به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ در منطقه صنعتی شرق شهر کابل پایتخت افغانستان، صدای ماشینآلات بدون وقفه به گوش میرسد و پارچهها در میان دستان کارگران جابهجا میشود. در این فضا، دهها نفر در کارخانهای برای تولید پوشاک زنانه مشغول به کار هستند؛ کارخانهای که بهتازگی از شهر کراچی در پاکستان به کابل منتقل و به فرصتی تازه برای شماری از افغانستانیهایی تبدیل شده است که پس از سالها مهاجرت به کشورشان بازگشتهاند.
براساس گزارش شبکه الجزیره، انتقال این کارخانه به کابل، نشانهای از تغییر تدریجی مسیر برخی سرمایهگذاریهای افغانستانیها به داخل کشور است. «عبدالحکیم صالحی» ناظر فنی کارخانه، در گفتوگو با رسانهها میگوید: ما فقط یک کارخانه را جابهجا نکردهایم، بلکه در تلاشیم تجربهای کامل را از خارج به داخل منتقل کنیم. بسیاری از بازرگانانی که در کراچی فعالیت داشتند، تحولات اینجا را دنبال میکنند و اگر این تجربه موفق شود، آنها نیز به بازگشت و سرمایهگذاری در داخل افغانستان تشویق خواهند شد.
این کارخانه یک طرح تازهتأسیس نیست، بلکه بر پایه بیش از ۳۵ سال تجربه شکل گرفته است. این مجموعه پیشتر در کراچی فعالیت داشت و اکنون مالک آن تصمیم گرفته فعالیت خود را به داخل افغانستان منتقل کند.
صالحی میگوید: این کارگران را سالها پیش آموزش دادهایم و اکنون تقریباً تمام نیروهای کارخانه را افغانستانیهایی تشکیل میدهند که به کشورشان بازگشتهاند.
در این کارخانه بین ۸۰ تا ۱۰۰ نفر در بخشهای مختلف از جمله راهاندازی دستگاهها، دوخت و آمادهسازی پوشاک فعالیت میکنند؛ فرآیندی کامل که حاصل سالها تجربه در این صنعت است.
بازگشتکنندگان و بازار کار
افغانستان در بیش از یک سال گذشته شاهد موج بیسابقهای از بازگشت مهاجران بوده است. بر اساس آمار نهادهای وابسته به سازمان ملل، بیش از ۵.۴ میلیون افغانستانی از اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون به کشور خود بازگشتهاند؛ بیشتر این افراد از پاکستان و ایران بودهاند و در عین حال درخواستهای بینالمللی برای حمایت فوری از آنان مطرح شده است.
گزارشها نشان میدهد که از ابتدای سال جاری میلادی حدود ۲۷۰ هزار نفر به افغانستان بازگشتهاند که ۱۶۰ هزار نفر از پاکستان و ۱۱۰ هزار نفر از ایران بودهاند. این روند همچنان ادامه دارد، هرچند نسبت به اوج بازگشتها در سال ۲۰۲۵ میلادی اندکی کاهش یافته است.
افزایش شمار بازگشتکنندگان فشار زیادی بر بازار کار افغانستان، وارد کرده است؛ بازاری که پیشتر نیز با کمبود فرصتهای شغلی و نرخ بالای بیکاری، بهویژه در بخشهای صنعتی و فنی، روبهرو بوده است. بسیاری از این افراد بدون پسانداز یا محل سکونت به کشور خود، بازمیگردند و به فرصتهای پایدار اقتصادی نیاز فوری دارند.
«شعیب علی» یکی از کارگران کارخانه که پس از بیش از پنج سال فعالیت در کراچی به کشورش بازگشته، میگوید: بعد از سالها دوری به کشورم برگشتم و نگران نبود فرصت شغلی بودم. بسیاری از دوستانم نیز بازگشتهاند اما هنوز شغل ثابتی پیدا نکردهاند، بنابراین وجود چنین کارخانهای فرصتی واقعی برای آغاز دوباره زندگی است.
او میگوید: کار در این کارخانه فقط درآمد ثابت نیست، بلکه به من احساس ثبات و تعلق به کشورم میدهد. ما در همه مراحل تولید، از کار با دستگاهها تا دوخت و آمادهسازی، مشارکت داریم.
تقویت تولید داخلی
هدف این کارخانه تنها ایجاد اشتغال برای بازگشتکنندگان نیست، بلکه تقویت تولید داخلی در افغانستان نیز هست؛ کشوری که در حوزه پوشاک زنانه تا حد زیادی به واردات وابسته است.
«غوثالدین صافی» از مسئولان کارخانه، میگوید: اگر بتوانیم تولید داخلی را تقویت کنیم، علاوه بر ایجاد شغل، وابستگی به واردات را کاهش داده و محصولات رقابتی در بازار عرضه خواهیم کرد.
او میافزاید: تمام مراحل تولید بهگونهای طراحی شده که کیفیت و بهرهوری حفظ شود و کارگران نیز بهطور مداوم آموزش میبینند تا بتوانند همه مراحل، از طراحی تا تحویل محصول نهایی، را مدیریت کنند.
چالشهای تولید
با وجود این تلاشها، کارخانه با چالشهایی نیز روبهرو است. تأمین مواد اولیه یکی از مهمترین مشکلات است، چراکه بخشی از آن از کشورهایی مانند هند، ایران و چین وارد میشود و محدودیتهای حملونقل از مسیر پاکستان روند تأمین را با مشکل مواجه کرده است.
استفاده از حملونقل هوایی، بهویژه از هند، هزینهها را بهشدت افزایش میدهد و این موضوع بر قیمت نهایی محصولات تأثیر میگذارد.
قطع برق نیز از دیگر مشکلات است که موجب توقف دستگاهها و تأخیر در تولید میشود و کارخانه را ناچار به استفاده از ژنراتور میکند؛ موضوعی که هزینههای عملیاتی را بالا میبرد.
حمایت دولتی و تسهیلات
«عبدالسلام جواد آخندزاده» سخنگوی وزارت صنعت و بازرگانی حکومت طالبان، بازگشت کارخانهها و سرمایهگذاریها را فرصتی مهم برای اقتصاد دانست و گفت که این حکومت در تلاش است شرایط لازم برای گسترش تولید داخلی در افغانستان و جذب سرمایهگذاران را فراهم کند.
او تأکید کرد که توسعه تولید داخلی از اولویتهای کنونی است، زیرا به کاهش وابستگی به واردات و ایجاد فرصتهای شغلی کمک میکند.
فرصت یا راهحل محدود؟
«نصرالله فطرت» کارشناس اقتصادی افغانستانی، معتقد است که اینگونه طرحها، گامی مثبت اما محدود هستند. وی میگوید که جذب تعداد بالای بازگشتکنندگان نیازمند گسترش سرمایهگذاری داخلی و حمایت از صنایع کوچک و متوسط است.
به گفته او، انتقال تجربه از خارج به داخل میتواند فرصتی واقعی برای اقتصاد افغانستان باشد، اما موفقیت آن به برنامهریزی دقیق و ایجاد محیطی پایدار برای کار و تولید بستگی دارد.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما