به گزارش خبرگزاری بینالمللی اهلبیت(ع) ـ ابنا ـ نشست مقدماتی همایش «گوهر فضیلت»، شامگاه چهارشنبه در مؤسسه آلالبیت(ع) قم برگزار شد. در این نشست، حجج الاسلام والمسلمین محسن مروارید، مهدویپور، مهدویراد و نهاوندی با تشریح ابعاد فقهی، اخلاقی، معنوی و سیاسی مرحوم آیتالله میرزا حسنعلی مروارید، این عالم ربانی را الگویی جامع از علم، تقوا و همراهی با انقلاب اسلامی معرفی کردند.
حجتالاسلام والمسلمین محسن مروارید در این نشست با اشاره به روش فقهی و اصولی مرحوم آیتالله میرزا حسنعلی مروارید اظهار کرد: مرحوم والد در روش فقهی خود، همان مسیر مشهور فقهای شیعه را دنبال میکردند. ایشان روش خاص و متفاوتی نسبت به فقهای سلف نداشتند، بلکه همان مسیر اصیل و شناختهشده را با دقت، اتقان، جدیت و وفاداری به منابع و مبانی علمی طی میکردند.
استاد حوزه افزود: روش علمی ایشان همان مسلک مشهور فقها در فقه استدلالی بود و در این مسیر، توجه ویژهای به مباحث اصولی داشتند. ایشان مباحث اصول فقه را با دقت و عمق فراوان مطرح میکردند؛ بهگونهای که گاهی چندین جلسه از درس فقه ایشان به بررسی و تبیین مباحث اصولی اختصاص پیدا میکرد.
.
.
نگاه آیتالله مروارید(ره) به کارکرد اجتماعی فقه
حجتالاسلام والمسلمین مروارید با اشاره به یادداشتها و جزوات علمی بهجامانده از آیتالله مروارید(ره) خاطرنشان کرد: جزوات متعددی از ایشان در اختیار دارم که بهخوبی نشاندهنده دقت نظر، اهتمام علمی و توانایی ایشان در فهم و تحلیل مباحث درسی است.
وی ادامه داد: یادداشتهای ایشان از دروس استادشان، مرحوم میرزا مهدی اصفهانی، که از نخستین و برجستهترین شاگردان آیتالله شیخ محمدحسین نائینی بودند، از جمله آثار بسیار ارزشمند و دقیقی است که روش علمی و شیوه تحلیل مباحث فقهی و اصولی را به نمایش میگذارد.
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت شناخت روش علمی آیتالله مروارید(ره) برای نسل جدید حوزههای علمیه گفت: بیتردید، شناخت روش فقهی و اصولی ایشان میتواند برای طلاب و فضلای امروز، زمینهای برای بازگشت به سنت اصیل فقاهت و آشنایی عمیقتر با شیوه استدلالی فقهای بزرگ شیعه فراهم کند.
وی در تبیین نگاه آیتالله مروارید(ره) به کارکرد اجتماعی فقه تصریح کرد: ایشان بر این باور بودند که فقه باید در خدمت رفع نیازهای جامعه و پاسخگویی به مسائل مردم باشد؛ اما این پاسخگویی باید در چهارچوب مبانی متقن اصولی، روایی و کلامی صورت بگیرد و نمیتوان برای پاسخ به نیازهای روز جامعه به روشهای التقاطی و غیرمعتبر متوسل شد.
حجتالاسلام والمسلمین مروارید تأکید کرد: از منظر ایشان، پویایی فقه و پاسخگویی به نیازهای جامعه هیچگاه به معنای فاصله گرفتن از مبانی اصیل فقاهت نیست، بلکه این مهم باید با حفظ استحکام علمی، اتکا به منابع معتبر و پایبندی به روش اجتهادی فقهای شیعه دنبال شود.
.
.
آیتالله مروارید(ره)؛ الگوی تواضع، اخلاص و ارتباط صمیمانه با مردم
در ادامه این نشست، حجتالاسلام والمسلمین مهدی مهدویپور با اشاره به ابعاد اخلاقی و شخصیتی مرحوم آیتالله میرزا حسنعلی مروارید(ره) اظهار کرد: ایشان نهتنها در مباحث فقهی و اصولی از تسلط و دقت علمی برخوردار بودند، بلکه در زندگی فردی، سادهزیستی، تواضع و ارتباط با مردم نیز شخصیتی برجسته و سرآمد به شمار میرفتند. رفتار و منش ایشان برای مردم آموزنده بود و چهرهشان آینهای از صدق، اخلاص و بندگی خداوند محسوب میشد.
استاد حوزه با اشاره به تأثیرگذاری معنوی برخی از اولیای الهی بر اطرافیان خود بیان کرد: برخی از اولیای الهی تنها با نگاه و حضور خود، پیام عبودیت، خضوع و بندگی را به دیگران منتقل میکنند. مرحوم آیتالله مروارید(ره) از جمله این بزرگان بودند؛ بهگونهای که وقتی انسان به چهره ایشان نگاه میکرد، نورانیت، خشوع و معنویت را در سیمای ایشان مشاهده میکرد.
وی با تأکید بر اینکه تواضع و فروتنی آیتالله مروارید(ره) در میان مردم زبانزد و آشکار بود، خاطرنشان کرد: ایشان از جایگاه علمی و معنوی برجستهای برخوردار بودند، اما این جایگاه هیچگاه موجب فاصله گرفتن ایشان از مردم نشد و همواره با فروتنی و سادگی با اطرافیان و مردم برخورد میکردند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به اهتمام ویژه آیتالله مروارید(ره) به اقامه نماز جماعت گفت: نماز جماعت ایشان از ویژگیهای شناختهشده زندگی معنویشان بود و حتی در سالهای پایانی عمر نیز نماز و محراب را ترک نمیکردند. این اهتمام نشاندهنده جایگاه ویژه عبادت و ارتباط با خداوند در زندگی ایشان بود.
وی خاطرنشان کرد: مرحوم آیتالله مروارید(ره) از آن دسته عالمانی بودند که در عین برخورداری از نهایت فروتنی و تواضع، بر مسیر علمی و روش فقهای اصیل شیعه تأکید داشتند و توانستند میراثی ارزشمند و ماندگار در عرصه علم، اخلاق و معنویت از خود به یادگار بگذارند.
نماز، دعا و ذکر؛ محور اصلی سلوک معنوی آیتالله مروارید
در ادامه این نشست، حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی مهدویراد با تبیین ابعاد معنوی و سلوکی شخصیت مرحوم آیتالله میرزا حسنعلی مروارید(ره) اظهار کرد: ایشان نماز را محور اصلی سلوک معنوی و دعا و ذکر را از مهمترین راههای تعالی و تقرب به خداوند متعال میدانستند.
وی افزود: آیتالله مروارید(ره) نسبت به اقامه نماز در اول وقت حساسیت ویژهای داشتند و همواره بر برگزاری نماز به جماعت تأکید میکردند. این موضوع از جمله اصول مهمی بود که در تربیت فرزندان و نوادگان خود نیز مورد توجه قرار میدادند.
حجتالاسلام والمسلمین مهدویراد با اشاره به حساسیت ایشان نسبت به مسائل عبادی و دینی خاطرنشان کرد: اهتمام به نماز اول وقت و اقامه نماز جماعت از معدود مسائلی بود که کوچکترین سستی و کوتاهی در آن، موجب ناراحتی و واکنش جدی ایشان میشد و نسبت به آن حساسیت نشان میدادند.
پرهیز از ریاضتهای خاص و تأکید بر مراقبت و محاسبه نفس
وی با اشاره به شیوه سلوک عرفانی آیتالله مروارید(ره) تصریح کرد: ایشان اساساً به ریاضتهای خاص و روشهای غیرمتعارف در سلوک معنوی اعتقاد نداشتند و بهشدت از چنین روشهایی پرهیز میکردند؛ همچنین دیگران را نیز از روی آوردن به این شیوهها نهی میکردند.
این استاد حوزه علمیه ادامه داد: روش معنوی ایشان بر مراقبت مستمر از اعمال، محاسبه نفس و توجه دائمی به خداوند متعال استوار بود و بهجای ریاضتکشیهای خاص، بر اصلاح رفتار، مراقبت از اعمال و تقویت ارتباط قلبی با پروردگار تأکید داشتند.
وی با تبیین مبانی سلوک معنوی آیتالله مروارید(ره) گفت: اساس روش ایشان در سیر الیالله، توجه به عظمت خدای متعال و تفکر در نعمتهای بیپایان الهی بود که محور اصلی آن را نماز، دعا و ذکر تشکیل میداد.
حجتالاسلام والمسلمین مهدویراد با اشاره به اهتمام ویژه ایشان به نمازهای مستحبی و نوافل اظهار کرد: آیتالله مروارید(ره) تأکید فراوانی بر انجام نوافل داشتند و این اهتمام در سالهای پایانی حیات نورانی ایشان نیز بهخوبی مشهود بود.
وی افزود: ایشان حتی در سالهای پایانی عمر، نیمهشب بارها درباره میزان فاصله زمانی باقیمانده تا اذان صبح سؤال میکردند تا مبادا فرصت و وقت فضیلت مناجات شبانه و اقامه نماز شب را از دست بدهند. این رفتار، بیانگر توجه عمیق ایشان به عبادت و بهرهگیری از فرصتهای معنوی بود.
نماز جماعت آیتالله مروارید؛ محفل انس عالمان و تشنگان معارف الهی
حجتالاسلام والمسلمین مهدویراد در بخش دیگری از سخنان خود به سابقه برگزاری نماز جماعت آیتالله مروارید(ره) در مشهد اشاره کرد و گفت: نماز جماعت ایشان بهترتیب در مدرسه میرزا جعفر، مسجد حاج هاشم و مسجد ملاحیدر برگزار میشد و این نماز جماعت، بهویژه در نماز صبح، از دیرباز مورد استقبال مجاوران و زائران قرار داشت.
وی ادامه داد: نماز جماعت صبح ایشان تنها محل حضور نمازگزاران عادی نبود، بلکه جمعی از روحانیون، عالمان و شخصیتهای اهل معرفت نیز در آن شرکت میکردند و این محفل معنوی به یکی از محلهای اجتماع و انس اهل علم و معنویت تبدیل شده بود.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به جایگاه معنوی این نماز جماعت خاطرنشان کرد: بسیاری از بزرگان و ارباب معرفت، افرادی را که تشنه حقایق معنوی و معارف الهی بودند، به شرکت در این نماز جماعت روحانی و جانپرور توصیه میکردند.
وی تأکید کرد: سیره عبادی و معنوی آیتالله مروارید(ره) نشان میدهد که تعالی معنوی و سلوک الیالله بیش از آنکه به روشهای غیرمتعارف و ریاضتهای خاص وابسته باشد، در گرو اهتمام به نماز، دعا، ذکر، مراقبت از اعمال و توجه مستمر به عظمت پروردگار است؛ مسیری که ایشان در طول زندگی خود به آن پایبند بودند و آن را در عمل به نمایش گذاشتند.
آیتالله مروارید از آغاز نهضت اسلامی تا پیروزی انقلاب، همراه و حامی امام و رهبری بود
در ادامه این نشست حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی گفت: با آغاز نهضت اسلامی، آیتالله میرزا حسنعلی مروارید(ره) در کنار علمای مبارز خراسان، از جمله آیتالله حاج شیخ مجتبی قزوینی، حمایت خود را از حرکت امام خمینی(ره) اعلام کرد و در سال ۱۳۴۳ نیز برای دیدار با امام راحل به قم سفر کرد.
وی افزود: آیتالله مروارید(ره) در سالهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی نیز در کنار علمای انقلابی مشهد حضور داشت و در تحصن حرم مطهر رضوی در اعتراض به تأخیر در بازگشت امام خمینی(ره) به کشور و همچنین راهپیماییهای انقلابی مشارکت فعال داشت.
همراهی با نظام اسلامی و حمایت از رهبران انقلاب پس از پیروزی انقلاب
حجتالاسلام والمسلمین نهاوندی با اشاره به استمرار همراهی آیتالله مروارید با انقلاب اسلامی پس از پیروزی آن خاطرنشان کرد: این عالم ربانی پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی نیز از حامیان و مؤیدان نظام اسلامی و رهبران انقلاب بود و در این مسیر، ارتباطی صمیمانه و آمیخته با احترام و اعتماد با حضرت آیتاللهالعظمی شهید امام خامنهای(ره) داشت.
وی ادامه داد: دیدارهای مکرر و صمیمانه آیتالله مروارید(ره) با رهبر معظم انقلاب و تأکید ایشان بر جایگاه و شایستگی رهبری معظمله، جلوهای روشن از این همراهی و اعتماد بود؛ بهگونهای که از ایشان نقل شده است: «رهبری ایشان مایه اطمینان است.»
پیوند مرجعیت علمی، تعهد دینی و حمایت از انقلاب اسلامی
وی در پایان تأکید کرد: همراهی آیتالله مروارید(ره) با نهضت امام خمینی(ره) و حمایت ایشان از نظام اسلامی و رهبران انقلاب، بیانگر پیوند عمیق میان مرجعیت علمی، تعهد دینی و حمایت از مسیر انقلاب اسلامی در سیره عملی این عالم ربانی بود.
...............
پایان پیام/


نظر شما