به گزارش خبرگزاری بین‌المللی اهل‌بیت(ع) ـ ابنا ـ حدود یک ماه پس از امضای مصوبه شماره ۳۰۹ از سوی «علی اسدوف» نخست‌وزیر جمهوری آذربایجان برای اصلاح مقررات پوشش در مدارس دولتی، این اقدام همچنان واکنش‌های گسترده‌ای را در داخل و خارج از این کشور به‌ویژه در روابط با آنکارا متحد تاریخی باکو، برانگیخته است.
براساس گزارش روزنامه «الاخبار» لبنان، این مصوبه که بر اساس اصلاح قانون‌گذاری و با افزودن دو اصل ملی‌گرایی و سکولاریسم به قانون آموزش عمومی تدوین شده، تصریح می‌کند که دانش‌آموزان اجازه ندارند لباس‌هایی بپوشند که با یکپارچگی لباس رسمی مدرسه مغایرت داشته باشد یا با ماهیت سکولار آموزش دولتی در تعارض باشد. هرچند در متن مصوبه به‌صراحت از حجاب نام برده نشده است، محافل آموزشی و شخصیت‌های مذهبی آن را به‌منزله ممنوعیت پوشش سر تفسیر کرده‌اند.
با آغاز اجرای این مصوبه و در پی ثبت شکایت‌ها و انتشار ویدئوهایی از جلوگیری از ورود دانش‌آموزان و معلمان محجبه به مدارس یا ممانعت از ادامه تدریس آنان تا زمان برداشتن حجاب، بحران ابعاد تازه‌ای پیدا کرد. این روند با صدور دستورالعمل‌های بعدی دولت جمهوری آذربایجان از جمله مصوبه جدیدی درباره ضوابط پوشش معلمان در ششم اکتبر جاری، تشدید شد. مصوبه‌ای که بر لزوم انطباق پوشش معلمان با اصل سکولاریسم در نظام آموزشی کشور تأکید دارد.
در نتیجه، بحران در جمهوری آذربایجان، کشوری با اکثریت جمعیت مسلمان که قانون اساسی آن بر جدایی دین از دولت تأکید می‌کند و آزادی دینی را به رسمیت می‌شناسد، شدت گرفته است. در مقابل چندین مدرسه تجمع‌های اعتراضی برگزار شد و معترضان با سردادن شعارهایی از دانش‌آموزان و معلمان محجبه حمایت کردند. همچنین گزارش‌هایی از بازداشت بیش از ۳۰ فعال مخالف این مصوبه به اتهام «اخلال در نظم عمومی» منتشر شده است. از جمله چهره‌های شاخص بازداشت‌شده، «آبجول سلیمانوف» از روحانیون جمهوری آذربایجان است که از اواخر سپتامبر گذشته در بازداشت اداری به سر می‌برد.
روابط با متحد ترک در بوته آزمون
ورود مقام‌های ترکیه به کارزار انتقاد از مصوبه جمهوری آذربایجان به بروز تنش‌های سیاسی در روابط ویژه دو همسایه منجر شده است. دو کشوری که پیوندهای تاریخی قومی و دینی میان آن‌ها با شعار «حیدر علی‌اف» رئیس‌جمهور سابق جمهوری آذربایجان، بیان می‌شود: «یک ملت در دو دولت».
«اوکتای سارال» مشاور ارشد رئیس‌جمهور ترکیه، دوشنبه گذشته در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که محروم کردن دانش‌آموزان محجبه از حق تحصیل غیرقابل قبول است. او تأکید کرد که حجاب مانع نیست، بلکه یکی از الزامات اعتقاد دینی است و از باکو خواست که این اشتباه را در اسرع وقت اصلاح کند.
سارال ضمن اشاره به وجود تلاش‌هایی برای تخریب روابط دو کشور و تأکید بر پایبندی آن‌ها به شعار یک ملت، دو دولت، موضعی انتقادی اتخاذ کرد. «عمر چلیک» سخنگوی حزب حاکم عدالت و توسعه ترکیه نیز در یک نشست خبری وجود اختلاف‌نظر با طرف آذربایجانی درباره مسئله حجاب را تأیید کرد و گفت: وقتی در این زمینه اختلاف‌نظر وجود دارد، صادقانه آن را بیان می‌کنیم و مسیرمان را ادامه می‌دهیم.
انتقادهای ترکیه از باکو به مقام‌های دولتی محدود نماند و احزاب مخالف را نیز دربر گرفت. حتی احزابی که پیش‌تر از سیاست‌های ممنوعیت حجاب در نهادهای رسمی ترکیه حمایت می‌کردند. برای نمونه، «کمال قلیچداراوغلو» رئیس حزب جمهوری‌خواه خلق ترکیه، خطاب به رهبران جمهوری آذربایجان گفت: بگذارید زنان از آزادی خود بهره‌مند شوند و اجازه دهید خودشان انتخاب کنند که چه می‌خواهند بپوشند.
در تحولی دیگر، وزارت خارجه ترکیه اعلام کرد که «رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور این کشور در چهارمین اجلاس سران کشورهای عضو کنفرانس «تعامل و اقدامات اعتمادساز در آسیا» (CICA) شرکت نخواهد کرد. اجلاسی که فعالیت‌های آن پنجشنبه در باکو آغاز شد. این در حالی است که اردوغان در دو اجلاس پیشین در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۲ میلادی، حضور داشت. بر اساس بیانیه وزارت خارجه ترکیه، «هاکان فیدان» وزیر خارجه این کشور به نمایندگی از رئیس‌جمهور ترکیه در اجلاس شرکت خواهد کرد.
خشم باکو از آنکارا: دخالت در امور داخلی را نمی‌پذیریم
در مقابل، طرف آذربایجانی از مواضع ترکیه به‌شدت ابراز نارضایتی کرده و آن‌ها را دخالت در امور داخلی خود دانسته است.
«الهام علی‌اف» رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، در این باره گفت: همه باید حد و حدود خود را بدانند، در امور ما دخالت نکنند، خود را وارد سبک زندگی ما نسازند و به ما دیکته نکنند که چه باید بکنیم. همه باید توجه خود را بر مسائل مردم و کشورهای خود متمرکز کنند.
دفتر رسانه‌ای حزب حاکم «آذربایجان نوین» نیز آنچه را دخالت‌های ترکیه نامید، محکوم کرد و برخی رسانه‌ها و بسترهای خبری ترکیه را به انتشار اطلاعات نادرست متهم ساخت. اطلاعاتی که به گفته این حزب، ماهیت مسئله، ساختار قانون اساسی جمهوری آذربایجان و مبانی حقوقی آزادی اعتقاد دینی در این کشور را در نظر نمی‌گیرند.
این حزب در بیانیه‌ای که روز سه‌شنبه منتشر شد، اعلام کرد کارزار علیه دولت جمهوری آذربایجان خصمانه‌تر و نظام‌مندتر شده است و درباره پیامدهای اقداماتی که ممکن است به روابط دو کشور آسیب بزند، هشدار داد.
حزب آذربایجان نوین هم‌زمان از اظهارات اوکتای سارال و شماری از نمایندگان حزب عدالت و توسعه ابراز تأسف کرد و این اظهارات را پوپولیستی و غیرمسئولانه و مغایر با روح روابط برادرانه دو کشور دانست.
این حزب همچنین تأکید کرد: سکولاریسم دولت و سیاست آموزشی آن نباید به موضوعی برای دستکاری سیاسی تبدیل شود. اصل یک ملت و دو دولت مستقل به هیچ طرفی حق نمی‌دهد در امور طرف دیگر دخالت کند یا گرایش‌های سیاسی و ایدئولوژیک خود را بر آن تحمیل کند.
اتهام باکو: اعتراض به ممنوعیت حجاب، پوششی برای ترویج ایدئولوژی
در همین چارچوب، «شورای رسانه و پخش» جمهوری آذربایجان درباره تلاش‌ها برای سیاسی کردن مسئله حجاب در مدارس و تبدیل آن به اختلافی دینی هشدار داد و از وجود حساب‌های جعلی و دستکاری اطلاعات از خارج از کشور سخن گفت.
«عقیل عباس» نماینده پارلمان جمهوری آذربایجان نیز در مقاله‌ای در روزنامه «مساوات» نوشت: تصمیم ممنوعیت، تصمیمی دولتی است و جای بحث ندارد. اما اگر برخی نیروها یا کشورها، مانند ترکیه، بخواهند در امور ما دخالت کنند، همه بابت اقدامات خود پاسخگو خواهند بود.
وی اعتراض‌ها مقابل کنسولگری جمهوری آذربایجان در استانبول را اقدامی تحریک‌آمیز توصیف کرد و پرسید: اوکتای سارال، مشاور ارشد رئیس‌جمهور ترکیه، چه حقی دارد که در امور داخلی جمهوری آذربایجان دخالت کند؟ آیا ما تاکنون در امور داخلی ترکیه یا هر کشور دیگری دخالت کرده‌ایم؟ هرگز.
نماینده پارلمان جمهوری آذربایجان در ادامه مدعی شد که هدف اعتراض‌های استانبول دفاع از حجاب نیست، بلکه کاشتن بذر یک ایدئولوژی مشخص در جمهوری آذربایجان است.
او در پایان تأکید کرد: ما کشوری سکولار و نه اسلامی و نه مسیحی هستیم.
..............................
پایان پیام/ ۲۶۸
نظر شما