به گزارش خبرگزاری اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ حجتالاسلام والمسلمین شرفخانی، رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه، روز یکشنبه در نشست خبری سومین دوره جشنواره ملی «نشان نیکوکاری»، با تأکید بر ریشهدار بودن فرهنگ نیکوکاری در فرهنگ ایرانی ـ اسلامی، اظهار داشت: نیکوکاری در کشور ما رفتاری مناسبتی یا اقدامی حاشیهای نیست، بلکه یکی از مهمترین هویتهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی مردم ایران به شمار میرود.
وی با اشاره به سابقه دیرینه امور خیر در ایران افزود: این فرهنگ از سنتهای حسنه دینی، نذر و صدقات گرفته تا ساخت مدرسه، مسجد، درمانگاه و بیمارستان، حمایت از ایتام، بیماران و خانوادههای نیازمند و همچنین حضور مردم در حوادث و بلایای طبیعی امتداد یافته است. مردم ایران در سختترین شرایط با همدلی، نوعدوستی و احساس مسئولیت اجتماعی وارد میدان شده و جلوههای ارزشمندی از مشارکت مردمی را به نمایش گذاشتهاند.
شرفخانی با بیان اینکه وجود بیش از ۲۳۰ هزار موقوفه در کشور و بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار رقبه با تنوع بیش از ۸۰۰ نوع، نشانهای از ریشهدار بودن فرهنگ نوعدوستی و مسئولیت اجتماعی در جامعه ایرانی است، گفت: نیکوکاری یکی از سرمایههای ماندگار و ریشهدار فرهنگ ایرانی ـ اسلامی است و این فرهنگ در موقعیتهای مختلف، از دوران کرونا تا شرایط جنگی و بحرانهای اجتماعی، خود را نشان داده است.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف با اشاره به تحول الگوی نیکوکاری در کشور اظهار داشت: در گذشته بخش مهمی از اقدامات خیرخواهانه به صورت فردمحور انجام میشد؛ به این معنا که یک فرد تصمیم میگرفت کاری خیر انجام دهد و شخصاً آن را به سرانجام میرساند. اما آموزههای قرآن کریم، از جمله آیه شریفه «وَتَعَاوَنُوا عَلَی الْبِرِّ وَالتَّقْوَی»، بر همکاری و خیر جمعی تأکید دارد.
وی ادامه داد: زمانی که افراد با تخصصها، تجربهها و ظرفیتهای مختلف در کنار یکدیگر قرار میگیرند، امکان حل ریشهای مسائل اجتماعی فراهم میشود. تفاوت خیر جمعی با اقدام فردی در این است که یک اقدام مقطعی و فردی ممکن است تنها بخشی از یک مشکل را برطرف کند، اما خیر جمعی سازمانیافته و مسئولانه میتواند با شناسایی مسائل، برنامهریزی و استفاده از تخصصهای مختلف، به سمت حل بنیادین مشکلات اجتماعی حرکت کند.
شرفخانی خاطرنشان کرد: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، ساختار خیر جمعی و نیکوکاری سازمانیافته در کشور توسعه پیدا کرد و مؤسسات، بنیادها، انجمنهای خیریه، مراکز نیکوکاری و گروههای جهادی شکل گرفتند. امروز بسیاری از این مجموعهها به صورت ساختارمند فعالیت میکنند و خدمات گستردهای به جامعه ارائه میدهند.
ضرورت حرفهای شدن فعالیتهای خیریه
وی تأکید کرد: صرف داشتن نیت خیرخواهانه و در اختیار داشتن منابع مالی برای اثرگذاری کافی نیست؛ فعالیتهای نیکوکارانه باید حرفهای، تخصصی، برنامهمحور و مبتنی بر اولویتبندی مسائل اجتماعی باشد تا منابع در جای مناسب هزینه شده و بیشترین اثرگذاری را داشته باشد.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف با اشاره به تجربه برخی کشورها در زمینه ارزیابی مؤسسات خیریه گفت: در برخی کشورها، مؤسسات خیریه خود هزینه میکنند تا عملکردشان از سوی نهادهای تخصصی ارزیابی شود؛ میزان اثربخشی، شفافیت مالی، پاسخگویی، نحوه مصرف منابع، استفاده از ظرفیت داوطلبان و میزان تحقق اهداف بررسی میشود و حتی در برخی موارد ادامه فعالیت مؤسسه منوط به کسب استانداردهای لازم است.
وی افزود: در کشور ما هنوز نظام ارزیابی و سطحبندی حرفهای مؤسسات خیریه به شکل کامل مستقر نشده است، اما جشنواره ملی «نشان نیکوکاری» با همین رویکرد تلاش میکند ضمن ارتقای سطح حرفهای و تخصصی تشکلهای خیریه، الگوهای موفق را شناسایی و معرفی کند تا این الگوها در سراسر کشور تکثیر شوند.
شرفخانی گفت: هدف این است که مردم بدانند هنگام حمایت از یک مؤسسه خیریه، آن مجموعه از استانداردهای لازم برخوردار است، شفافیت مالی دارد، پاسخگوست، منابع مردمی را به شکل مطلوب مصرف میکند و در حل مسائل اجتماعی اثرگذار است.
اهداف جشنواره «نشان نیکوکاری»
وی با تشریح اهداف سومین دوره جشنواره ملی «نشان نیکوکاری» اظهار داشت: نخستین هدف جشنواره، شناسایی و تجلیل از تشکلهای حرفهای، مؤثر و الگو است؛ مجموعههایی که گاهی بدون هیاهو و تبلیغات در نقاط مختلف کشور فعالیت میکنند، اما جامعه آنها را به خوبی نمیشناسد.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف، دومین هدف جشنواره را ترویج نیکوکاری جمعی، حرفهای و تخصصی عنوان کرد و گفت: هدف صرفاً ترویج هر نوع اقدام خیر نیست، بلکه تلاش میکنیم الگوی نیکوکاری حرفهای و تخصصی را توسعه دهیم.
وی «شناسایی، معرفی و تکثیر الگوهای برتر»، «افزایش اعتماد عمومی و سرمایه اجتماعی نسبت به تشکلهای خیریه» و در نهایت استقرار نظام صلاحیت حرفهای در عرصه نیکوکاری جمعی را از دیگر اهداف مهم این جشنواره برشمرد.
شرفخانی تصریح کرد: اگر در یک مؤسسه خیریه تخلف یا اشتباهی رخ دهد، نباید این مسئله به همه تشکلهای خیریه تعمیم داده شود و سرمایه اجتماعی نهادهای مردمی حوزه خیر را خدشهدار کند. رسانهها نیز باید در انعکاس مسائل این حوزه، ضمن توجه به آسیبها، خدمات و عملکرد گسترده و ارزشمند تشکلهای موفق را نیز مورد توجه قرار دهند.
حضور مؤسسات خیریه، مراکز نیکوکاری و گروههای جهادی
وی درباره تغییرات سومین دوره جشنواره گفت: در نخستین دوره، تنها تشکلهای خیریهای که از وزارت کشور، سازمان بهزیستی، نیروی انتظامی و وزارت ورزش و جوانان مجوز داشتند، امکان حضور در جشنواره را داشتند. در دومین دوره، مراکز نیکوکاری نیز به بخشهای جشنواره افزوده شدند و در سومین دوره، گروههای جهادی سازمانیافته و دارای ساختار مشخص نیز به این رویداد اضافه شدهاند.
شرفخانی افزود: بر اساس فراخوان سومین دوره، تشکلهای خیریه، مراکز نیکوکاری و گروههای جهادی میتوانند تا پایان مهرماه برای حضور در جشنواره ثبتنام کنند. ثبتنام از طریق سایت جشنواره انجام میشود و هر مجموعه پس از ایجاد پروفایل اختصاصی، اطلاعات و مستندات مورد نیاز را بارگذاری خواهد کرد.
وی ادامه داد: پس از پایان مهلت ثبتنام، دبیرخانه علمی جشنواره وارد مراحل غربالگری و ارزیابی میشود و در مراحل نهایی، اعضای هیئت علمی و ارزیابان با حضور در مؤسسات، اسناد و مدارک ارائهشده را با عملکرد واقعی آنها راستیآزمایی خواهند کرد.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف گفت: در سال گذشته پس از طی مراحل هشتگانه داوری، ۱۵ مؤسسه خیریه موفق به دریافت «نشان نیکوکاری» شدند و از میان مراکز نیکوکاری نیز هشت مرکز حائز دریافت این نشان شدند. اختتامیه سومین دوره جشنواره نیز قرار است در بهمنماه برگزار و از مجموعههای برگزیده تجلیل شود.
رشد مشارکت تشکلهای خیریه در جشنواره
شرفخانی با اشاره به آمار دورههای گذشته اظهار داشت: در سال ۱۴۰۳، یکهزار و ۹۹۸ تشکل خیریه در جشنواره ثبتنام کردند که در پایان فرایند ارزیابی، ۲۳ تشکل موفق به دریافت نشان نیکوکاری شدند و چهار تشکل نیز شایسته تقدیر شناخته شدند.
وی افزود: در سال ۱۴۰۴ نیز مجموعاً ۷ هزار و ۶۹۴ مجموعه شامل تشکلهای خیریه و مراکز نیکوکاری در جشنواره ثبتنام کردند که از این تعداد، ۲ هزار و ۵۳۳ تشکل خیریه و پنج هزار و ۱۶۱ مرکز نیکوکاری بودند. پس از پایان فرایند ارزیابی و داوری، ۱۵ مؤسسه خیریه و هشت مرکز نیکوکاری موفق به دریافت نشان نیکوکاری شدند.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف تأکید کرد: این آمار صرفاً یک عدد نیست، بلکه نشاندهنده حضور و اراده جدی مجموعههای مردمی برای حرکت به سمت شفافیت، اثربخشی، پاسخگویی و ارتقای سطح حرفهای و تخصصی فعالیتهای خیرخواهانه است.
وی با بیان اینکه جشنواره «نشان نیکوکاری» صرفاً به دنبال تقدیر از مجموعهها نیست، گفت: تجلیل از فعالیتهای ارزشمند ضرورت دارد، اما هدف اصلی جشنواره، ایجاد یک جریان آموزشی، راهبری و استانداردسازی است تا تشکلهای خیریه و خیر جمعی در کشور به سمت افزایش اثربخشی حرکت کنند.
شرفخانی در پایان خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که از طریق برنامههای آموزشی، راهبری، تدوین شاخصها، ارائه روشها و راهکارهای مناسب، زمینه حرفهای شدن فعالیت مؤسسات خیریه را فراهم کنیم تا بتوانیم نظام صلاحیت حرفهای در عرصه نیکوکاری جمعی را مستقر کرده، اعتماد مردم را افزایش دهیم و از ظرفیت عظیم خیر جمعی برای حل زیربنایی و بنیادین مسائل اجتماعی کشور استفاده کنیم.
.......
پایان پیام/ ۲۱۸
نظر شما