به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ نشست علمی «جایگاه توحید در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی» با حضور جمعی از استادان و دانشجویان در جامعه المصطفی(ص) کراچی پاکستان برگزار شد؛ نشستی که در آن، توحید نه‌تنها به‌عنوان اصلی اعتقادی، بلکه به‌مثابه مبنای زندگی فردی و اجتماعی انسان مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر جواد حیدر هاشمی با تبیین جایگاه توحید در اندیشه‌ها و آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی، بر ضرورت بهره‌گیری از دیدگاه‌های ایشان درباره این اصل بنیادین دین تأکید کرد و گفت: توحید صرفاً یک باور نظری نیست، بلکه باید اساس زندگی فردی و اجتماعی انسان قرار گیرد.
وی با اشاره به محوریت توحید در دعوت پیامبران الهی، اظهار داشت: از حضرت آدم(ع) تا پیامبر خاتم، حضرت محمد مصطفی(ص)، دعوت انبیای الهی بر محور یگانگی خداوند و بندگی او استوار بوده است. پیامبر اسلام(ص) نیز دعوت خود را با پیام توحید آغاز کرد و در مسیر ترویج این حقیقت، دشواری‌ها و آزارهای فراوانی را تحمل کرد.
این موضوع نشان می‌دهد که توحید تنها یکی از آموزه‌های دینی نیست، بلکه حقیقتی بنیادین است که تمام دین بر آن استوار است. هدف محوری دعوت پیامبران نیز رهایی انسان از بندگی غیرخدا و هدایت او به سوی بندگی حقیقی پروردگار بوده است.
توحید باید در رفتار و مناسبات اجتماعی تجلی یابد
سخنران نشست با تأکید بر اینکه توحید صرفاً اعتقاد به یگانگی خداوند و نفی شریک برای او نیست، خاطرنشان کرد: آثار این باور باید در کردار، تصمیم‌ها و انتخاب‌های انسان نمایان باشد.
اگر فردی به وحدانیت خداوند اقرار کند، اما در عمل فرمان‌های الهی را نادیده بگیرد، لازم است در ایمان و رفتار خود بازنگری کند؛ زیرا توحید حقیقی، انسان را به اطاعت از خداوند، برپایی عدالت، حمایت از حق و رعایت حقوق دیگران سوق می‌دهد.
این اصل تنها به زندگی شخصی محدود نیست، بلکه باید در ساختار و مناسبات اجتماعی نیز نمود پیدا کند. در جامعه‌ای که بر مبنای توحید شکل می‌گیرد، عدالت، حقوق انسان‌ها و هدایت الهی باید از جایگاهی اساسی برخوردار باشند. از این منظر، توحید معیاری برای اصلاح فرد و جامعه به شمار می‌رود.
هشدار قرآن درباره بندگی خواهش‌های نفسانی
دکتر هاشمی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آیه ۲۳ سوره جاثیه، «أَفَرَأَیْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ»؛ یعنی «آیا دیدی کسی را که هوای نفس خود را معبود خویش قرار داده است؟»، بر ضرورت پرهیز از اسارت در برابر خواسته‌های نفسانی تأکید کرد.
بر اساس این آموزه قرآنی، هنگامی که انسان خواسته‌ها و منافع شخصی خود را بر هدایت الهی مقدم بدارد و در تصمیم‌گیری‌ها از فرمان‌های خداوند فاصله بگیرد، زمینه انحطاط اخلاقی و دینی خود را فراهم می‌کند.
ازاین‌رو، توحید اقتضا می‌کند که انسان خواسته‌ها، منافع و تصمیم‌های خود را در چارچوب هدایت الهی تنظیم کند و رضایت خداوند را در عرصه‌های مختلف زندگی در اولویت قرار دهد.
اطاعت بی‌قیدوشرط از انسان‌ها؛ مسئله‌ای در نسبت با توحید
سخنران نشست در تبیین مفهوم حقیقی عبادت، به آیه ۳۱ سوره توبه اشاره کرد که از کسانی سخن می‌گوید که عالمان و راهبان خود را در جایگاه پروردگار قرار دادند.
بر اساس توضیحی که در روایتی از پیامبر اکرم(ص) درباره این آیه نقل شده است، پیروان برخی از اهل کتاب، هنگامی که عالمان و راهبانشان چیزی را حلال یا حرام اعلام می‌کردند، سخن آنان را می‌پذیرفتند.
این روایت بر اهمیت تمایز میان پیروی از راهنمایی دینی و پذیرش بی‌قیدوشرط احکام انسان‌ها در برابر فرمان خداوند تأکید دارد. از این منظر، مفهوم بندگی تنها به سجده ظاهری یا نامیدن کسی به عنوان خدا محدود نمی‌شود؛ بلکه اطاعت و تبعیت در برابر احکام و دستورات نیز از ابعاد مهم این مسئله است.
بر این اساس، انسان باید در باورها، رفتارها و تصمیم‌های خود، هدایت الهی را معیار اصلی قرار دهد و بندگی حقیقی را مختص خداوند بداند.
هدف آموزش دینی؛ تبدیل معرفت به عمل
در جمع‌بندی این نشست تأکید شد که مسیر آموزش دینی، صرفاً راه کسب اطلاعات و دانش نظری نیست، بلکه فرصتی برای اصلاح باورها، پرورش اخلاق و بهبود عملکرد فردی و اجتماعی است.
بر این مبنا، آموزه‌های توحیدی نباید تنها در کتاب‌ها، مباحث علمی و سخنرانی‌ها باقی بمانند؛ بلکه باید در زندگی روزمره، تصمیم‌گیری‌ها، اخلاق فردی و مسئولیت‌های اجتماعی نمود پیدا کنند.
بر اساس مباحث مطرح‌شده در این نشست، بندگی خداوند، اطاعت از فرمان‌های الهی و توجه به رضایت پروردگار باید در تمام عرصه‌های زندگی انسان جایگاه محوری داشته باشد؛ رویکردی که توحید را از یک مفهوم صرفاً نظری به اصلی راهبردی برای هدایت زندگی فردی و اصلاح جامعه تبدیل می‌کند.
..............
پایان پیام
نظر شما