیقی‌های متداول و به‌ویژه تیتراژ سریال‌های رمضانی با استقبال گسترده کاربران مواجه می‌شود.

اسپاتیفای همچنین بخشی اختصاصی با عنوان Ramadan Hub راه‌اندازی کرده که صدها فهرست پخش و پادکست دینی را در بر می‌گیرد. طبق داده‌های این پلتفرم، میزان شنیدن محتوای معنوی در هفته نخست رمضان تا ۱۶۰ درصد افزایش می‌یابد و جست‌وجوی فهرست‌های تمرکزی در ساعات روز حدود ۵۰ درصد رشد می‌کند.

برخی آمارها از رشد بیش از ۳۰۰۰ درصدی فهرست‌های آرامش‌بخش در دو هفته نخست ماه و افزایش ۶۸ درصدی شنیدن اناشید اسلامی در سطح جهانی حکایت دارد. همچنین تیتراژ سریال‌های رمضانی نسبت به سایر ماه‌های سال رشدی نزدیک به ۲۹۰۰ درصد را تجربه می‌کنند.

تعامل زنده و محتوای انحصاری

پلتفرم Anghami راهبردی مبتنی بر تعامل مستقیم و محتوای اختصاصی را در پیش گرفته است. این پلتفرم با قابلیت «Live Ramadan» اتاق‌های صوتی زنده‌ای ایجاد می‌کند که منشدین و هنرمندان را در ساعات سحر و پس از افطار با مخاطبان پیوند می‌دهد.

در رمضان‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بیش از ۶۰ نشست زنده شامل برنامه‌های انشادی، مذهبی و حتی گفت‌وگو درباره سریال‌های رمضانی برگزار شد. انغامی همچنین قراردادهای انحصاری با هنرمندانی مانند حسین الجسمی و ماهر الزین منعقد کرده است.

این پلتفرم افزون بر محتوای صوتی، ابزارهایی نظیر پیگیری ختم قرآن و زنگ سحر با صدای مسحراتی (سحرخوانی) را ارائه کرده تا تجربه عبادی کاربران را با فضای دیجیتال پیوند دهد.

طبق داده‌های انغامی، اوج مصرف محتوا از ساعت ۱۰ شب تا ۲ بامداد است و در این بازه، تیتراژ سریال‌ها در مصر و کشورهای خلیج فارس در صدر فهرست‌ها قرار می‌گیرد. 

اپل موزیک؛ تجربه صوتی سه‌بعدی در خدمت تمرکز معنوی

پلتفرم اپل موزیک مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و با بهره‌گیری از فناوری صدای فراگیر Spatial Audio مبتنی بر Dolby Atmos، تجربه‌ای سه‌بعدی از صوت ارائه می‌دهد.

این فناوری با بازآفرینی صدا در فضایی چندجهته، حس حضور در مسجد یا مجلس انشاد را القا می‌کند و با برجسته‌سازی ظرایف صوتی، تمرکز معنوی کاربر را تقویت می‌کند.

اپل موزیک فهرست‌هایی مانند Ramadan Essentials را تنظیم کرده و مجموعه‌ای گسترده از آثار ماهر زین، سامی یوسف و مشاری العفاسی را در اختیار کاربران قرار داده است. همچنین فهرست‌هایی ویژه قطعات سازی با محوریت عود، قانون و نی برای ساعات روزه‌داری ارائه می‌شود.

تیک‌تاک؛ موتور ترندسازی رمضانی

در این میان، تیک‌تاک به‌عنوان سریع‌ترین بستر شکل‌گیری ترندهای رمضانی عمل می‌کند. این پلتفرم پیش از آغاز رسمی پخش سریال‌ها، با همکاری شرکت‌های تولید و خوانندگان، بخش‌هایی کوتاه از تیتراژها را منتشر می‌کند تا موج تبلیغاتی پیشینی ایجاد شود.

در رمضان گذشته، هشتگ «رمضان» میلیاردها بازدید ثبت کرد و هنرمندانی مانند احمد سعد با انتشار کلیپ‌های ۱۵ ثانیه‌ای به‌سرعت به ترند تبدیل شدند.

از سال ۲۰۲۳، تیک‌تاک با احمد سعد و تامر حسنی برای تولید نسخه‌های کوتاه دعا و ابتهال همکاری کرده است. این روند در سال‌های بعد نیز ادامه یافت و با ارائه نسخه‌های اختصاصی «TikTok» از تیتراژها، زمینه انتشار گسترده پیش از عرضه رسمی در سایر پلتفرم‌ها فراهم شد.

پیش‌بینی می‌شود در رمضان ۲۰۲۶ نیز صدای احمد سعد به‌عنوان یکی از چهره‌های اصلی این فضا تداوم یابد.

رمضان؛ از تجربه معنوی تا مهندسی داده‌ها

در مجموع، تجربه دیجیتال رمضان دیگر پدیده‌ای خودجوش و تصادفی نیست، بلکه حاصل معادله‌ای دقیق میان داده‌های رفتاری، الگوریتم‌های هوشمند و نیازهای معنوی کاربران است.

از الگوریتم‌های تقویت‌کننده فضای معنوی در ساعات فجر تا سازوکارهای ترندساز پس از افطار، پلتفرم‌های پخش موسیقی و محتوای دیجیتال در حال بازمهندسی روز رمضانی هستند؛ تحولی که نشان می‌دهد مناسک سنتی نیز در عصر داده‌ها وارد مرحله‌ای تازه از بازتعریف دیجیتال شده‌اند.

........
پایان پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha