نامه‌های نهج‌البلاغه ۴۲؛ سیره علوی در عزل مدیران؛ نه تهمت، نه تخریب شخصیت

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ نامه ۴۵ نهج‌البلاغه، نامه‌ای از امام علی(ع) برای تقدیر از یکی از کارگزاران حکومتی خویش است که حضرت به دلایلی، مسئولیت او را تغییر دادند و از او خواستند تا منصب حکومتداری در بحرین را به شخص دیگری واگذار کرده و خود را برای مشارکت در جنگ با معاویه به کوفه برساند.

مخاطب این نامه امام علی(ع) نیز «عمر بن أبی سلمة المخزومی»، از یاران وفادار امیرالمؤمنین(ع) است. حضرت خطاب به او می‌نویسد:

«أَمَّا بَعْدُ، فَإِنِّی قَدْ وَلَّیْتُ النُّعْمَانَ بْنَ عَجْلَانَ الزُّرَقِیَّ عَلَی الْبَحْرَیْنِ وَ نَزَعْتُ یَدَکَ، بِلَا ذَمٍّ لَکَ وَ لَا تَثْرِیبٍ عَلَیْکَ، فَلَقَدْ أَحْسَنْتَ الْوِلَایَةَ وَ أَدَّیْتَ الْأَمَانَةَ؛ فَأَقْبِلْ غَیْرَ ظَنِینٍ وَ لَا مَلُومٍ وَ لَا مُتَّهَمٍ وَ لَا مَأْثُومٍ. فَلَقَدْ أَرَدْتُ الْمَسِیرَ إِلَی ظَلَمَةِ أَهْلِ الشَّامِ وَ أَحْبَبْتُ أَنْ تَشْهَدَ مَعِی، فَإِنَّکَ مِمَّنْ أَسْتَظْهِرُ بِهِ عَلَی جِهَادِ الْعَدُوِّ وَ إِقَامَةِ عَمُودِ الدِّینِ، إِنْ شَاءَ اللَّه.»

اما بعد. من نعمان بن عجلان زرقی را بر بحرین امارت دادم و تو را، بی‌آنکه بر تو نکوهشی و سرزنشی باشد، از آنجا برداشتم. تو وظیفه خویش در امارت را نیک به جای آوردی و امانتی را که به تو سپرده بودم، نیک ادا کردی. اینک به نزد من بیا؛ نه به تو بدگمانم، نه تو را ملامت می‌کنم و نه متهم هستی و نه گنهکار. می‌خواهم بر ستمکاران شامی بتازم و دوست دارم که تو هم با من باشی؛ زیرا از کسانی هستی که در جهاد با دشمن و برپا نگه‌داشتن دین، به تو پشتگرم توان شد. ان‌شاءالله.

از آنجا که همیشه گروهی از افراد شیطان‌صفت، برای هر عزلی در ساختارهای حکومتی، دلایلی را ساخته و به بیان تهمت و تخریب شخصیت فرد عزل‌شده می‌پردازند، امام علی(ع) در این نامه، عمر بن ابی‌سلمه را با عبارت‌هایی مختلف مورد تمجید قرار داده و او را از هرگونه تهمت بری می‌داند. مهم‌ترین این عبارت‌ها نیز «فَلَقَدْ أَحْسَنْتَ الْوِلَایَةَ وَ أَدَّیْتَ الْأَمَانَةَ» است که تحسینی بر نحوه عملکرد وی به شمار می‌رود.

امام علی(ع) در عبارت دیگری نیز وی را عامل دلگرمی در هنگام جهاد با معاویه و برپایی ستون دین معرفی می‌کند: «فَإِنَّکَ مِمَّنْ أَسْتَظْهِرُ بِهِ عَلَی جِهَادِ الْعَدُوِّ وَ إِقَامَةِ عَمُودِ الدِّینِ».

در دوران معاصر نیز رهبر شهید انقلاب آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای، بارها در مراسم‌های مختلف، با ارسال پیام‌های کتبی، مراسم تودیع شخصیت‌های مختلف را به مراسم تجلیل از عملکرد و تکریم شخصیت آنان تبدیل می‌کردند؛ موضوعی که می‌تواند الگویی برای مسئولان ارشد در زمان عزل و نصب‌ها باشد تا زمینه سوءاستفاده مخالفان و رقبا از جابه‌جایی‌های مدیریتی و عزل مسئولان کاهش یابد.

سید علی‌اصغر حسینی/ خبرگزاری ابنا

...............

پایان پیام