به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حضور ۲۳ ساله آمریکا در عراق جز ویرانگری و اشغالگری برای مردم عراق بهره ای نداشت. مردم عراق طی این سال ها با از دست دادن بیش از یک میلیون نفر از هم وطنان خود بزرگترین زخم تاریخی را از اشغالگران آمریکایی دریافت کردند. تاراج منافع نفتی و مالی عراق و از دست دادن استقلال اقتصادی و سیاسی و درگیری با نیروهای تروریستی داعش مورد حمایت آمریکا بخشی دردناک از حافظه تاریخی مردم عراق است. با وجود خروج نیروهای نظامی اشغاگر آمریکا از عراق، همچنان این کشور با دخالت‌های سیاسی آمریکا در امور مختلف دست و پنجه نرم می‌کند.
«قاسم سلمان العبودی»، نویسنده و کارشناس عراقی پیرامون تحولات اخیر عراق اعم از خروج اشغالگران آمریکایی از عراق، موضوع خلع سلاح گروه مقاومت و تصمیمات سیاسی اخیر مقامات عراقی با خبرنگار ابنا به گفت‌وگو پرداخته است:
ابنا: به نظر شما خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق چه پیامدها و آثاری برای مردم عراق دارد؟
به نظر من خروج نیروهای آمریکا از عراق دارای پیامدهای منفی نیست؛ برعکس، جنبه مثبت آن در خلاص شدن از شر حضور نظامی آمریکا نهفته است، که من آن را اشغال می‌دانم، و این می‌تواند آغاز رهایی ملی از سلطه بر تصمیم‌گیری‌های سیاسی عراق باشد.
عراقی‌ها مدت‌هاست که از دخالت‌های آمریکا، به‌ویژه در حوزه پرونده امنیت و ظهور سازمان‌های تروریستی افراطی که تلاش می‌کردند کنترل عراق را به دست بگیرند و روند سیاسی را از مسیر خود خارج کنند، رنج برده‌اند. به اعتقاد من، سیاست‌های آمریکا شرایطی را فراهم کرد تا این نیروهای تروریستی رشد و توسعه پیدا کنند و این امر سؤالات جدی را در مورد نقش آمریکا در آن دوره مطرح می‌کند.
بنابراین، من معتقدم که خروج نیروهای آمریکایی آغاز مرحله جدیدی برای عراق جهت بازیابی قدرت تصمیم‌گیری ملی خود است و با جهت‌گیری‌های نیروهای محور مقاومت که پایان دادن به حضور نظامی آمریکا در منطقه غرب آسیا را یکی از اهداف اصلی خود قرار داده‌اند، سازگار است.
ابنا: با وجود خروج نیروهای آمریکایی از عراق، ما همچنان شاهد دخالت‌های سیاسی مقامات آمریکایی در عراق هستیم، واکنش مورد انتظار از سیاستمداران عراقی به این موضوع چیست؟
علیرغم خروج نیروهای آمریکایی از عراق، نفوذ آمریکا همچنان در تصمیم‌گیری‌های سیاسی عراق، به ویژه از طریق ابزارهای فشار مالی و اقتصادی، وجود دارد که مهمترین آنها موضوع وجوه عراق در فدرال رزرو ایالات متحده است که یکی از برجسته‌ترین مسائل مربوط به استقلال تصمیم‌گیری اقتصادی عراق را نشان می‌دهد.
نحوه برخورد نیروهای سیاسی عراق با این واقعیت همچنان ناامیدکننده است، به ویژه در میان کسانی که واشنگتن را ضامن دستاوردهای سیاسی و اقتصادی خود می‌دانند، از جمله برخی در جوامع کرد و سنی. من معتقدم که برخی از این نیروها خود را با رویکرد آمریکا در قبال پروژه‌ای که توسط رئیس جمهور دونالد ترامپ تحت عنوان "خاورمیانه جدید" پیشنهاد شده است، همسو می‌کنند. از سوی دیگر، گروه شیعیان بر سر ماهیت حضور آمریکا و آینده رابطه با واشنگتن دچار اختلاف نظر هستند.
ترس برخی از سیاستمداران از مواجهه با فشار اقتصادی یا هدف قرار گرفتن امنیتی، مشابه آنچه رهبران مقاومت اسلامی عراق قبلاً تجربه کردند، به نظر می‌رسد در تعمیق این اختلاف نظر نقش داشته است.
مجموع این عوامل باعث شده است که مواضع سیاسی عراق در مورد حضور و نفوذ آمریکایی ها متفاوت باشد، در شرایطی که عراق نیاز به یک موضع ملی واحد دارد که تأیید کند تصمیمات سیاسی و اقتصادی آن باید از بغداد و به دور از فشارهای خارجی باشد.
ابنا: اخیراً چندین عضو نیروهای حشد شعبی به اتهام پا گذاشتن روی پرچم آمریکا دستگیر شدند، نظر شما در مورد این اقدام دولت عراق چیست؟
به نظر من بازداشت برخی از اعضای نیروهای حشد الشعبی در روز خروج نیروهای آمریکایی، به بهانه لگدمال کردن پرچم آمریکا، دو پیام سیاسی مهم در بردارد. اولین پیام خطاب به نیروهای مقاومت عراق است و حاکی از تمایل دولت برای تأکید مجدد بر تعهد خود به تعهدات و توافقات انجام شده با طرف آمریکایی در مورد خروج نیروهایش از عراق است. با این حال، این سؤال مطرح می‌شود: آیا دولت عراق عامل تعیین‌کننده در اجبار به خروج بود یا موازنه قدرت ایجاد شده توسط مقاومت و فشار همراه آن بود که واشنگتن را مجبور به اتخاذ این تصمیم کرد؟ به نظر من، سلاح‌های مقاومت نقش اساسی در ایجاد این موازنه قدرت داشتند.
اما پیام دوم خطاب به نظام غربی، در درجه اول ایالات متحده است و معنای آن این است که مقامات عراقی می‌خواهند مسئولیت خود را در مدیریت روابط بین‌المللی و منطقه‌ای تأیید کنند و این پرونده باید در دست نهادهای دولتی باقی بماند.
با این حال، من معتقدم که این رویکرد، به ویژه با توجه به آسیب هایی که عراقی‌ها در طول سال‌های حضور نظامی آمریکا متحمل شدند، نشان دهنده یک شکست سیاسی و اخلاقی است. در برخورد با این موضوع باید به حافظه ملی عراق احترام گذاشت و احترام به توافقات نباید منجر به اولویت دادن به ملاحظات خارجی بر احساسات و مواضع عراقی‌ها شود. بنابراین، من معتقدم پیام‌هایی که قرار است از طریق این اقدامات منتقل شوند، اگر با یک موضع ملی روشن که حاکمیت و کرامت عراقی‌ها را حفظ کند، همراه نباشند، به اهداف خود نخواهند رسید.
ابنا: برخی کارشناسان معتقدند که نیروهای جولانی می‌توانند در چارچوب جنگ آینده در منطقه به عراق اعزام شوند، نظر شما در این مورد چیست؟
من معتقدم که مطرح کردن احتمال اعزام نیروهای وابسته به احمد الشرع، معروف به ابومحمد الجولانی، به عراق در چارچوب طرح‌ها و پروژه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی است که به نظر من هدفشان دور کردن عراق از محور مقاومت و قرار دادن مجدد آن در محور غرب است. در این زمینه، حرکتی از سوی عراق به سمت دمشق پدیدار شد که با اعزام رئیس سرویس اطلاعات ملی نمایان شد، اقدامی که به عنوان هشداری علیه هرگونه ماجراجویی نظامی که می‌تواند کل منطقه را شعله‌ور کند و خسارات سنگین انسانی و مادی به کشورهای آن وارد کند، تلقی می‌شود.
طبق اطلاعاتی که به ما رسیده ، ایده اعزام این نیروها، حداقل در مرحله‌ای که در آن اطلاعات ذکر شده، عملی نشد. این امر به عدم آمادگی ارتش سوریه برای جنگ در خارج از مرزهای خود و همچنین خطراتی که می‌تواند از چنین اقدامی ناشی شود، صرف نظر از هرگونه تضمینی که واشنگتن یا سایر طرف‌های منطقه‌ای ارائه دهند، مرتبط است.با این حال، باید بین تحلیل‌های منتشر شده و تصمیمات نظامی تایید شده تمایز قائل شد، زیرا اهمیت این موضوع ایجاب می‌کند که با اطلاعات مستند به آن پرداخته شود.
عراق عرصه‌ای باز برای تسویه حساب نیست و هرگونه تلاشی برای کشاندن آن به یک جنگ منطقه‌ای، چالش‌های جدی برای امنیت و ثبات آن ایجاد خواهد کرد.
ابنا: موضوع خلع سلاح مقاومت در ازای خروج نیروهای آمریکایی از عراق یکی از موضوعات مطرح شده در ساحت سیاسی عراق است، آیا رهبران مقاومت و نیروهای حشد الشعبی با ایده انحصار سلاح در دست دولت موافق هستند؟
موضوع محدود کردن سلاح در دست دولت عراق امروز به عنوان یکی از خواسته‌های اصلی آمریکا مطرح می‌شود، در حالی که جناح‌های مقاومت، موضوع تحویل سلاح را به پایان دادن به حضور نظامی خارجی در خاک عراق مرتبط کرده‌اند. اگرچه درست است که نیروهای آمریکایی، همانطور که اعلام شده بود، عراق را ترک کرده‌اند، اما از دیدگاه جناح‌های مقاومت، این به معنای پایان همه اشکال حضور نظامی خارجی نیست.
حضور نظامی ترکیه در شمال عراق همچنان محل اختلاف است و حضور شبه‌نظامیان ایرانی که مخالف جمهوری اسلامی ایران در شمال عراق هستند، همانطور که گزارش شده است، سوالاتی را در مورد حاکمیت و امنیت این کشور مطرح می‌کند.
بنابراین، برخی از رهبران مقاومت معتقدند که تسلیم سلاح‌ها قبل از پرداختن به این مسائل می‌تواند عراق را در برابر خطرات امنیتی آسیب‌پذیر کند و توانایی آن را در مقابله با تهدیدات خارجی محدود کند. این دیدگاه بر مواضع جناح‌ها تأثیر گذاشته و منجر به اختلاف آشکاری بین کسانی که از تسلیم سلاح‌ها یا ادغام گروه‌ها در نهادهای دولتی حمایت می‌کنند و کسانی که از تسلیم سلاح‌ها در شرایط فعلی خودداری می‌کنند، شده است.
برخی از جناح‌ها در روند سیاسی مشارکت کرده‌اند و از فعالیت مسلحانه فاصله گرفته‌اند، در حالی که برخی دیگر از تسلیم سلاح‌های خود یا آمادگی خود برای قرار دادن آنها تحت اختیار دولت عراق خبر داده‌اند. در مقابل، بر اساس اطلاعات موجود، سایر جناح‌ها، از جمله کتائب حزب‌الله و حرکت النجباء، به همراه دو جناح دیگر، همچنان از تسلیم سلاح‌های خود امتناع می‌کنند.
به نظر من، رسیدگی به این موضوع نمی‌تواند جدا از سایر مسائل حاکمیتی و امنیتی انجام شود. بلکه نیازمند یک گفتگوی ملی است که حفاظت از عراق را تضمین کند، و به موضوع حضور نظامی خارجی بپردازد و رابطه بین دولت و گروه‌های مسلح را به روشنی و فارغ از فشارها و دیکته‌های خارجی تعریف کند.
............
پایان پیام
نظر شما